Ý niệm “Thoát Trung” (脫中) không chỉ dừng lại ở một chiến lược kinh tế hay ngoại giao trong bối cảnh hiện đại, mà còn là một bài học lịch sử - chính trị xương máu đối với dân tộc Việt Nam. Nhìn lại hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, việc sao chép hoặc lệ thuộc máy móc vào các mô hình của Trung Quốc—từ thể chế phong kiến Nho giáo quan liêu cho đến các thể chế chính trị toàn trị trong thế kỷ XX—đã nhiều lần đẩy đất nước vào những bi kịch, làm tổn hại sức mạnh nội tại và bỏ lỡ các cơ hội phát triển.