Vietnamville http://www.vietnamville.ca
Thiền Sư Nhất Hạnh ra đi 'yên bình' ở tuổi 95
21.01.2022

Thiền Sư Thích Nhất Hạnh, nhà lãnh đạo Phật giáo nổi tiếng thế giới, vừa viên tịch vào lúc nửa đêm ngày 22/1 năm 2022 ở Tổ đình Từ Hiếu, thành phố Huế, ở tuổi 95, trang nhà của Làng Mai thông báo.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch - 1

Thiền Sư Thích Nhất Hạnh là người truyền bá và phát triển Phật giáo ở phương Tây hiện đại, người chủ trương ‘Phật giáo dấn thân,’ áp dụng Phật pháp giải quyết những vấn đề trong cuộc sống cá nhân và xã hội đương đại.

Sức khỏe thiền sư đã yếu dần sau lần đột quỵ hồi năm 2014 khiến ông phải ngồi xe lăn cho đến nay. Từ năm 2018, ông đã về hẳn ở Việt Nam để tịnh dưỡng ở 'chốn Tổ' là Tổ đình Từ Hiếu, nơi năm xưa ông đã xuất gia.

Xuất gia và ra đi

Sinh ngày 11/10 năm 1926 tại Huế với tục danh Nguyễn Xuân Bảo, Thiền sư Thích Nhất Hạnh xuất gia làm sa di từ năm 16 tuổi tại Tổ đình Từ Hiếu, thành phố Huế, thọ giới Thiền sư Thanh Quý Chân Thật theo Thiền tông thuộc Phật giáo Đại thừa.

Trong giai đoạn đầu tu tập, Thiền sư từng đảm nhiệm chức trách mà Giáo Hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (là tổ chức sau này bị Chính phủ Hà Nội dẹp bỏ) giao cho, như chủ biên tạp chí Phật giáo Việt Nam năm 1956. Ông cũng sáng lập Nhà xuất bản Lá bối, tham gia sáng lập Đại học Vạn Hạnh ở Sài Gòn. Đến những năm 1960, ông sáng lập Trường Thanh niên Phụng sự Xã hội (SYSS), một tổ chức thiện nguyện Phật giáo gồm khoảng 10.000 tình nguyện viên đi về các thôn xóm để dựng trường, xây trạm xá và tái thiết các làng xã bị chiến tranh tàn phá.

Từ năm 1961, ông bắt đầu ra nước ngoài, nghiên cứu và giảng dạy Phật học. Để rồi ông dần dành toàn bộ thời gian sống và phụng sự ở hải ngoại sau khi không thể về Việt Nam được nữa trong gần 40 năm sau đó.

Năm 1961, tại Hoa Kỳ, ông giảng dạy môn Tôn giáo Đối chiếu tại Đại học Princeton, và năm sau ông đến Đại học Columbia giảng dạy Phật học. Đến năm 1963, ông quay lại Việt Nam cùng tham gia các nỗ lực vận động hòa bình bất bạo động cùng các bạn đồng tu của mình.

Năm 1966, giữa lúc cuộc chiến Việt Nam diễn ra ngày càng khốc liệt, ông đến Mỹ và châu Âu kêu gọi hòa bình và chấm dứt thù hận ở Việt Nam. Ông đi nhiều nơi, truyền bá thông điệp về hòa bình và tình thương, vận động các nhà lãnh đạo phương Tây chấm dứt chiến tranh Việt Nam và dẫn đầu phái đoàn Phật giáo đến Đàm phán Hòa bình ở Paris năm 1969.

Trong lần đến Mỹ năm 1966, Thiền sư Thích Nhất Hạnh lần đầu tiên gặp gỡ nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng Martin Luther King Jr. để thuyết phục ông lên tiếng chống chiến tranh Việt Nam. Sau đó, chính Martin Luther King Jr đề cử thiền sư cho Giải Nobel Hòa bình 1967. Năm đó, Ủy ban Nobel không chọn giải Nobel Hòa bình.

Do cả hai chính phủ Bắc Việt và Nam Việt đều không cho phép ông trở lại Việt Nam, ông bắt đầu cuộc sống lưu vong trong vòng 39 năm cho đến năm 2005 mới trở lại Việt Nam lần đầu tiên.

Làng Mai

Bên cạnh các hoạt động phản chiến, ở hải ngoại, ông tiếp tục dạy học, thuyết giảng và viết sách về ‘chánh niệm’, ‘sự tỉnh thức’ và ‘sống trong an lạc’ để truyền bá Phật pháp đến thế giới phương Tây.

Đầu những năm 1970, ông trở thành giảng viên và nhà nghiên cứu Phật giáo tại Đại học Sorbornne, Paris.

Năm 1982, Thiền sư thành lập Đạo Tràng Mai Thôn, tức Làng Mai, bao gồm một hệ thống các tu viện tại vùng Dordogne tây nam nước Pháp.

Theo trang nhà của Làng Mai thì từ một thôn trang nhỏ lúc đầu, Làng Mai đã trở thành ‘tu viện Phật giáo lớn nhất và năng động nhất ở phương Tây’ với ‘trên hơn 200 vị xuất sĩ và gần 8.000 cư sĩ từ khắp nơi trên thế giới đến tu tập mỗi năm để học về cách sống trong chánh niệm’.

Tại Làng Mai, Thiền sư Thích Nhất Hạnh áp dụng trở lại những phương pháp thực tập có từ thời Phật giáo nguyên thủy và có giản lược và điều chỉnh để dễ dàng áp dụng cho những khó khăn và thách thức của cuộc sống hiện đại. Đó là buông xả hoàn toàn, ngưng nghỉ, mỉm cười, hít thở trong chánh niệm, ăn cơm chánh niệm, thiền hành, thiền tọa…

Đạo Tràng Mai Thôn ở Pháp (hiện nay có ba tu viện là Từ Nghiêm, Pháp Vân và Cam Lộ cùng một thiền đường) sau đó được mở rộng thêm các trung tâm Làng Mai khác như ở Mỹ, Đức, Việt Nam, Úc, Hong Kong và Thái Lan. Ở Việt Nam, Làng Mai có hai cơ sở là Tổ đình Từ Hiếu ở Huế và Thiền viện Bát Nhã ở Bảo Lộc, Lâm Đồng. Ở Mỹ, Làng Mai có bốn tu viện là Lộc Uyển (California), Bích Nham (New York), Mộc Lan (Mississipi) và Đạo tràng Thanh Sơn (Vermont). Các tu viện này là nơi tu tập của cả ngàn xuất sĩ thuộc nhiều quốc gia trên thế giới và đều đặn tổ chức các khóa tu cho các cư sĩ đủ mọi thành phần khác nhau như gia đình, thiếu niên, cựu chiến binh, nghị sĩ, nhân viên chấp pháp, giới showbiz và người da màu.

Ông cũng đề ra ‘Năm phép thực tập chánh niệm’ kêu gọi mọi người thực tập giảm thiểu khổ đau cho thế giới con người và vạn vật hữu tình trên trái đất.

‘An lạc từng bước chân’

Ông được kính trọng trên khắp thế giới do những bài giảng có sức mạnh và truyền cảm hứng về chánh niệm và hòa bình. Thông điệp chính của ông là thông qua chánh niệm, con người có thể học cách sống an lạc trong hiện tại và nhờ đó xây dựng sự bình an trong bản thân mỗi người và xây dựng hòa bình cho thế giới.

Ông xuất bản hơn 100 tựa sách về thiền và sự tỉnh thức, trong đó có những tác phẩm nổi tiếng như Phép lạ của Sự tỉnh thức (Miracle of Mindfulness), Việt Nam – Hoa sen trong Biển Lửa (Vietnam: Lotus in a Sea of Fire), Đường Xưa Mây Trắng (Old Path White Clouds), An lạc Từng bước chân (Peace is Every Step)… Chỉ tính riêng ở Mỹ, tác phẩm của ông đã bán ra được hơn ba triệu bản.

Ông cũng từng được mời diễn thuyết tại trụ sở UNESCO Paris, kêu gọi thực hiện những bước đi cụ thể đảo ngược bạo lực, chiến tranh và biến đổi khí hậu. Năm 2013, ông dẫn đầu các sự kiện chánh niệm thu hút sự quan tâm lớn ở trụ sở Google, Ngân hàng Thế giới và Trường Y thuộc Đại học Harvard.

Thông qua các hoạt động giảng dạy và truyền bá đạo Phật, Thiền sư Thích Nhất Hạnh có hàng chục ngàn đệ tử khắp thế giới, trong đó có nhiều nhân vật tên tuổi trong chính giới, doanh gia và giới giải trí.

Ông được quốc tế gọi bằng nhiều danh xưng như ‘Sứ giả của hòa bình và bất bạo động’, ‘Người cha của Chánh niệm’, ‘một Đạt Lai Lạt Ma khác’ hay ‘Vị thiền sư có thể kéo người đến đầy sân vận động’.

Ông được cho là thông thạo các thứ tiếng Anh, Pháp, Hoa, Nhật, Phạn (Sanskrit) và Pali.

Trở về ‘lần cuối cùng’

Thiền sư Nhất Hạnh sống lưu vong trong 39 năm cho đến lần về thăm lại Việt Nam đầu tiên năm 2005 sau những cuộc thương thảo kéo dài với chính phủ Hà Nội.

Năm 2007, ông về nước lần thứ hai, tổ chức ‘Đại trai đàn bình đẳng chẩn tế’ ở cả ba miền Việt Nam, cầu siêu cho đồng bào tử nạn và chiến sĩ trận vong của cả hai miền Nam – Bắc.

Năm 2008, ông về Việt Nam lần thứ ba, làm diễn giả chính cho Đại lễ Vesak của Liên Hiệp Quốc.

Năm 2017, từ Thái Lan ông trở về Việt Nam lần thứ tư để tĩnh dưỡng sau khi bị đột quỵ do xuất huyết não năm 2014.

Ngày 26 tháng 10, 2018, ông trở về Việt Nam ‘lần cuối cùng,’ để tĩnh dưỡng cho đến ngày ‘nhập diệt ở chốn tổ’ là Tổ đình Từ Hiếu ở Huế.(22/01/2022 , Ngọc Lễ, VOA


Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch tại chùa Từ Hiếu ở Huế, thọ 95 tuổi

NGUỒN HÌNH ẢNH,STR/AFP/GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Nhất Hạnh tại Tp HCM trong một lễ giải oan hồi tháng 3/2007.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh vừa viên tịch tại Huế, theo thông tin từ Tăng đoàn Làng Mai nói với BBC tối thứ Sáu 21/01 giờ châu Âu.

Sư cô Chân Hiến Nghiêm, người Anh, hiện có mặt tại Pháp cho BBC News Tiếng Việt biết vào lúc 20:55 giờ London tối thứ Sáu rằng "lễ tang thầy của chúng tôi sẽ được tổ chức ngay từ sáng Thứ Bảy, ở Huế và kéo dài 5 ngày".

Thông tin từ Tăng đoàn Làng Mai cho hay thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch lúc 00:00 giờ ngày 22/01, năm 2022, ở tuổi 95, theo giờ Việt Nam ở chùa Từ Hiếu, Huế.

"Đây là ngôi chùa thầy quy y đúng 80 năm về trước."

Thông bạch, cáo phó còn nói "nhà tác giả và nhả thơ, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết trên 100 cuốn sách, và sách của thầy được dịch sang 40 ngôn ngữ"

Thăm trung tâm thiền Làng Mai ở Thái Lan

Các sách báo quốc tế đặt ông vào vị trí là một trong số các "lãnh tụ tâm linh, tinh thần" - The Guardian ở Anh coi ông là 'exiled spiritual leader'- có tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài một quốc gia.

BBC News Tiếng Việt hồi tháng 8/2010 có bài mô tả chuyến thăm của thiền sư đến London thuyết giảng về Phật giáo cho đa số người nghe là dân Anh và châu Âu:

Làng Mai
Chụp lại hình ảnh,

Tăng đoàn Làng Mai trong buổi biểu diễn, thuyết giảng tại London tháng 8/2010

"Những người Việt Nam mới gặp phái Làng Mai có thể ngạc nhiên một cách thích thú khi thấy đa phần tăng ni theo ông là người Phương Tây. Nhưng đây không phải là chuyện lạ vì thực ra, Phật giáo cũng từ bên ngoài du nhập vào Việt Nam. Và nếu sau này, người thay thế Thiền sư Nhất Hạnh là một đệ tử Tây Phương thì cũng hợp lý bởi Làng Mai trước hết là một sản phẩm của xã hội châu Âu. Thông điệp của Thích Nhất Hạnh ngay từ thời Chiến tranh Việt Nam cũng đã vượt lên vị trí địa lý của xứ sở quê ông."

Thích Nhất Hạnh

NGUỒN HÌNH ẢNH,NGUYỄN MẠNH HÙNG

Chụp lại hình ảnh,

Hình ảnh thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Làng Mai ở Pháp năm 2016

Trang BBC Religion viết về cuộc đời ông như sau:

Sinh năm 1926, ông quy y năm 16 tuổi và đúng tám năm sau đã lập ra Viện Phật giáo Ấn Quang ở Sài Gòn.

Năm 1961, Thích Nhất Hạnh sang Hoa Kỳ học và dạy môn tôn giáo so sánh ở các đại học Columbia và Princeton. Ông trở về Việt Nam hai năm sau đó để tham gia dẫn dắt các nỗ lực Phật giáo vì hòa bình.

Tháng 2/1964, ông lập ra dòng Tiếp Hiện, và đến 1966 lại rời Việt Nam ra thế giới để kêu gọi hòa bình trong khi cuộc chiến Việt Nam lan rộng.

Năm 1967, mục sư Martin Luther King đề cử ông cho giải Nobel Hòa bình, ca ngợi ông như sau

"Vị sư nhỏ bé từ Việt Nam nhưng là học giả có trí tuệ rất lớn. Ý tưởng vì hòa bình của ông, nếu được áp dụng, sẽ có thể tạo ra động lực cho đối thoại giữa các đạo giáo, vì tình huynh đệ của thế giới, vì nhân loại."

Năm 1969, thầy Thích Nhất Hạnh dẫn phái đoàn Phật giáo vì Hòa bình tới Hòa đàm Paris, và lập ra Tăng đoàn Phật giáo Thống nhất (Unified Buddhist Church - UBC) ở Pháp. Từ đó hình thành cộng đồng tu tập đầu tiên năm 1975, và sau đó là cơ sở Làng Mai ở miền Nam nước Pháp từ 1982.

Chụp lại video,

Để thở có chính niệm - câu chuyện tu tập tại Làng Mai ở Thái Lan

Các cơ sở khác về sau được mở ra ở nước khác, gồm cả Việt Nam.

Nhưng việc 'bén rễ' của hệ phái này ở Lâm Đồng bất thành và tăng ni của tu viện Bát Nhã theo Làng Mai bị chính quyền gây khó khăn, phải bỏ đi năm 2009.

Xem thêm bài phỏng vấn của BBC năm 2009 về sự kiện tại tu viện Bát Nhã, Lâm Đồng.

Một cơ sở sau đó ra đời tại Thái Lan, trong vùng núi thuộc tỉnh Nakhon Ratchasima.

Xem bài tường thuật của BBC từ cơ sở này năm 2018.

Tháng 8/2017, chính quyền VN lại cho phép thiền sư Thích Nhất Hạnh về thăm quê hương và ông ở lại đó cho đến khi qua đời.

Tuy được ca ngợi trên thế giới, cách nhìn về ông và trung tâm Làng Mai do ông sáng lập đã và đang khá khác nhau trong cộng đồng người gốc Việt ở hải ngoại, với nhiều lời khen và cũng có cả chỉ trích.

Quan hệ của Làng Mai với nhà nước Việt Nam hiện hành và những chức sắc của Giáo hội Phật giáo theo con đường 'xây dựng chủ nghĩa xã hội' cùng Đảng Cộng sản cũng không hoàn toàn êm đẹp, tuy đã cải thiện đáng kể từ sau sự kiện Bát Nhã.

Mới trong tháng 11/2021, trang Phật giáo Việt Nam đăng bài của ông Trần Đăng Khoa "Mừng Thiền sư Thích Nhất Hạnh 95 tuổi".

Bài có đoạn "nhân ngày sinh nhật ông, tôi lại nhớ đến cuốn sách rất thú vị: "Những bước chân an lạc".

"Cuốn sách tập hợp một số bài báo trong hàng vạn bài viết về Thiền sư Thích Nhất Hạnh của các cây bút nổi tiếng trên thế giới."

"Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy bất an...Thích Nhất Hạnh cho rằng, chỉ có tình thương yêu mới xóa bỏ được mọi hận thù.một trong những công lao lớn nhất của Thiền sư Thích Nhất Hạnh là đã hiện đại hóa đạo Phật, đưa đạo Phật đi vào cuộc đời."

Thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng lập chính thức Làng Mai tại Pháp từ năm 1982.

NGUỒN HÌNH ẢNH,LANGMAI.ORG

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng lập Làng Mai tại Pháp năm 1982

Xem thêm:

Làng Mai 'trong lòng nước Pháp (BBC)

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong mắt báo chí quốc tế

Truyền thông quốc tế đánh giá tích cực về thiền sư Thích Nhất Hạnh, mô tả ông là người "đã thay đổi cách thế giới thực hành Phật giáo".

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch tại Tổ đình Từ Hiếu, phường Thủy Xuân, TP Huế lúc 0h ngày 22/1, ở tuổi 96, theo cáo phó của tăng đoàn Làng Mai. Hàng loạt hãng thông tấn, tờ báo lớn trên thế giới đã đồng loạt đưa tin, bày tỏ tiếc thương và dành nhiều lời ca ngợi đối với thiền sư.

Hãng thông tấn Reuters dẫn lại thông báo của tăng đoàn Làng Mai, gọi thiền sư Thích Nhất Hạnh là một "nhà thơ, nhà hoạt động vì hòa bình".

Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại chùa Từ Hiếu tháng 3/2019. Ảnh: NY Times.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại chùa Từ Hiếu tháng 3/2019. Ảnh: NY Times.

Theo hãng tin Anh, suốt hàng thập kỷ, trong các buổi giảng đạo hay xuất hiện trước công chúng, thiền sư luôn giao tiếp bằng giọng điệu "nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ", truyền đi thông điệp "hãy bước đi như thể bạn đang hôn mặt đất bằng đôi chân mình".

Trình bày chi tiết tiểu sử của thiền sư, Reuters đặc biệt nhấn mạnh tới cuộc gặp giữa ông với mục sư Martin Luther King, nhà hoạt động nhân quyền có ảnh hưởng nhất trong lịch sử Mỹ, vào những năm 1960 để truyền đi tiếng nói phản đối Chiến tranh Việt Nam.

Mục sư Martin Luther King đã gọi thiền sư Thích Nhất Hạnh là "tông đồ của hòa bình và bất bạo động", đồng thời đề cử ông cho giải Nobel Hòa bình.

Báo New York Daily News mô tả thiền sư là người "đã thay đổi cách thế giới thực hành Phật giáo". Tờ báo Mỹ cho rằng thiền sư lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Đạt Lai Lạt Ma.

"Thiền sư Thích Nhất Hạnh được ghi nhận là người sáng lập ra phong trào Phật giáo dấn thân, tập trung vào hoạt động xã hội vì hòa bình thông qua thực hành và giáo lý Phật giáo", tờ báo viết.

AFP ca ngợi thiền sư Thích Nhất Hạnh là "một trong những nhà Phật giáo có ảnh hưởng nhất thế giới". Hãng tin Pháp nhấn mạnh thiền sư đã có công mang khái niệm "chánh niệm" tới phương Tây, "từ nhà của những người nổi tiếng Hollywood đến các phòng họp ở Thung lũng Silicon".

Chánh niệm là biết rõ những gì đang có mặt, đang xảy ra. "Khi nắm tay một em bé, ta hãy để tâm một trăm phần trăm vào bàn tay em. Khi ôm người thương trong vòng tay cũng thế. Hãy thực sự có mặt, thực sự tỉnh thức", thiền sư viết trong cuốn sách "Quyền lực đích thực". Ông cho rằng thực hành chánh niệm giúp nhận diện niềm đau nỗi khổ và chuyển hóa chúng.

"Thầy dạy chúng tôi cách yêu mọi người, yêu bản thân và yêu thiên nhiên", AFP dẫn lời Tran Thi My Thanh, người yêu mến thiền sư, chia sẻ.

BBC mô tả thiền sư Thích Nhất Hạnh là "tác giả với nhiều tác phẩm và là nhà hoạt động vì hòa bình", đã viết hơn 100 cuốn sách và được dịch sang 40 ngôn ngữ. Cuốn sách được xuất bản gần đây nhất là vào tháng 10/2021.

Tờ Denver Post của Canada đánh giá những lời dạy của thiền sư Thích Nhất Hạnh đã được chắt lọc thành các khái niệm mà tất cả mọi người đều có thể tiếp cận.

Theo nhà sư Haenim Sunim, người từng làm phiên dịch viên cho thiền sư Thích Nhất Hạnh khi ông tới hoằng pháp tại Hàn Quốc vào năm 2013, thiền sư là người điềm tĩnh, chu đáo và yêu đời.

"Thiền sư giống như một cây thông lớn, để cho nhiều người ngồi dưới tán cây của ông và nghe ông giảng những lời dạy tuyệt vời về chánh niệm và lòng từ bi", Reuters dẫn lời nhà sư Sunim nói.

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch

Cuộc đời của thiền sư Thích Nhất Hạnh

TPO - Chùa Từ Hiếu (phường Thủy Xuân, TP Huế) là ngôi cổ tự nổi tiếng xứ Huế. Đây là nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh bắt đầu con đường xuất gia tu học vào năm 1942. Chùa cũng là nơi được ông chọn trở về từ nước ngoài để tịnh dưỡng kể từ tháng 10/2018.
Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 1

Tương truyền, chùa Từ Hiếu ban đầu là một am nhỏ có tên là An Dưỡng Am là do nhà sư Nhất Định lập ra để phụng dưỡng mẹ già.

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 2

Cảm động trước tấm lòng hiếu kính của nhà sư, vua Tự Đức đã ban tặng tấm biển "Sắc tứ Từ Hiếu tự", từ đó chùa có tên là Từ Hiếu. Các vị thái giám trong cung nội thường xuyên ghé thăm và góp tiền công đức để tu sửa và mở rộng ngôi chùa.

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 3

Tổ đình Từ Hiếu (phường Thủy Xuân, TP Huế) là nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh bắt đầu con đường xuất gia tu học vào năm 1942.

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 4

Thiền sư Thích Nhất Hạnh sau đó có hơn 4 thập niên xa quê hương. Thiền sư lần đầu về Việt Nam vào năm 2005, tiếp đó trong các năm 2007 và 2008. Nguồn: Internet

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 5

Cuối năm 2014, ông trải qua một cơn xuất huyết não và phải nhập viện ở Pháp trong 4 tháng rưỡi. Nguồn: Internet

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 6

Sau khi hồi phục, Thiền sư từ Pháp đến tịnh dưỡng ở Trung tâm tu học Làng Mai ở Thái Lan để được gần quê hương hơn. Năm 2017, ông một lần nữa trở lại Việt Nam và thăm chùa Từ Hiếu.

Ngôi cổ tự nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh tịnh dưỡng trước khi viên tịch ảnh 7

Ngày 28/10/2018, Thiền sư Thích Nhất Hạnh từ Thái Lan trở về ngôi chùa Từ Hiếu tịnh dưỡng và chia sẻ ý nguyện muốn sống tại đây cho đến ngày viên tịch. Ngọc Văn 


Chính khách quốc tế chia buồn khi Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch  Đức Hoàng, DT

(Dân trí) - Các chính trị gia, nhà ngoại giao, lãnh đạo tôn giáo trên thế giới đã bày tỏ sự thương tiếc trước sự ra đi của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, một nhà tu hành có tầm ảnh hưởng lớn trên toàn cầu.
Chính khách quốc tế chia buồn khi Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch - 1
Chính khách quốc tế chia buồn khi Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch - 1
Thiền sư Thích Nhất Hạnh (Ảnh: Làng Mai).

Trong thông cáo báo chí ngày 22/1, bà Marie Damour, Đại biện lâm thời, Phái đoàn Mỹ tại Việt Nam đã gửi "lời chia buồn sâu sắc trước sự viên tịch của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, Thiền sư Phật giáo, Nhà hoạt động vì hòa bình, nhà sáng lập Truyền thống Làng Mai" vào ngày 22/1 ở tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam. Thiền sư hưởng thọ 96 tuổi.

"Trong hơn 60 năm qua, Thiền sư Thích Nhất Hạnh là một người thầy, nhà lãnh đạo tinh thần được yêu mến và là nhà hoạt động không mệt mỏi vì hòa bình cho đất nước của mình và trên khắp thế giới. Những lời giảng dạy của ông, đặc biệt là về việc đưa chánh niệm vào cuộc sống hàng ngày, đã làm phong phú thêm cuộc sống của rất nhiều người Mỹ", bà Damour cho biết.

Nhà ngoại giao Mỹ cho hay, nhiều quan chức Mỹ, trong đó có Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương Daniel Kritenbrink, đã vinh dự được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Lòng từ bi và sự tâm huyết của ông đối với đa nguyên tôn giáo đã để lại ấn tượng sâu sắc cho những người ông từng gặp.

"Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được nhớ đến như là một trong những nhà lãnh đạo tôn giáo nổi bật và có sức ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới. Thông qua những lời dạy và tác phẩm văn chương của ông, di sản của ông sẽ còn lưu truyền mãi cho các thế hệ mai sau", bà Damour nói thêm.

Trên Twitter, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in ngày hôm qua đã bày tỏ lời chia buồn sâu sắc khi nghe tin Thiền sư viên tịch. Ông Moon cho rằng, việc thực hành chánh niệm theo như Thiền sư giảng đạo đã giúp mọi người trên thế giới sống trong hòa bình.

Ông Moon cho biết, Thiền sư là một trong những người mà ông kính trọng trên thế giới và đã kể lại kỷ niệm khi Thiền sư tới thăm Hàn Quốc. Tổng thống Moon nói ông rất xúc động khi nghe Thiền sư giảng đạo và cho rằng, những lời dạy của ông sẽ còn mãi với mọi người.

"Tôi mong ông yên nghỉ", Tổng thống Moon viết.

Đức Đạt Lai Lạt Ma, một trong những lãnh đạo Phật giáo có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, đã gửi thông điệp chia buồn. "Tôi rất buồn khi biết rằng người bạn, người anh em tôn giáo đáng quý Thích Nhất Hạnh đã viên tịch. Tôi xin gửi lời chia buồn đến các đệ tử của ngài ở Việt Nam và trên toàn thế giới", thông điệp viết.

Đức Đạt Lai Lạt Ma cho rằng, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã sống một cuộc đời thực sự có ý nghĩa và cách tốt nhất để "chúng ta có thể tri ân tới ông đó chính là tiếp tục công việc của ông nhằm thúc đẩy hòa bình trên thế giới".

Bà Caitlin Wiesen, Đại diện Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, gửi lời chia buồn sâu sắc tới sự ra đi của Thiền sư. "Sự thông thái và những bài giảng của ông về hòa bình và chánh niệm sẽ sống mãi", bà cho biết.

Đại sứ Australia tại Việt Nam Robyn Mudie gửi lời "chia buồn sâu sắc nhất trước sự ra đi của Thiền sư, người có những bài giảng trong nhiều năm đã có ảnh hưởng trên toàn thế giới".

Cũng trên Twitter, nghị sĩ Ấn Độ Rahul Gandhi viết: "Xin gửi lời chia buồn tới các môn đồ của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, người cha của pháp môn chánh niệm. Những lời giảng đạo nhẹ nhàng của ông về hòa bình, lòng biết ơn và bất bạo động sẽ mãi mãi là chân lý".

Thượng nghị sĩ Mỹ Mazie Hirono chia sẻ: "Thật là một vinh dự khi tôi được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh ở Việt Nam vào năm 2019. Những lời giảng đạo về niềm đam mê và chánh niệm của ông sẽ tiếp tục thắp sáng cho thế giới. Xin hãy yên nghỉ".

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Mỹ Tim Kaine chia sẻ lại bức ảnh chụp với Thiền Sư ở Huế vào năm 2019 và mô tả Thiền sư là "một tâm hồn tuyệt vời".

Theo Tổng hợp


Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch tại Tổ đình Từ Hiếu, phường Thủy Xuân, TP Huế, lúc 0h ngày 22/1, ở tuổi 96, theo cáo phó của tăng đoàn Làng Mai. 

Tổ đình Từ Hiếu là nơi Thiền sư Thích Nhất Hạnh bắt đầu con đường xuất gia tu học vào năm 1942, cũng là nơi ông từ nước ngoài về tĩnh dưỡng từ tháng 10/2018.

Rạng sáng 22/1, các tăng ni ở chùa Từ Hiếu bắt đầu dọn dẹp khu vực thiền đường Trăng Rằm nằm bên cạnh thất Lắng Nghe - nơi thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch. Đây là nơi dự kiến cử hành khâm liệm, đặt linh cữu của thiền sư Thích Nhất Hạnh để tăng ni, phật tử đến viếng.

Trong sáng nay, nhiều tăng ni và người dân đã đến chùa Từ Hiếu để mong thấy thiền sư lần cuối. Do dịch bệnh Covid-19, chỉ một số tăng ni được vào thất Lắng Nghe, còn người dân đứng bên ngoài bái vọng từ xa.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Ảnh: Langmai

Thiền sư Thích Nhất Hạnh thỉnh chuông tại Làng Mai (Pháp), năm 2009. Ảnh: Plumvillage.org

Thiền sư Thích Nhất Hạnh, thế danh Nguyễn Xuân Bảo, sinh năm Bính Dần (1926) tại làng Thành Trung, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, là con kế út trong gia đình có sáu anh chị em. Năm 1942, ông xuất gia tại Tổ đình Từ Hiếu với Thiền sư Thanh Quý Chân Thật, được ban pháp danh Trừng Quang.

Năm 1949, ông rời Huế vào Sài Gòn tiếp tục tu học, bắt đầu sự nghiệp sáng tác với pháp hiệu Thích Nhất Hạnh.

Tháng 5/1966, thiền sư rời Việt Nam; hoạt động ở nhiều nước và từng trụ trì tại chùa Làng Mai, phía nam nước Pháp trong nhiều thập kỷ.

Ông là người đưa ra khái niệm "Phật giáo dấn thân" (engaged Buddhism) trong cuốn sách Vietnam: Lotus in a Sea of Fire, do ông viết. Với những hoạt động không ngừng nghỉ của mình, thiền sư Thích Nhất Hạnh trở thành giảng viên, nhà văn, nhà thơ, nhà hoạt động xã hội và là nhà lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây, chỉ sau Đạt Lai Lạt Ma, theo đánh giá của một số hãng tin nước ngoài.

Thất Lắng Nghe thuộc Tổ đình Từ Hiếu là nơi thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch, sáng 22/1. Ảnh: Võ Thạnh

Thất Lắng Nghe thuộc Tổ đình Từ Hiếu là nơi thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch, sáng 22/1. Ảnh: Võ Thạnh

Trong tác phẩm Thế giới Phật giáo, GS.TS John Powers, một học giả Phật học của Australia, đã chọn 13 vị sư góp phần vào sự thành hình và phát triển đạo Phật thế giới trong 2.500 năm qua, và thiền sư Nhất Hạnh ở vị trí thứ 10.

Mục sư Martin Luther King từng đề cử thiền sư Thích Nhất Hạnh cho giải Nobel Hòa bình vào năm 1967. Trong gần 40 năm sống xa quê hương, ông là một trong những người tiên phong mang đạo Phật, đặc biệt là pháp môn chánh niệm đến xã hội phương Tây và góp phần xây dựng một cộng đồng Phật giáo dấn thân với gần 1.250 đệ tử xuất gia, hàng triệu đệ tử tại gia và độc giả trên khắp năm châu.

Thiền sư cũng là người đã mở ra hướng đi và phát triển những pháp môn thực tập với nhiều khoá tu dành cho các nhà giáo dục, thanh thiếu niên, nghệ sĩ, doanh nhân, các nhà lãnh đạo, y bác sĩ... Ông đã viết hơn 120 cuốn sách, trong đó trên 40 cuốn bằng tiếng Anh, với một số tác phẩm nổi bật như Đường xưa mây trắngPhép lạ của sự tỉnh thứcHạnh phúc cầm tayPhật trong ta...

Thiền sư Thích Nhất Hạnh từ Thái Lan trở về chùa Từ Hiếu năm 2020. Ảnh: Võ Thạnh

Thiền sư Thích Nhất Hạnh từ Thái Lan trở về chùa Từ Hiếu năm 2020. Ảnh: Võ Thạnh

Sau hơn 4 thập niên rời xa quê hương, Thiền sư Thích Nhất Hạnh lần đầu về Việt Nam vào năm 2005, tiếp đó trong các năm 2007 và 2008.

Đầu năm 2007, với sự đồng ý của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, ông tổ chức ba trai đàn chẩn tế lớn tại ba miền Việt Nam với tên gọi "Đại trai đàn Chẩn tế Giải oan", cầu nguyện và giải trừ oan khổ cho những người từng chịu hậu quả của chiến tranh. Tại Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc tại Hà Nội, ông được mời về Việt Nam với tư cách là người thuyết trình chủ đề chính.

Cuối năm 2014, ông trải qua một cơn xuất huyết não và phải nhập viện ở Pháp trong 4 tháng rưỡi.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong ngày mồng 1 Tết Tân Sửu. Ảnh: Võ Thạnh

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong ngày mùng 1 Tết Kỷ Hợi 2019. Ảnh: Võ Thạnh

Sau khi phục hồi, Thiền sư từ Pháp đến ở tại Trung tâm tu học Làng Mai ở Thái Lan để được gần quê hương hơn. Năm 2017, ông một lần nữa trở lại Việt Nam và thăm chùa Từ Hiếu. Ngày 28/10/2018, Thiền sư Thích Nhất Hạnh từ Thái Lan trở về ngôi chùa này tịnh dưỡng và chia sẻ ý nguyện muốn sống tại đây cho đến ngày viên tịch.

Hàng ngày, ông được các tăng ni chăm sóc, lo việc ăn uống, đi lại. Những ngày thời tiết đẹp, thiền sư ngồi trên xe lăn đi thiền hành trong khuôn viên chùa.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết tâm thư gửi đến các chư tăng, nói rõ ý nguyện sau khi trở về Tổ đình Từ Hiếu. Ông dặn các đệ tử của mình: "Nếu một ngày thầy mất, đừng xây tháp mộ gì cho thầy. Tốn kém tiền của. Tốn đất của dân. Dân mình còn nghèo lắm. Hãy hỏa táng thầy. Tro cốt thầy, hãy chia đều cho các Thiền viện của Làng Mai trên khắp thế giới rồi rải trên những con đường mà hàng ngày các con đi thiền hành. Làm như thế, ngày ngày, thầy và các con vẫn đi thiền hành chung".

Thiền sư cũng dặn các đệ tử rằng "thầy không muốn sau này quý vị xây cho thầy một ngôi tháp ở Tổ Đình. Xây tháp như thế sẽ không có ý nghĩa gì nếu ngày hôm nay quý vị không nối tiếp được những gì thầy đang trao truyền". 12




Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế


Sáng 22/1, thông tin từ Thượng tọa Thích Từ Đạo, Giám tự chùa Từ Hiếu (phường Thủy Xuân, TP Huế), lễ khâm liệm Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được tổ chức vào ngày mai, 23/1, tại Tổ đình Từ Hiếu. Di thể của Thiền sư sẽ được hỏa táng tại Công viên Vườn Địa Đàng (xã Thủy Bằng, TP Huế) vào ngày 29/1 (nhằm ngày 27 Tết Nguyên đán). Tro cốt của Thiền sư sau đó sẽ được đưa về thờ tại chùa Từ Hiếu.

Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 1

Các vị chư tăng bàn bạc công việc tổ chức tang lễ cho Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại chùa Từ Hiếu

Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 2
Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 3

Người dân đến chùa bày tỏ sự phân ưu trước sự đi của Thiền sư

Theo ghi nhận của phóng viên, trong sáng 22/1, nhiều người dân, chư tăng ni, đồng bào Phật tử đã đến chùa Từ Hiếu để bày tỏ sự phân ưu, chia sẻ trước sự ra đi của Thiền sư Nhất Hạnh; đồng thời, làm công tác chuẩn bị cho tang lễ.

Ông Lê Văn Hòa (80 tuổi, người dân phường Thủy Xuân, TP Huế) chia sẻ: “Thuận theo lẽ tự nhiên sinh tử, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viên tịch. Sự ra đi của Thiền sư là một mất mát lớn. Là người dân, nghe tin thầy viên tịch từ sớm nay, tôi đã đến chùa để bày tỏ sự phân ưu”.

Trước đó, vào 0h rạng sáng 22/1, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viên tịch tại Tổ đình Từ Hiếu, phường Thủy Xuân (TP Huế), ở tuổi 96.

Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 4

Ông Lê Văn Hòa (người dân phường Thủy Xuân, TP Huế) bày tỏ phân ưu

Thiền sư Thích Nhất Hạnh, thế danh Nguyễn Xuân Bảo, sinh ngày 11/10/1926, tại làng Thành Trung, xã Quảng Thành, huyện Quảng Điền, tỉnh TT-Huế. Ông là giảng viên, nhà văn, nhà thơ, nhà hoạt động xã hội và là nhà sư nổi tiếng của Phật giáo thế giới. Ông trụ trì tại chùa Làng Mai, phía nam nước Pháp trong nhiều thập kỷ.

Thiền sư là người đưa ra khái niệm "Phật giáo dấn thân" (engaged Buddhism) trong cuốn sách Vietnam: Lotus in a Sea of Fire, do ông viết. Theo đánh giá của các hãng tin nước ngoài, với những hoạt động không ngừng nghỉ của mình, thiền sư Thích Nhất Hạnh trở thành nhà lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây, chỉ sau Đạt Lai Lạt Ma.

Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 5
Di thể Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được hỏa táng tại Huế ảnh 6

Làm công tác chuẩn bị tang lễ

Trong tác phẩm Thế giới Phật giáo, GS.TS John Powers, một học giả Phật học của Australia, đã chọn 13 vị sư góp phần vào sự thành hình và phát triển đạo Phật thế giới trong 2.500 năm qua, và thiền sư Nhất Hạnh ở vị trí thứ 10.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết hơn 100 cuốn sách, trong đó hơn 40 cuốn bằng tiếng Anh, với một số tác phẩm nổi bật như Đường xưa mây trắng, Phép lạ của sự tỉnh thức, Hạnh phúc cầm tay, Phật trong ta...

Sau hơn 4 thập niên rời xa quê hương, Thiền sư Thích Nhất Hạnh lần đầu về Việt Nam vào năm 2005, tiếp đó trong các năm 2007 và 2008.

Cuối năm 2014, ông trải qua một cơn xuất huyết não và phải nhập viện ở Pháp trong 4 tháng rưỡi.

Sau khi phục hồi, Thiền sư từ Pháp đến tịnh dưỡng ở Trung tâm tu học Làng Mai ở Thái Lan để được gần quê hương hơn. Năm 2017, ông một lần nữa trở lại Việt Nam và thăm chùa Từ Hiếu.

Ngày 28/10/2018, Thiền sư Thích Nhất Hạnh từ Thái Lan trở về ngôi chùa này tịnh dưỡng và chia sẻ ý nguyện muốn sống tại đây cho đến ngày viên tịch.

Lễ tâm tang của thiền sư Thích Nhất Hạnh

Mỹ Hà Chủ nhật, 23/1/2022 09:22 (GMT+7)Tang lễ của thiền sư Thích Nhất được Tổ đình Từ Hiếu và Tăng thân Làng Mai tổ chức theo nghi thức tâm tang, thực hiện theo di nguyện của thiền sư.

8h ngày 23/1, tang lễ của thiền sư Thích Nhất Hạnh được tổ chức tại Tổ đình Từ Hiếu (Thừa Thiên - Huế) theo nghi thức tâm tang. Các chư tăng đồng hộ niệm cho buổi lễ nhập kim quan. Lễ Trà tỳ (hỏa thiêu) được tổ chức lúc 7h ngày 29/1.

Tang lễ của thiền sư Thích Nhất Hạnh kéo dài 7 ngày theo hình thức của một khóa tu im lặng. Suốt thời gian này, người đến thăm viếng cùng thực tập tâm niệm cúng dường để cho toàn bộ lễ Tâm tang được diễn ra trong sự trang nghiêm, thanh tịnh, tĩnh lặng và nhẹ nhàng.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng kiến nghị để Phật giáo VN ‘tách khỏi Nhà nước’

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong buổi cầu nguyện cho linh hồn các nạn nhân chiến tranh VN được tổ chức ngày 20/4/2007 tại một ngôi chùa ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

NGUỒN HÌNH ẢNH,HOANG DINH NAM/AFP VIA GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong buổi cầu nguyện cho linh hồn các nạn nhân chiến tranh VN được tổ chức ngày 20/4/2007 tại một ngôi chùa ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

Tài liệu của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội năm 2005 ghi lại đối thoại của thiền sư Thích Nhất Hạnh và kiến nghị 7 điểm với Chính phủ Việt Nam.

Điện tín từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội gửi về Bộ Ngoại giao ngày 31/03/2005 ghi lại các ý chính của cuộc gặp mặt giữa thiền sư Thích Nhất Hạnh (1926-2022) và Đại sứ Michael Marine diễn ra vài hôm trước đó, theo Hồ sơ Wikileaks (xem link).

Sau hai tháng rưỡi được phép về thăm quê hương 'thành công', thiền sư Thích Nhất Hạnh đã hội kiến Đại sứ Michael Marine (nhiệm kỳ 2004-2007) tại Hà Nội hôm 26/03/2005.

Văn bản tiếng Anh có tựa đề "EXILED BUDDHIST LEADER RETURNS TO VISIT HOMELAND" nói đây là cuộc gặp riêng giữa hai người.

Thích Nhất Hạnh - Người đánh khẽ tiếng chuông tỉnh thức nhân loại

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - người khởi xướng 'Phật giáo dấn thân'

Đóng góp lớn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Trong phần tổng quan, phía Hoa Kỳ ghi rằng theo lời thiền sư Thích Nhất Hạnh thì "cộng đồng Phật giáo Việt Nam chia rẽ, suy yếu vì sự can thiệp của chính quyền vào các vấn đề tôn giáo".

Tuy thế, phía Hoa Kỳ nói "ông không phê phán công khai chính phủ Việt Nam trong thời gian thăm quê hương", nhưng đã trao cho Thủ tướng Việt Nam khi đó, Phan Văn Khải một kiến nghị "tách Giáo hội và Chính quyền ra khỏi nhau".

Ông cũng nhấn mạnh rằng: "một Giáo hội có sức sống trở lại (a revitalized Buddhist Church) có thể giúp giải quyết các căn bệnh xã hội, và nạn tham nhũng".

Sứ quán Hoa Kỳ viết rằng "dù Thích Nhất Hạnh ra điều kiện trước chuyến về là phải để ông đi lại tự do và sách của ông từng bị cấm phải được xuất bản [trong nước]"... nhưng chính phủ Việt Nam vẫn lo ngại "ông trở thành nhân vật của công chúng (mass figure)".

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết thư pháp trong chuyến đi thăm Thái Lan hồi tháng 04/2013

NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết thư pháp trong chuyến đi thăm Thái Lan hồi tháng 04/2013

Về xã hội và giới trẻ

Theo lời Thích Nhất Hạnh nói với Đại sứ Marine thì "cộng đồng Phật giáo Việt Nam chia rẽ và bị suy yếu".

"Tín đồ đi chùa đều đặn, nhưng tình trạng chung (nguyên văn: sức khoẻ - overall health) của đạo Phật là rất tệ, chủ yếu là vì Chính quyền can thiệp vào Giáo hội.

"Nhiều sư được trao chức vụ lãnh đạo vì lý do chính trị, và đại diện của Giáo hội Phật giáo Việt Nam được Nhà nước công nhận (Vietnam Buddhist Sangha - VBS) hành xử như nhân viên Nhà nước (act like government employees).

VBS dựa vào Chính phủ Việt Nam để có trợ cấp tài chính và để được phép tổ chức các hoạt động như cho sư ni ra nước ngoài tu tập. Điều này khiến người dân quay lưng lại với đạo Phật."

"Dù có phát triển kinh tế, đất nước vẫn đau khổ vì các vấn đề xã hội sâu nặng (social trauma). Phân chia rất nặng nề xảy ra giữa thế hệ cao niên đang vật lộn với các vấn đề chính trị, và giới trẻ thả mình vào cuộc sống tiêu thụ."

"Đau khổ xuyên thế hệ rất lớn. Thanh thiếu niên không tin vào hạnh phúc gia đình," theo lời thiền sư Nhất Hạnh mà Đại sứ quán Mỹ ghi lại.

Kiến nghị 7 điểm, tách Giáo hội khỏi Chính quyền

Đặc biệt, Thích Nhất Hạnh trao cho Đại sứ Hoa Kỳ kiến nghị chính sách mà ông đã trao cho Thủ tướng Phan Văn Khải một bản trước đó.

Tựa đề tiếng Anh của kiến nghị là "Seven Points Proposed by Monk Thich Nhat Hanh o­n the Policy of the State of Vietnam Towards Buddhism" - Bảy điểm đề nghị của Sư ông Thích Nhất Hạnh về chính sách cho Nhà nước Việt Nam đối với Phật giáo.

Ý tưởng cơ bản của nó là "Nhà nước xác nhận mong muốn tách quyền lực tôn giáo khỏi quyền lực chính trị" (The State confirms the intention to separate religious power from political power).

Theo đó thì "tăng ni sẽ không giữ chức vụ nhà nước, không nhận chỉ thị từ Chính phủ";

Trong cuộc gặp tuần đó với Thủ tướng Phan Văn Khải, thiền sư Nhất Hạnh nói ông muốn "Giáo hội tách khỏi Nhà nước, sư ni không bị buộc phải vào Quốc hội, Hội đồng Nhân dân", và việc tách khỏi chính trị không có nghĩa là tạo xung đột chính trị.

Ngoài ra, ông cũng nói với thủ tướng Việt Nam khi đó rằng "Những người cộng sản cần trở nên thành con người có chất Việt Nam hơn (Communists should become more Vietnamese) bằng cách chấp nhận tín ngưỡng truyền thống của cha ông họ, chấp nhận văn hóa Phật giáo là nền tảng của xã hội Việt Nam".

"Thất bại trong việc đó sẽ làm chính trị phá sản và khiến Đảng Cộng sản mất sự ủng hộ của nhân dân."

Một nữ tu bỏ phiếu ở Hà Nội vào ngày 23/5/2021, khi Việt Nam tổ chức các cuộc bỏ phiếu để bầu ra Quốc hội mới gồm 500 ghế

NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Một nữ tu bỏ phiếu ở Hà Nội vào ngày 23/5/2021, khi Việt Nam tổ chức các cuộc bỏ phiếu để bầu ra Quốc hội mới gồm 500 ghế

Giải pháp cho hai Giáo hội

Vẫn điện tín của Hoa Kỳ mô tả cuộc gặp và lời thầy Nhất Hạnh về các kiến nghị cho Việt Nam nói tiếp về giải pháp cho Phật giáo Việt Nam, vốn vẫn chia rẽ từ sau 1975 kể cả khi quốc gia đã thống nhất:

"Các nhân vật hàng đầu của Phật giáo Việt Nam, gồm cả Giáo hội Phật giáo VN Thống nhất (UBCV) sẽ gặp mặt để hòa giải trong tinh thần phục hồi tình huynh đệ trong Cộng đồng Phật giáo và thiết lập quan hệ tốt với Nhà nước."

Điều này không cần phải nhằm lập ra một Giáo hội duy nhất, mà các vị lãnh đạo của đạo cần "đưa cộng đồng Phật giáo ra khỏi ảnh hưởng của ảnh hưởng chính trị nội bộ và hải ngoại".

Một điểm nữa trong Kiến nghị là để "các thầy Thích Huyền Quang và Thích Quảng Độ được quyền tự do cư trú, đi lại, thuyết giảng đạo Phật ở bất cứ đâu trong cả nước Việt Nam".

Vẫn theo Kiến nghị này thì "Ban Tôn giáo Chính phủ chỉ nên quan sát và ra những khuyến nghị", còn Phật tử "sẽ có Ủy ban Liên lạc với Chính quyền Thế tục (Committee for Liaison with the Secular Administration) nhằm tư vấn cho Chính phủ về các cách loại trừ lạm quyền, bất công, tham nhũng và những gì sai trái với Nhà nước, dân tộc và đạo Phật"

Cuối cùng, hòa thượng Thích Nhất Hạnh nói với Đại sứ Mỹ rằng ông có thể hình dung mình ở vai trò trở về Việt Nam để làm công việc tạo điều kiện cho Phật giáo nở rộ một lần nữa (to be the catalyst for Buddhism to flourish again in Vietnam).

Điện tín của Sứ quán Mỹ cho hay sư cô Chân Không có mặt cùng thầy Nhất Hạnh tại cuộc gặp ngày 26/03 với Đại sứ Hoa Kỳ.

Văn bản cũng mô tả một số mâu thuẫn giữa các vị lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất với Tăng đoàn Làng Mai về chuyến thăm quê hương của họ.

"Các lãnh đạo Giáo hội Thống nhất bị cấm hoạt động đã cho là chuyến thăm Việt Nam của thầy Nhất Hạnh đã đem lại tính chính danh cho cách nhà nước kiểm soát tôn giáo."

Còn về phía Nhà nước, Sứ quán Hoa Kỳ ghi nhận Bộ Nội vụ (Công an) phản đối chuyến thăm quê hương của thiền sư Nhất Hạnh, còn Bộ Ngoại giao thì ủng hộ.

Năm 2017, chính quyền Việt Nam cho thiền sư Thích Nhất Hạnh về sống ở quê hương nhưng ông đã qua đột quỵ, sức khoẻ yếu, không còn thuyết giảng trước công chúng.

Ông viên tịch vào lúc rạng sáng ngày thứ Bảy ngày 22/01/2022, tại chùa Từ Hiếu, Huế.  

Sư cô trẻ từ VN sang Thái Lan tu tập ở cơ sở Làng Mai hồi 2018. Điện tín của Hoa Kỳ nói chính quyền VN từng lo ngại thiền sư Nhất Hạnh trở thành nhân vật thu hút quần chúng

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - tang lễ tĩnh lặng của người khởi xướng 'Phật giáo dấn thân'

Thích Nhat Hanh

NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES

Theo thông tin từ Làng Mai, lễ nhập kim quan thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ diễn ra vào sáng 23/1.

Tang lễ sẽ diễn ra trong 7 ngày theo hình thức một khóa tu im lặng.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch lúc 00:00 giờ ngày 22/01, năm 2022, ở tuổi 95, theo giờ Việt Nam, ở chùa Từ Hiếu, Huế, theo thông tin từ Tăng đoàn Làng Mai.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch tại Huế, thọ 95 tuổi

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trở lại Việt Nam

"Trong suốt thời gian đó, kính xin quý vị đến thăm viếng cùng thực tập chung với chúng tôi - tâm niệm cúng dường - để cho toàn bộ tang Lễ Tâm Tang được diễn ra trong sự im lặng, trang nghiêm, thanh tịnh, tĩnh lặng và nhẹ nhàng"- theo Tu viện Vườn Ươm - Làng Mai.

"Sau Lễ Trà Tỳ, Xá Lợi sẽ được an vị tại Tổ Đình Từ Hiếu và các trung tâm khác của Làng Mai khắp nơi trên thế giới mà không cần phải xây tháp," vẫn theo thông báo của Làng Mai.

Phật từ chùa Từ Hiếu tại Huế, Việt Nam và tăng thân Làng Mai trên khắp thế giới hiện đang chuẩn bị cho tang lễ thiền sư.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh tới thuyết giảng tại Sydney, Úc tháng 10/1966

NGUỒN HÌNH ẢNH,FAIRFAX MEDIA ARCHIVES/GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh tới thuyết giảng tại Sydney, Úc tháng 10/1966

Ngày 22/1, bà Marie Damour, Đại biện lâm thời, Phái đoàn Hoa Kỳ tại Việt Nam đã gửi 'lời chia buồn sâu sắc trước sự viên tịch của Thiền sư Thích Nhất Hạnh'.

Thông cáo viết: "Trong hơn 60 năm qua, Thiền sư Thích Nhất Hạnh là một người thầy, nhà lãnh đạo tinh thần được yêu mến và là nhà hoạt động không mệt mỏi vì hòa bình cho đất nước của mình và trên khắp thế giới. Những lời giảng dạy của ông, đặc biệt là về việc đưa chánh niệm vào cuộc sống hàng ngày, đã làm phong phú thêm cuộc sống của rất nhiều người Mỹ.

"Nhiều quan chức Hoa Kỳ, trong đó có Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương Daniel Kritenbrink, đã vinh dự được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Lòng từ bi và tâm huyết của ông đối với đa nguyên tôn giáo đã để lại ấn tượng sâu sắc cho những người ông từng gặp.

"Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được nhớ đến như là một trong những nhà lãnh đạo tôn giáo nổi bật và có sức ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới. Thông qua những lời dạy và tác phẩm văn chương của ông, di sản của ông sẽ còn lưu truyền mãi cho các thế hệ mai sau."

Người khởi xướng 'Phật giáo dấn thân'

Truyền thông quốc tế ngày 22/1 tràn ngập thông tin về sự ra đi của thiền sư Thích Nhất Hạnh cùng những đóng góp quý báu của ông cho Phật giáo và hòa bình thế giới.

Thích Nhat Hanh

NGUỒN HÌNH ẢNH,BOSTON GLOBE/GETTY IMAGES

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh hướng dẫn ngồi thiền trước Nhà thờ Trinity ở Quảng trường Copley, Mỹ ngày 15/9/2013. Khi gió tạt vào micro lúc thiền sư đang giảng, Sư huynh Pháp Nguyên giơ chiếc nón lá lên để che chắn

Trang New York Times viết về thiền sư Thích Nhất Hạnh:

"Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã lưu vong khỏi Việt Nam sau khi phản đối chiến tranh vào những năm 1960 và trở thành một tiếng nói hàng đầu trong phong trào mà ông gọi là "Phật giáo dấn thân", áp dụng các nguyên tắc Phật giáo vào cải cách chính trị và xã hội."

Vào thập niên 1960, trong cuốn sách "Hoa sen trong biển lửa", thiền sư Thích Nhất Hạnh đưa ra khái niệm 'Phật giáo dấn thân'. Theo đó, ông áp dụng những lời dạy của đức Phật cùng thiền định để làm vơi bớt những khổ đau trong xã hội, trong môi sinh và trong chính trường, theo trang Phật giáo.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh giải thích:

"Khi còn ở Việt Nam, những nhà sư trẻ tuổi chúng tôi đã chứng kiến nỗi đau khổ do chiến tranh gây ra. Bởi vậy, chúng tôi mong mỏi đưa đạo Phật vào xã hội. Điều này chẳng dễ dàng gì bởi xã hội truyền thống không trực tiếp hình thành Phật giáo dấn thân. Chúng tôi phải tự làm lấy. Đó là lý do Phật giáo dấn thân ra đời.

"Phật giáo phải gắn liền với cuộc sống thường nhật, với nỗi đau của bạn và những người xung quanh. Bạn phải học cách giúp đỡ một đứa trẻ bị thương trong lúc duy trì hơi thở chánh niệm. Bạn phải giữ cho bản thân khỏi lạc lối trong hành động. Hành động phải đi cùng thiền," vẫn theo trang Phật giáo.

Triết lý này được thể hiện sâu sắc qua cuộc đời của thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Lên tiếng phản đối chiến tranh

Từ đầu thập niên 60, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã bắt đầu viết và lên tiếng phản đối chiến tranh, theo New York Times.

Năm 1964, ông xuất bản bài thơ 'Lên án' (Condemnation) - (tạm dịch) - trên một tuần báo Phật giáo. Bài thơ có đoạn:

"Bất cứ ai đang nghe, hãy là nhân chứng của tôi:

Tôi không thể chấp nhận cuộc chiến này.

Tôi không bao giờ có thể, tôi sẽ không bao giờ.

Tôi phải nói điều này một nghìn lần trước khi tôi bị giết.

Tôi giống như con chim chết vì người bạn đời của nó,

rỉ máu từ chiếc mỏ gãy của nó và kêu lên:

"Hãy coi chừng! Quay lại và đối mặt với kẻ thù thực sự của bạn

- tham vọng, bạo lực hận thù và tham lam."

Bài thơ khiến ông được gọi là "nhà thơ phản chiến", và ông bị tố là một nhà tuyên truyền thân Cộng sản.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh lưu trú tại Pháp khi chính quyền miền Nam Việt Nam không cho phép ông trở về sau khi ký kết Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973.

Mãi đến năm 2005, chính quyền Cộng sản Việt Nam mới cho phép ông về giảng dạy, thực hành và đi du lịch.

Trong một cuộc nói chuyện tại Hà Nội năm 2008, ông nói rằng cuộc chiến tranh Iraq là kết quả của sự sợ hãi và hiểu lầm, trong đó bạo lực sinh ra bạo lực.

Ông nói: "Chúng ta biết rất rõ rằng máy bay, súng và bom không thể xóa bỏ những nhận thức sai lầm. Chỉ có lời yêu thương và sự lắng nghe từ bi mới có thể giúp mọi người sửa chữa những nhận thức sai lầm. Nhưng các nhà lãnh đạo của chúng ta không được đào tạo theo kỷ luật đó, và họ chỉ dựa vào lực lượng vũ trang để loại bỏ khủng bố."

Nhà đấu tranh dân quyền, Mục sư Martin Luther King Jr. đã đề cử thiền sư Thích Nhât Hạnh cho giải Nobel Hòa bình năm 1967, nhưng giải thưởng không được trao cho bất kỳ ai vào năm đó.

"Cá nhân tôi không biết có ai xứng đáng hơn vị sư hiền lành đến từ Việt Nam này," Mục sư King viết cho Viện Nobel ở Na Uy. "Những ý tưởng của ông ấy về hòa bình, nếu được áp dụng, sẽ xây một tượng đài cho chủ nghĩa đại đoàn kết, cho tình anh em thế giới, cho nhân loại."

'Cái chết không có thật'

Năm 2018, thiền sư Thích Nhất Hạnh trở về Huế, miền Trung Việt Nam, sống những ngày cuối cùng tại chùa Từ Hiếu, nơi ông xuất gia khi còn là một thiếu niên.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh bác bỏ khái niệm về cái chết. Ông viết trong cuốn sách 'Không diệt, không sinh. Đừng sợ hãi: "Chúng không có thật".

"Đức Phật dạy rằng không có sinh; không có diệt; không có tới; không có đi; không có giống nhau; không có khác biệt; không có bản ngã vĩnh cửu; không có sự hư vô. Chúng ta thì chỉ nghĩ là có mọi điều này."

Ông viết, sự hiểu biết đó có thể giải phóng mọi người khỏi nỗi sợ hãi và cho phép họ "an hưởng cuộc sống và trân trọng cuộc sống theo một cách mới".

Thiền sư Nhất Hạnh là người đánh khẽ tiếng chuông tỉnh thức cho thế giới

  • Nguyễn Hữu Liêm
  • 23 tháng 1 2022 BBC

  • Pháp thoại cho trẻ em tại thiền đường Nước Tĩnh, xóm Thượng, Làng Mai

Trong suốt quá trình lịch sử Việt, trên bình diện triết và đạo học, trí thức Việt chỉ có giao lưu với thế giới Âu Mỹ trên con lộ một chiều.

Văn hóa Việt chỉ du nhập và tiếp thu những sản phẩm tư tưởng từ Tây phương, chứ chưa hề có nhân vật nào có khả năng khai mở một dòng tri thức từ Việt Nam để đem gieo giống tư duy ra hải ngoại. Thiền sư Thích Nhất Hạnh có lẽ là người đầu tiên và duy nhất đã làm dược chuyện này.

Đó không phải là một đánh giá chủ quan quá cao, mà là một sự thể học thuật khách quan.

Hãy vào Google gõ tìm "Thich Nhat Hanh" để đọc danh sách những cuốn sách bằng Anh ngữ mà Thầy Nhất Hạnh là tác giả. Hầu hết các tác phẩm trên đều đã được chuyển ngữ ra các ngôn ngữ lớn trên thế giới.

Ở các phân khoa triết học và tôn giáo tổng hợp Đông Tây, tư tưởng Nhất Hạnh đứng vị trí cao trọng hàng đầu, có lẽ chỉ có đứng đằng sau Đức Đạt Lai Lạt Ma của Tây tạng trong dòng triết học Phật giáo và Á Châu.

Hạt giống tư tưởng mà Nhất Hạnh gieo cho khối nhân loại Tây phương là hai ý niệm Từ bi và Tỉnh thức. Có thể nói rằng, phong trào Chánh Niệm - Mindfulness - vốn đang lan tỏa trên nhiều bình diện văn hóa và tâm lý hiện nay ở Âu Mỹ được khởi động và phát huy bởi Nhất Hạnh.

Đây là một hiện tượng văn hóa không mang nội dung hay hình thái tôn giáo, dù rằng gốc rễ của hai ý niệm về Tỉnh thức và Từ bi mang nội dung Phật giáo Đại thừa và truyền thống Thiền định Đông phương.

Nhất Hạnh đã khai mở nền móng ý niệm Tỉnh thức từ gốc rễ Thiền của đạo Phật qua lăng kính và truyền thống Thiền của Việt Nam. Do đó, ta có thể nói rằng, tư tưởng và thực hành Chánh Niệm mà Nhất Hạnh khởi xướng và rao giảng khắp thế giới chính là tư tưởng Việt Nam.

Tính ưu việt của tư duy đạo học và triết học Chánh niệm mà Thích Nhất Hạnh truyền bá là khả thể vươn thoát khỏi tư tưởng nhà Phật truyền thống vốn đã từng mang nhiều sắc thái tôn giáo huyền bí. Thích Nhất Hạnh không những chỉ là một tu sĩ Phật giáo, mà là một triết gia Tỉnh thức đã thành công trong việc kiến tạo một hệ thống tư tưởng tâm lý học và đạo học mới.

Bằng một hệ quy chiếu và tiêu chuẩn tư duy hiện đại, với một thể loại ngôn từ cập nhật, mang bản sắc thực nghiệm, tư tưởng Nhất Hạnh đã thẩm thấu sâu sắc vào tâm lý cũng như ý thức con người Âu Mỹ hiện nay.

Chìa khóa thành công của Thích Nhất Hạnh nằm nơi sự khai mở được lớp vỏ huyền bí của ý niệm Thiền định và tâm Từ bi để chỉ thẳng vào trái tim Đạo lý mà trong đó đức tin thần học nay đã được chuyển hóa và nâng cao thành khả thể khai sáng cho tri thức và hành động.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết thư pháp, năm 2013

NGUỒN HÌNH ẢNH,LANGMAI.ORG

Chụp lại hình ảnh,

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết thư pháp, năm 2013

Tâm linh không tôn giáo

Từ đó, với Thầy Nhất Hạnh, phong trào Chánh niệm đang lan tỏa ở Âu Mỹ hiện nay là cả một trào lưu Hiện sinh mới cho các tầng lớp quần chúng ưu tú và trẻ trung nơi các khối nhân loại Tây Âu. Đây là một con lộ sinh thức thực tiễn trên nền tảng Tiếp-Hiện (Inter-Being) cho một đời sống Tinh thần không Tôn giáo - Spirituality without Religion.

Khi các thế hệ trí thức trẻ cấp tiến Âu Mỹ từ bỏ tôn giáo truyền thống cha ông, họ đã đi vào một khoảng trống sâu và lớn ở năng lực Tinh thần; khi mà triết học Tây Âu nay đã khô cạn hết niềm hứng khởi siêu hình mà chỉ còn loay hoay với phân tích ngôn ngữ, thì Nhất Hạnh đã mang đến cho khối nhân loại đó - vốn đang khao khát một đời sống Tinh thần - một bát nước Chánh niệm đơn giản và tươi mát nhưng không thiếu chiều sâu về bản thể và nhận thức luận.

Thích Nhất Hạnh không nhân danh Chân lý, không tự cho mình là bậc Thầy để trao truyền kiến thức. Mà khác đi, như là một người đánh khẽ tiếng chuông Tỉnh thức. Thích Nhất Hạnh chỉ là người hướng dẫn cộng đồng nhằm khơi mở một câu chuyện bình dị, bắt đầu một cuộc đối thoại đơn giản, tất cả đều nhằm nhắc nhở nhân loại rằng mọi sự Thật hay Ảo tưởng, Giác ngộ hay Vô minh, tất cả chỉ là hiện thân cho một tầm mức khai sáng nơi trình độ Tự ý thức và bản sắc sinh hiện trong Chánh niệm của từng cá nhân.

Chụp lại video,

Triển lãm các tác phẩm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh diễn ra tại Bangkok

Nếu một ngày nào đó, bạn đi về một làng quê xa xôi ở miền Trung Việt Nam, bạn có thể sẽ thấy một em bé chăn trâu, ngồi bên ngôi mộ vắng giữa cánh đồng trơ trọi chăm chú đọc 'Thả một bè lau' của Thích Nhất Hạnh. Hay bạn bước vào một tiệm sách ở phố xá đông đúc Hà Nội hay Đà Nẵng, Tokyo, hay Madrid, bạn sẽ thấy độc giả đang đứng nhìn từng bìa sách của Thích Nhất Hạnh, thì bạn nên nhớ rằng ở cùng thời điểm ấy, trong một căn hộ nhỏ ở Paris, nơi một ghế đá công viên ở Munich, hay là trong thư viện đại học Stanford, California, một sinh viên tâm lý học nào đó đang nghiên cứu 'The Miracle of Mindfulness' (Phép lạ của Tỉnh thức).

Hoặc có thể là một phụ nữ trung niên, một nhà giáo đã nghỉ hưu ở San Diego, Mexico City đang đọc và thưởng thức về một bản sắc ý nghĩa của Chánh niệm với 'Understanding Our Mind' (Để hiểu về tri thức). Khi đó, bạn sẽ thấy câu chuyện gieo hạt giống Tỉnh thức của Nhất Hạnh đã được lan truyền và phổ cập hóa trên thế giới như thế nào.

Và cũng lúc ấy, bạn cũng sẽ hiểu tại sao khối nhân loại cấp tiến tiền phong Tây phương đang đón nhận Thích Nhất Hạnh với vòng tay lớn. Từ Jack Cornfield, nhà văn nổi tiếng, đến Jim Yong Kim, nguyên chủ tịch Ngân Hàng Thế giới, đến Marc Benioff, nhà sáng lập công ty Salesforce… là những học trò lừng danh của Nhất Hạnh.

Họ không phải là những đệ tử theo truyền thống thầy - trò cũ. Họ đến với Thích Nhất Hạnh trong tinh thần tư duy và đạo học duy lý và tỉnh thức. Như bà Elizabeth Gilbert, một nhà văn Mỹ, đã phát biểu về Thích Nhất Hạnh rằng:

"Nhà sư vĩ đại người Việt Nam, nhà thơ và sứ giả hòa bình, người đàn ông Việt Nam nhỏ nhắn này đã thu hút chúng tôi từng người một vào tĩnh lặng của ông. Hay có lẽ chính xác hơn nếu nói Thầy đã đưa từng người chúng tôi vào trong yên tĩnh chính mình, vào trong an tịnh mà mỗi người chúng tôi vốn đã sở đắc nhưng chưa khám phá hay khẳng định.

"Khả năng Thầy đã phát khởi trạng thái này trong tất cả chúng tôi, chỉ bằng sự hiện diện của Thầy - đây là một năng lực thiêng liêng. Và đấy là lý do ta tìm đến một Sư phụ: Với hy vọng là công đức của Thầy sẽ soi rạng cho ta sự cao quý khuất lấp nơi chính mình."

Đến với từng người, từng cá nhân, từng nhóm nhỏ, hay với những khóa giảng cho cả ngàn người, từ hơn nửa thế kỷ qua Thích Nhất Hạnh đã đi khắp địa cầu, gõ nhẹ từng tiếng chuông, gieo hạt giống Tỉnh thức cho nhân loại.

Sau hơn hai năm đại dịch Covid tàn phá thế giới, gieo bao khổ đau cho nhân loại, thì chiều kích và tầm vóc giá trị tư tưởng Thích Nhất Hạnh càng vang vọng và thấm thiết hơn. Đó là một tầm nhìn tỉnh thức về cuộc đời, về sự sống và cái chết, của sinh mệnh làm người qua từng hơi thở Chánh niệm. Hôm nay Thầy đã ra đi, tôi bỗng nhớ lại câu thơ của Người: "Cho tôi thấy được nỗi đau và niềm vui là một."

Chụp lại video,

Để thở có chính niệm

*Bài đã đăng lần đầu năm 2019, thể hiện quan điểm riêng của luật sư, tiến sĩ triết học Nguyễn Hữu Liêm từ San Jose, California. Tác giả gửi bản có bổ sung cho BBC sau khi nghe tin thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch hôm 22/01/2022 ở Huế. Trong số các sách của TS Nguyễn Hữu Liêm đã có cuốn 'Thời tính, Hữu thể và Ý chí: Một luận đề siêu hình học" được xuất bản ở Việt Nam năm 2018.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh, 'lãnh đạo tôn giáo có ảnh hưởng toàn thế giới'

Hàng ngàn người đã tới chùa Từ Hiếu ở Huế để viếng thiền sư Thích Nhất Hạnh, người vừa viên tịch đêm 22/1, thọ 95 tuổi.

Vị thiền sư người Việt được nhìn nhận như nhân vật Phật giáo có ảnh hưởng thứ nhì trên thế giới, chỉ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma, là người đã có những đóng góp quý báu cho Phật giáo và hòa bình thế giới.

Thế giới nói gì về sự ra đi của Thiền sư Nhất Hạnh? 

VOA Tiếng Việt 23/01/2022

Các hãng thông tấn của Mỹ, Anh, Pháp cho đến các tờ báo lớn trên thế giới đều đưa tin về sự ra đi của Thiền sư Thích Nhất Hạnh và nhấn mạnh đến vai trò của ông trong việc truyền bá chánh niệm đến phương Tây cũng như vai trò phản chiến của ông trong cuộc chiến Việt Nam – điều khiến ông phải trả giá là bị cả hai chính quyền của Việt Nam Cộng hòa và Cộng sản cấm cửa.


Trong thông điệp chia buồn, Đức Đạt Lai Lạt Ma viết: “Tôi đau buồn biết tin người bạn và là người huynh đệ trong Chánh pháp của tôi – Hòa thượng Thích Nhất Hạnh đã viên tịch. Tôi gửi lời chia buồn đến các môn đệ của Ngài ở Việt Nam và trên toàn thế giới.


Bằng thái độ phản đối ôn hòa đối với cuộc chiến Việt Nam, sự ủng hộ đối với Martin Luther King và trên hết là tâm huyết của Ngài khi truyền đạt đến mọi người không chỉ làm sao mà chánh niệm và từ bi giúp đem đến an lạc mà còn làm sao mà mỗi cá nhân nuôi dưỡng sự an lạc thân tâm có thể đóng góp cho nền hòa bình thật sự trên thế giới, Hòa thượng đã sống một cuộc đời thật sự có ý nghĩa.”


Trang web của Đại sứ Quán Mỹ tại Hà Nội đăng thông cáo của bà Marie Damour, Đại biện lâm thời, Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam, về sự ra đi của Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Thông cáo viết: “Trong hơn 60 năm qua, Thiền sư Thích Nhất Hạnh là người thầy, nhà lãnh đạo tinh thần được yêu mến và là người tranh đấu không mệt mỏi cho hòa bình của đất nước ông và khắp thế giới. Những bài giảng của ông, nhất là đưa chánh niệm vào cuộc sống thường nhật, đã làm giàu thêm cuộc sống của vô số người dân Mỹ.


Nhiều quan chức Mỹ, trong đó có Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương Daniel Kritenbrink, đã vinh dự được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Lòng từ bi và tâm huyết của ông về đa nguyên tôn giáo đã để lại ấn tượng sâu sắc cho những người từng gặp ông. Thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ được nhớ đến như là một trong những nhà lãnh đạo tôn giáo nổi bật và có sức ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới. Bằng những lời dạy và các tác phẩm thơ văn, di sản của ông sẽ sống mãi đến các thế hệ mai sau.”


Thượng nghị sỹ Mỹ Mazie Hirono, đại diện bang Hawaii, viết trên Twitter: Tôi có vinh dự được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh ở Việt Nam hồi năm 2019. Những lời giảng của Ngài về Từ bi và Chánh niệm sẽ tiếp tục soi sáng thế giới. Mong Ngài yên nghỉ.


Tài khoản Twitter của Trung tâm Martin Luther King Junior đăng tấm ảnh chụp nhà hoạt động dân quyền nổi tiếng của Mỹ ngồi cạnh Thiền sư Thích Nhất Hạnh với dòng chữ: “Chúng tôi tôn vinh cuộc đời và ảnh hưởng nhân bản, toàn cầu của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, một đồng minh của Mục sư King, người qua đời hôm thứ Bảy. Đây là tấm ảnh chụp hai người tại một cuộc họp báo ở Chicago vào năm 1966. Martin Luther King đã đề cử Thiền sư cho giải Nobel Hòa bình năm sau đó.”


Con gái Martin Luther King, bà Bernice King cũng đăng trên Twitter tấm ảnh cha bà chụp chung với Thiền sư Thích Nhất Hạnh và viết: “Cha tôi cùng với người bạn và đồng minh của ông ấy, Thích Nhất Hạnh, người qua đời trong tuần này. Tôi tôn vinh và vinh danh cuộc đời và ảnh hưởng toàn cầu vì hòa bình của ông.”


Hãng tin Mỹ AP có một bản tin dài điểm lại thân thế và sự nghiệp của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, gọi ông là ‘thiền sư được tôn kính vốn đã giúp khai phá khái niệm Chánh niệm ở phương Tây và Phật giáo dấn thân ở phương Đông’.


AP dẫn lại lời trần tình của Thiền sư Thích Nhất Hạnh cho Mục sư Martin Luther King về các vụ tự thiêu của tăng ni Phật tử miền Nam chống chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm: “Tôi đã nói rằng đó không phải là tự sát, bởi vì trong hoàn cảnh khó khăn như ở Việt Nam, rất khó để cất lên tiếng nói. Do đó, đôi khi chúng tôi phải tự thiêu để người ta lắng nghe tiếng nói của mình cho nên làm như vậy là hành động bi mẫn, hành động yêu thương chứ không phải hành động tuyệt vọng.”


Hãng tin này dẫn lời một học giả Thái Lan có tên là Sulak Sivaraksa nhận xét rằng ở xã hội Việt Nam trong những năm 1950 và 1960 ‘hỗn loạn và khủng hoảng’ cho nên ‘Thiền sư ở trong hoàn cảnh khó khăn – ma chướng một bên và biển sâu thăm thẳm một bên – Cộng sản một bên, CIA một bên. Trong hoàn cảnh đó, Ngài đã rất chân thật với tư cách một nhà hoạt động, một hòa thượng tham thiền, một nhà thơ, và một ngòi bút sáng rõ’.


“Theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh, Phật giáo có nghĩa là tỉnh thức – ý thức được những gì xảy ra trong thân, tâm và thế giới xung quanh. Nếu anh tỉnh thức, anh không thể làm gì khác hơn là hành động một cách đầy tình thương để giúp xoa dịu nỗi đau mà anh nhìn thấy xung quanh,” Sulak Sivaraksa nói thêm.


Hãng tin này lưu ý rằng cả chính quyền Bắc Việt, từ sau 1975, và Việt Nam Cộng hòa, vào năm 1966, đều cấm Thiền sư về nước, khiến ông trở thành ‘chim mất tổ’.


Nhắc lại hoạt động phản chiến của Thiền sư, hãng tin Anh Reuters dẫn lại những gì ông viết vào năm 1975: “Tôi đã nhìn thấy quân cộng sản và quân chống cộng bắn giết, tàn hại lẫn nhau chỉ vì bên nào cũng tin rằng mình nắm chân lý.”


“Tiếng nói của tôi đã bị chìm trong tiếng bom đạn, súng cối và tiếng la hét.”


Reuters dẫn lời hòa thượng người Hàn Quốc Haenim Sunim, người từng làm phiên dịch cho Thiền sư khi ông đến thăm Hàn Quốc, mô tả Thiền sư là người ‘trầm tĩnh, tập trung và bác ái’.


“Ngài giống như một cây thông lớn để che chở cho nhiều người dưới những tán cây với những bài giảng vi diệu của Ngài về Chánh niệm và Từ bi. Ngài là một trong những người đáng kinh ngạc nhất mà tôi đã từng gặp.”


Theo Reuters thì trong bối cảnh thế giới đang chao đảo vì đại dịch COVID-19, quan niệm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh về Tỉnh thức và Thiền định có thêm sức hút mới. Hãng tin này dẫn lại câu nói của Thiền sư: “Nếu chúng ta tin rằng ngày mai sẽ tốt đẹp hơn, chúng ta mới có thể chịu được những thống khổ ngày nay.”


Hãng tin Pháp AFP nhắc lại rằng chính vì phản chiến mà Thiền sư Thích Nhất Hạnh phải sống lưu vong ở Pháp gần 40 năm. Đến khi chiến tranh kết thúc vào năm 1975, ông đã giúp đỡ những đồng bào ông vượt biển tìm đường tị nạn. “Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã cứu được trên 800 thuyền nhân sau khi ông thuê hai con tàu lớn,” AFP viết.


Hành động đó nằm trong khái niệm ‘Phật giáo dấn thân’ mà ông sáng tạo ra, bởi vì ông tin rằng ‘ngồi trên bồ đoàn để thiền định không là không đủ’, và khái niệm này ‘đã trở thành hòn đá tảng của nhiều trường phái Phật giáo hiện đại’.


Hãng tin này dẫn lời Giáo sư Anjali Vats giảng dạy tại Khoa Luật, Đại học Pittsburgh, Hoa Kỳ, rằng Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc đời bà và giúp bà ‘trở thành được như ngày nay’.


Trong bản tin về sự viên tịch của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, New York Times đã mô tả ông là ‘một trong những thiền sư có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, truyền bá thông điệp về chánh niệm, từ bi và bất bạo động’; ‘cây bút, nhà thơ sung sức, nhà giáo và nhà hoạt động hòa bình’.  Tờ báo này dẫn lại những gì ông từng viết: “Sinh và diệt chỉ là những khái niệm. Chúng không thực sự tồn tại. Đức Phật đã dạy rằng không có sinh, không có diệt, không có đến, không có đi… không có bản ngã thường trụ – đó là do chúng ta nghĩ như vậy mà thôi. Nếu hiểu như vậy thì chúng ta không còn bị sợ hãi nữa và có thể tận hưởng cuộc sống.”


Theo New York Times, sau năm 1975, ông vẫn tiếp tục thái độ phản chiến. Trong một bài giảng ở Hà Nội hồi năm 2008, ông nói về cuộc chiến Iraq như sau: “Chúng ta biết rằng máy bay, súng đạn không thể loại bỏ được những suy nghĩ sai lầm. Chỉ có ái ngữ và lắng nghe thấu cảm mới có thể giúp con người sửa chữa sai lầm. Nhưng các nhà lãnh đạo không được học như vậy, họ chỉ dựa vào duy nhất sức mạnh quân sự để diệt trừ khủng bố.”


Tờ báo này nhắc lại hồi năm 2013 ông được hãng khổng lồ công nghệ Google mời đến trụ sở của họ ở Thung lũng Silicon để thuyết giảng. Khi đó, ông đã đem thông điệp về suy ngẫm tĩnh lặng ra nơi tuyến đầu của kỷ nguyên công nghệ.


“Chúng ta có cảm giác rằng chúng ta bị ngộp với thông tin,” ông nói với các nhân viên Google. “Chúng ta không cần nhiều thông tin như vậy.”


Và ông nói: “Đừng có tìm kiếm giải pháp bằng cái đầu đang suy nghĩ. Không suy nghĩ mới chính là chìa khóa thành công. Đó là lý do tại sao những lúc mà chúng ta không làm việc lại là lúc làm việc rất hiệu quả nếu chúng ta biết cách sống trong từng khoảnh khắc.”


Hãng truyền thông Anh BBC nói rằng Thiền sư Thích Nhất Hạnh thường được gọi là ‘người cha của phép chánh niệm’.


BBC lưu ý ông đã viết trên 100 cuốn sách được dịch ra hơn 40 thứ tiếng và cuốn sách mới nhất của ông được xuất bản hồi tháng 10 năm 2021. 


Một trong những tờ nhật báo hàng đầu của Pháp là Le Figaro gọi Thiền sư Thích Nhất Hạnh là ‘một trong những nhà sư có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới’. Tờ báo này cho rằng chính nhờ có 40 năm phải sống lưu vong mà ông đã có thể phổ biến khái niệm ‘Chánh niệm’ đến với thế giới phương Tây và nó đã có sức hút đối với những ngôi sao như Oprah Winfrey hay Gwyneth Paltrow và có sức ảnh hưởng đối với nhiều ông chủ các hãng công nghệ ở Silicon Valley.


Đài Phát thanh Quốc tế Pháp RFI có bài tường thuật của thông tín viên Frédéric Noir từ thành phố Hồ Chí Minh với tựa đề ‘Việt Nam khóc thương sự ra đi của Hòa thượng có tầm ảnh hưởng Thích Nhất Hạnh’.


Đài này đã phỏng vấn một người dân ở thành phố Hồ Chí Minh và một người dân ở Hà Nội. Hai người này đều bày tỏ sự đau buồn trước sự ra đi của Thiền sư, cho rằng ông đại diện cho những giá trị phổ quá như sự khiêm nhường, sự rộng lượng và lòng thấu cảm và rằng nhờ học theo ông mà họ có được cuộc sống an lạc, hạnh phúc.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng muốn Giáo hội Phật giáo ‘tách khỏi Nhà nước’

Thích Nhất Hạnh - Người đánh khẽ tiếng chuông tỉnh thức nhân loại

Vào đầu giờ sáng Chủ Nhật, các nhà sư đưa thi hài thiền sư phủ chăn vàng được che lọng đi qua đám đông những người tới khóc thương.

Lễ nhập kim quan thiền sư Thích Nhất Hạnh được thực hiện, với thi hài được đặt vào quan tài gỗ, trang trí với những chuỗi hoa vàng tết lại.

AFP

NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP

Các vị sư mặc áo cà sa vàng nâu tụng kinh trong lúc mọi người lần lượt tới viếng trong yên lặng.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã sống 39 năm tại Pháp, dành trọn đời vì tự do tôn giáo trên thế giới, và trở về Huế tĩnh dưỡng từ 2018.

AFP

NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP

Thi hài thiền sư sẽ được đặt tại chùa trong một tuần để mọi người tới viếng, trước khi lễ Trà Tỳ (hỏa thiêu) được thực hiện vào thứ Bảy tới.

Các lễ tưởng niệm cũng sẽ diễn ra tại các tu viện ở Hoa Kỳ và Pháp, và sẽ được phát o­nline.

AFP

NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP

Những lời chia buồn, tưởng nhớ thiền sư đã được gửi về từ khắp nơi trên thế giới.

Đức Đạt Lai Lạt Ma nói người bạn, người anh em tinh thần của Ngài đã sống "một cuộc sống thực sự ý nghĩa".

"Tôi tin chắc rằng cách tưởng niệm tốt nhất đối với Thiền sư là tiếp tục nỗ lực của Ngài trong việc mang lại hòa bình cho thế giới," Đức Đạt Lai Lạt Ma viết trong thông điệp gửi tới cộng đồng Làng Mai của thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Lang Mai

NGUỒN HÌNH ẢNH,LANG MAI

Chụp lại hình ảnh,

Đức Đạt Lai Lạt Ma gửi điện chia buồn khi biết tin thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch

Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in nói thiền sư đã tới thăm đất nước ông ba lần, và ca ngợi ông là một vị "Phật sống".

"Ông đã thể hiện tình yêu của ông với nhân loại bằng những hành động của mình," ông tổng thống viết trên Twitter.

Đại biện lâm thời tại Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội, Marie C. Damour nói thiền sư "sẽ được nhớ tới như một trong những lãnh đạo tôn giáo nổi trội và có ảnh hưởng lớn nhất thế giới".

Diễn viên hài kiêm đạo diễn người Mỹ Judd Apatow trong một tin đăng trên Twitter thúc giục mọi người hãy đọc các tác phẩm của thiền sư, và gọi đó là điều giúp "làm thay đổi cuộc đời".

Những người ủng hộ nói di sản của thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ tiếp tục tồn tại.

"Tôi nhìn từng ngọn cỏ, tôi nhìn từng bông hoa, tôi nhìn từng cành cây, tôi luôn thấy thầy ở đó. Thầy không mất đi, thầy vẫn luôn ở đó, chỉ là ở một biểu hiện khác, một trạng thái khác," Lê Khánh Linh, một trong những người đến viếng thiền sư tại Huế, nói với hãng tin AFP.

Xem thêm:

Thiền sư Thích Nhất Hạnh về Huế

Phật giáo Làng Mai và cơ hội trở lại

Xem thêm:

Thiền sư Thích Nhất Hạnh sang Thái Lan tịnh dưỡng

Thiền sư Thích Nhất Hạnh trở lại Việt Nam

Phật giáo Làng Mai và cơ hội trở lại

Hòa thượng Thích Quảng Độ qua đời



Hình ảnh trong tang lễ của thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng 23/1. Ảnh: Làng Mai.
  • < iframe frameborder="0" allowfullscreen="" scrolling="no" width="0px" height="0px" src="https://sp.zalo.me/plugins/share?dev=null&color=null&oaid=4564080408575020426&href=https%3A%2F%2Fzingnews.vn%2Fle-tam-tang-cua-thien-su-thich-nhat-hanh-post1291558.html%23zingweb_home_sectionfeatured2%3Futm_source%3Dzalo%26utm_medium%3Dzalomsg%26utm_campaign%3Dzingdesktop&layout=icon-text&customize=true&callback=null&id=4856686c-2b62-4169-adf1-974012131907&domain=zingnews.vn&android=false&ios=false" style="box-sizing: border-box; text-rendering: geometricprecision; outline: 0px; -webkit-font-smoothing: antialiased; margin: 0px; padding: 0px; border-width: 0px; border-style: initial; vertical-align: baseline; background: transparent; text-size-adjust: 100%; width: 210px; display: block; object-fit: cover; position: absolute;">< /iframe>
tang le cua thien su Thich Nhat Hanh anh 1

Hình ảnh trong tang lễ của thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng 23/1. Ảnh: Làng Mai.

Hình ảnh trong tang lễ của thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng 23/1. Ảnh: Làng Mai.

Lúc 0h ngày 22/1, thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch tại Tổ đình Từ Hiếu (phường Thủy Xuân, Thừa Thiên - Huế), trụ thế 95 năm.

Cùng ngày, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết tang lễ của thiền sư được tổ chức theo nghi thức tâm tang, theo di nguyện của thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng như tâm nguyện của môn đồ, pháp quyến Tổ đình Từ Hiếu.

Ban Thường trực Hội đồng Trị sự đề nghị Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp chặt chẽ và tham gia giúp đỡ Tổ đình Từ Hiếu tổ chức tang lễ trưởng lão hòa thượng Thích Nhất Hạnh trang nghiêm, thành kính theo nghi thức cấp cao của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và thực hiện theo di nguyện tâm tang của ngài.

Công văn cũng cho biết trong quá trình tổ chức lễ tang, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế và Tổ đình Từ Hiếu phối hợp với chính quyền địa phương để thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid-19, đảm bảo an toàn và trang nghiêm trong suốt quá trình diễn ra tang lễ.    Ngọc Văn

Tiểu sử: Thích Nhất Hạnh (tên khai sinh Nguyễn Xuâng 10 năm 1926 – 
22 tháng 1 năm 2022) là một thiền sư, giảng viên, nhà văn với bút danh Nguyễn Lang, nhà thơ, nhà khảo cứu, nhà hoạt động xã hội, và người vận động cho hòa bình người Việt Nam.

Ông sinh ra ở Thừa Thiên Huế, miền Trung Việt Nam, xuất gia theo Thiền tông vào năm 16 tuổi, trở thành một nhà sư vào năm 1949.[2] Sau khi Hiệp định Paris được ký kết vào năm 1973, ông đã sống lưu vong tại Pháp hơn 40 năm. Ông đã về nước và hiện sống tại Huế kể từ năm 2018.[3]

Thích Nhất Hạnh được một số tờ báo đánh giá là nhà lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây chỉ sau Đạt-lại Lạt-ma.[4] Ông là người đưa ra khái niệm "Phật giáo dấn thân" (engaged Buddhism) trong cuốn sách Việt Nam: Hoa sen trong Biển lửa (Vietnam: Lotus in a Sea of Fire) của ông xuất bản năm 1967.[5]

Thích Nhất Hạnh đã viết hơn 100 cuốn sách, trong số đó hơn 70 cuốn bằng tiếng Anh. Ông là người vận động cho phong trào hòa bình, với các giải pháp không bạo lực cho các mâu thuẫn.[6]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thích Nhất Hạnh có tên khai sinh là Nguyễn Xuân Bảo, sinh năm 1926 tại Thừa Thiên (miền Trung Việt Nam). Vào năm 16 tuổi ông xuất gia ở chùa Từ Hiếu gần Huế, nơi ông thọ giáo với Hòa thượng Thanh Quý Chân Thật.[7][8][9] với pháp danh là Trừng Quang (澄光), pháp tự Phùng Xuân (逢春), pháp hiệu là Nhất Hạnh (一行)[10] nối pháp đời thứ 42 của thiền phái Lâm Tế (臨濟禪宗) thuộc nhánh Từ Hiếu đời thứ 8, dòng Liễu Quán,[7] Tốt nghiệp Phật học Viện Báo Quốc, Huế,[11] Thích Nhất Hạnh tu học theo trường phái Đại thừa của Phật giáo và chính thức trở thành một nhà sư vào năm 1949. Thích Nhất Hạnh lúc đó được công nhận là một thiền sư và là lãnh đạo tinh thần của chùa Từ Hiếu cùng các tu viện liên quan khác.[12]

Thích Nhất Hạnh đã phối hợp kiến thức của ông về nhiều trường phái thiền khác nhau cùng với các phương pháp từ truyền thống Phật giáo Thượng tọa bộ, những nhận thức sâu sắc từ Phật giáo Đại thừa, và các phát kiến của ngành tâm lý học đương đại phương Tây để tạo thành cách tiếp cận hiện đại của ông đối với thiền. Ông đã trở thành một người có ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của Phật giáo phương Tây[cần dẫn nguồn].

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Thích Nhất Hạnh, 2007

Thiền viện Lộc Uyển tại Nam California
Vào thập niên 1960, ông thành lập Trường Thanh niên Phụng sự Xã hội (School of Youth for Social Services - SYSS) ở Sài Gòn, một tổ chức từ thiện xây dựng lại các làng bị bỏ bom, xây dựng trường học và các trạm xá, và giúp các gia đình bị trở thành vô gia cư trong Chiến tranh Việt Nam[13]. Ông cũng là một trong những người thành lập Viện Đại học Vạn Hạnh và Nhà xuất bản Lá Bối. Viện Đại học Vạn Hạnh trở thành một viện đại học tư thục danh tiếng tập trung các nghiên cứu về Phật giáo, văn hóa và ngôn ngữ Việt Nam. Thiền sư Nhất Hạnh dạy giáo lý Phật giáo và Bát-nhã-ba-la-mật-đa (Prajnaparamita). Trong một buổi gặp mặt vào tháng 4 năm 1965, đoàn sinh viên Vạn Hạnh đưa ra thông điệp "lời kêu gọi vì hoà bình". Nội dung chính của lời kêu gọi là "đã đến lúc hai miền Bắc-Nam của Việt Nam họp lại để tìm một giải pháp chấm dứt chiến tranh và đem lại cho mọi người Việt Nam cuộc sống hoà bình với lòng tôn trọng lẫn nhau".

Thích Nhất Hạnh đã đến Hoa Kỳ nhiều lần để diễn thuyết và giảng dạy về Phật giáo tại Viện Đại học Princeton[14] và Viện Đại học Cornell[14]. Ông cũng lấy bằng thạc sĩ chuyên ngành tôn giáo tại Viện Đại học Columbia vào năm 1963 và sau này về giảng dạy tại đây.[1] Ông kêu gọi Martin Luther King, Jr. công khai chống lại Chiến tranh Việt Nam, và thuyết giảng với nhiều người và nhiều nhóm về hòa bình. Vào năm 1967, King đề cử ông cho Giải Nobel Hòa bình[15]. Thích Nhất Hạnh dẫn đầu phái đoàn Phật giáo đến Đàm phán hòa bình Paris. Là một trong những người thầy về Phật giáo ở phương Tây, những lời dạy và các phương pháp thực hành của Thích Nhất Hạnh thu hút nhiều người đến từ các quan điểm về tôn giáo, tâm linh và chính trị khác nhau. Ông đưa ra cách thực hành "chánh niệm" (sự lưu tâm đúng đắn - Pali: Sati; Sanskrit:smṛti स्मृति; tiếng Anh: mindfulness), thường được điều chỉnh cho phù hợp với văn hóa phương Tây[16].

Năm 1966, Thích Nhất Hạnh lập ra Dòng tu Tiếp Hiện ("Tiếp" có nghĩa tiếp xúc, tiếp nhận, "Hiện'" có nghĩa thực hiện; tiếng Anh: The Order of Interbeing, tiếng Pháp: L’ordre de l’inteprêtre), và thiết lập các trung tâm thực hành, các thiền viện khắp trên thế giới. Nơi cư ngụ của ông là Tu viện Làng Mai ở vùng Dordogne thuộc miền Nam nước Pháp[17]. Ông du hành khắp thế giới thuyết giảng và tổ chức các khóa tu thiền. Sau nhiều năm không được phép quay về Việt Nam, ông được về lần đầu tiên vào năm 2005[18]. Nhất Hạnh vẫn tiếp tục các hoạt động vận động vì hòa bình. Ông đã tổ chức các khóa tu thiền cho người Israel và người Palestine, khuyến khích họ lắng nghe và học hỏi lẫn nhau; thuyết giảng kêu gọi các nước đang tham chiến hãy đình chiến và đi tìm giải pháp bất bạo động cho các mâu thuẫn của họ[19]; và tổ chức diễu hành hòa bình ở Los Angeles vào năm 2005 được tham dự bởi hàng ngàn người.[20]

Năm 1973 khi hiệp định Paris được ký kết, ông bị cấm về Việt Nam và ở lại Pháp từ đó đến năm 2017.[cần dẫn nguồn]

Trong các năm 1976-1977, Thích Nhất Hạnh đã nỗ lực để giúp giải cứu thuyền nhân Việt Nam trong vịnh Thái Lan. Sau đó ông đã phải ngừng việc này do áp lực từ các chính phủ Thái Lan và Singapore.[21]

Sau 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Thích Nhất Hạnh tại Việt Nam, 2007
Từ 12 tháng 1 đến 11 tháng 4 năm 2005, Thích Nhất Hạnh quay về Việt Nam sau một loạt các thương lượng cho phép ông thuyết giảng, một số sách của ông được xuất bản bằng tiếng Việt, và cho phép 100 tăng ni và 90 thành viên khác của dòng tu theo ông đi khắp đất nước, bao gồm cả chuyến quay về ngôi chùa ông xuất gia, chùa Từ Hiếu ở Huế[18][22].

Năm 2007, ông cùng phái đoàn Phật giáo quốc tế thuộc tăng thân Làng Mai trở về Việt Nam với lịch trình từ ngày 20 tháng 2 (mùng 4 Tết) đến ngày 9 tháng 5, mục đích tổ chức các khóa tu, các buổi pháp thoại, gặp gỡ các tăng ni phật tử ba miền[23]. Đầu năm 2007, với sự đồng ý của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, ông tổ chức ba trai đàn chẩn tế lớn tại ba miền Việt Nam gọi là Đại trai đàn Bình đẳng Chẩn tế cầu nguyện và giải trừ oan khổ cho tất cả những ai đã từng gánh chịu hậu quả khắc nghiệt của cuộc chiến tranh, dù đã qua đời hay còn tại thế, không phân biệt tôn giáo, chính trị, chủng tộc.[24]

Trong vụ mâu thuẫn ở tu viện Bát Nhã, các tu sinh của thiền sư tại tu viện đã bị quấy nhiễu và hăm dọa bằng vũ lực, tu viện bị đập phá, cắt điện, nước, điện thoại và cô lập. Tuy nhiên, Thích Nhất Hạnh đã từ chối làm vụ việc thêm rắc rối và dạy các tu sinh nên chế ngự cơn giận nhằm mang lại sự thấu hiểu và tình yêu thương.[25][26]

Năm 2015, trả lời phỏng vấn của BBC, ông Võ Văn Ái, nhà vận động cho nhân quyền và tự do tôn giáo của Việt Nam, khi đó đang là phát ngôn nhân của GHPGVNTN[27], chuyến trở về Việt Nam sau 1975 là "mưu đồ là thành lập một tổ chức Phật giáo thứ ba, là bởi vì Giáo hội Phật giáo Việt Nam của nhà nước lập ra năm 1981 không đáp ứng điều mà Đảng trông chờ, tức là nắm cho được quần chúng Phật giáo toàn bộ."[28] Tuy nhiên ông Võ Văn Ái đã không chỉ ra được những dẫn chứng cụ thể nào cho nhận định của mình.[28]

Từ năm 2017[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 29 tháng 08 năm 2017 Thích Nhất Hạnh trở lại Việt Nam. Đây là lần đầu tiên ông trở về Việt Nam kể từ năm 2008.[29]

Ngày 30 tháng 10 năm 2018 Thích Từ Đạo, Giám tự Tổ đình Từ Hiếu (TP Huế, Thừa Thiên Huế), cho biết trong lần trở về Việt Nam này, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã xin cư ngụ tại Tổ đình Từ Hiếu để tịnh dưỡng cho đến khi viên tịch.[30]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Thích Nhất Hạnh đã xuất bản trên 100 cuốn sách, trong đó có hơn 70 cuốn bằng tiếng Anh. Ông cũng xuất bản các bài giảng trong các tạp chí tạp chí Mindfulness Bell của Dòng tu Tiếp Hiện.

Danh sách các tác phẩm đã xuất bản (không đầy đủ):

Thơ[sửa | sửa mã nguồn]
Tiếng địch chiều thu, Long Giang, Sài Gòn, 1949.
Ánh xuân vàng (bút danh: Hoàng Hoa), Long Giang, Sài Gòn, 1950.
Thơ ngụ ngôn (bút danh: Hoàng Hoa), Đuốc Tuệ, Hà Nội, 1950.
Chắp tay nguyện cầu cho bồ câu trắng hiện, Lá Bối, Sài Gòn, 1965.
Tiếng đập cánh loài chim lớn, Lá Bối, Sài Gòn, 1967.
Bông hồng cài áo, Sài Gòn, 1962.
Vietnam Poems, Unicorn Press, Santa Barbara (Hoa Kỳ), 1967.
The Cry of Vietnam, Unicorn Press, Santa Barbara (Hoa Kỳ), 1968.
De Schreeuw van Vietnam, Uitgeverij Ten Have, Baarn, Holland, 1970.
Zen Poems, Unicorn Press, Greensboro (Hoa Kỳ), 1976.
Ngoài ra còn có nhiều tập thơ chép tay đã mất hoặc chưa xuất bản cùng nhiều tác phẩm khác đăng rải rác trên các báo, tạp chí.[31]

Truyện[sửa | sửa mã nguồn]
Tình người (tập truyện; bút danh: Tâm Quán), 1951; Lá Bối 1973
Nẻo về của ý (bút ký), Lá Bối 1967; An Tiêm 1972
Am mây ngủ (truyện ngoại sử), Lá Bối.
Bưởi (tập truyện ngắn), Lá Bối.
Tố (tập truyện), Lá Bối.
Văn Lang dị sử (truyện cổ tích, bút danh Nguyễn Lang), Lá Bối; An Tiêm 1975
Đường xưa mây trắng, Lá Bối; Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn, 2007.
Truyện Kiều dịch ra văn xuôi, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn
Truyện tranh Coconut - Monk Xuất bản ngày 25 tháng 1 năm 2006 bởi Nhà xuất bản Plum Blossom Books.
Khảo luận[sửa | sửa mã nguồn]
Đông phương luận lý học, Hương Quê 1950
Vấn đề nhận thức trong Duy Thức học, Lá Bối 1969
Tương lai văn hóa Việt Nam, Lá Bối.
Tương lai Thiền học Việt Nam, Lá Bối.
Việt Nam Phật giáo sử luận (bút danh Nguyễn Lang), 3 tập, tập 1: Lá Bối 1974, 2 tập sau xb ở nước ngoài sau 1975
Thả một bè lau, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn 2008.
- Những con đường đưa về núi Thứu - Làng mai nhìn về núi Thứu - Đập vỡ vỏ hồ đào, - Sen búp từng cánh hé,....

Khác[sửa | sửa mã nguồn]
Gia đình tin Phật, Đuốc Tuệ 1952
Bông hồng cài áo, viết vào mùa Vu lan 1962; Lá Bối xuất bản lần 2, 1965
Đạo Phật đi vào cuộc đời, Lá Bối 1964
Đạo Phật ngày nay, Lá Bối 1965
Nói với tuổi hai mươi, Lá Bối 1966, 1972
Phật giáo Việt Nam và hướng đi nhân bản đích thực (bút danh Trần Thạc Đức), Lá Bối 1967
Đạo Phật hiện đại hóa, Lá Bối 1965, 1968
Đạo Phật ngày mai, Lá Bối 1970
Nẻo vào thiền học, Lá Bối 1971
Đạo Phật áp dụng vào đời sống hàng ngày, Viện Hóa Đạo xuất bản 1973
Tuổi trẻ tình yêu lý tưởng, Lá Bối
Kiều và văn nghệ đứt ruột, Lá Bối, USA, 1994
The Miracle of Mindfulness: A Manual o­n Meditation, Beacon Press, 1999, ISBN 0-8070-1239-4 (Vietnamese: Phép lạ của sự tỉnh thức)
Phép lạ của sự tỉnh thức, Nhà xuất bản Tôn giáo
Đi như một dòng sông
An lạc từng bước chân
Trái tim của Bụt, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2006
Hạnh phúc: mộng và thực Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn, 2009.
Kim Cương: Gươm báu cắt đứt phiền não, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn, 2009.
Giận nxb Thanh niên,2009.
Tĩnh lặng. Nhà xuất bản Thế giới 2018
Không diệt không sinh đừng sợ hãi. Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2019.
Từng bước nở hoa sen. Nhà xuất bản Văn hoá - Văn nghệ TP HCM, 2018
Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]
"Nhà sư vĩ đại người Việt Nam, nhà thơ và sứ giả hòa bình, người đàn ông Việt Nam nhỏ nhắn này đã thu hút chúng tôi từng người một vào tĩnh lặng của ông. Hay có lẽ chính xác hơn nếu nói thầy đã đưa từng người của chúng tôi vào trong yên tĩnh của chính mình, vào trong an tịnh mà mỗi người chúng tôi vốn đã sở đắc nhưng chưa khám phá hay khẳng định. Khả năng thầy đã phát khởi trạng thái này trong tất cả chúng tôi, chỉ bằng sự hiện diện của thầy-đây là một năng lực thiêng liêng. Và đấy là lý do ta tìm đến một Sư phụ: Với hy vọng là công đức của thầy sẽ soi rạng cho ta sự cao quý khuất lấp của chính mình" (Elizabeth Gilbert)[32]

Phim về Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Walk with me - YouTube

www.youtube.com › watch
Walk with me" (Bước chân an lạc), bộ phim tài liệu về thiền sư Thích Nhất Hạnh và tăng thân Làng Mai, lần đầu tiên được ...
YouTube · Báo Thanh Niên · Feb 24, 2018

“Phiêu bồng“ - Bộ phim về cuộc đời Thiền sư Thích Nhất Hạnh

www.youtube.com › watch
“Phiêu bồng“ - Bộ phim về cuộc đời Thiền sư Thích Nhất Hạnh. 73,454 views73K views. Jan 7, 2017. 526. Dislike. Share. Save.
YouTube · One Media Company · Jan 8, 2017

Phim về thiền sư Thích Nhất Hạnh chiếu ở Việt Nam từ ngày 1/3

vnexpress.net › ... › Phim › Điểm phim
Đạo diễn Marc J. Francis cho biết lúc đầu chỉ muốn tập trung vào thầy Thích Nhất Hạnh như nhân vật trung tâm. Tuy nhiên, thiền ...
VnExpress · Feb 23, 2018

Phim về thiền sư Thích Nhất Hạnh sẽ phát hành tại VN từ 1-3

tuoitre.vn › phim-ve-thien-su-thich-n...
TTO - Bước chân an lạc (Walk with me) - một phim tài liệu về thiền sư Thích Nhất Hạnh và tăng thân Làng Mai sẽ được ...
Báo Tuổi trẻ · Feb 23, 2018

Phim tư liệu tóm tắt Cuộc đời của Thiền sư THÍCH NHẤT HẠNH

www.youtube.com › watch
Xem thêm chùm video: Đi cùng Thầy - chân nở rộ hoa mai. Và hơi thở ngời nụ cười của Bụt https://bit.ly/2IIwM4C☕ ❤️ ...
YouTube · Khoa Đình Lương · Oct 10, 2018
URL của bản tin này::http://www.vietnamville.ca/article.8293
© Vietnamville contact: admin@vietnamville.ca