Việt Nam nhận hơn 4,3 tỉ đôla viện trợ và tài trợ từ nguồn chính phủ Trung Quốc từ 2000 đến 2013, theo nghiên cứu mới về tổng dòng số tiền Trung Quốc 354 tỷ đôla Mỹ trợ giúp 140 nước trong giai đoạn này.
Bản quyền hình ảnhBBC NEWSImage captionTrung Quốc viện trợ cho những nước nào? Số liệu tính bằng đôla Mỹ
Con số này, có thể không đầy đủ, cho thấy các nước Đông Nam Á khác như Thái Lan, Lào, Myanmar, Campuchia nhận tiền từ Trung Quốc hơn nhiều so với Việt Nam.
Đặc biệt, Lào là nước có dân số nhỏ nhất trong năm quốc gia trên, nhưng nhận tới 12 tỉ USD từ Trung Quốc trong cùng thời gian.
Văn phòng Nghiên cứu AidData tại College of William & Mary, bang Virginia, Hoa Kỳ, đã hợp tác với các nhà nghiên cứu từ Harvard của Mỹ và Đại học Heidelberg của Đức.
Nhóm AidData giám sát và thu thập tin tức về các dòng tiền từ Trung Quốc sang các nước, qua sử dụng tin chính thống, tài liệu sứ quán, cũng như thông tin về nợ nần, viện trợ của các nước.
Trong bảng số liệu gửi cho BBC, AidData cho biết nghiên cứu của họ bao gồm ba dạng tài chính mà Trung Quốc dành cho các nước:
Viện trợ và tiền ngân hàng cho VN
Viện trợ phát triển chính thức (ODA): có mục đích thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, lãi suất ưu đãi, chủ yếu do Bộ Thương mại Trung Quốc cấp. Trong hạng mục ODA, ví dụ, Trung Quốc từng viện trợ không hoàn lại 60 triệu nhân dân tệ cho Việt Nam bổ sung vào phần kinh phí xây dựng ký túc xá học viên của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionChủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Việt Nam tháng 11/2015
Dòng tiền chính thức khác (AidData dùng chữ tiếng Anh là Other Official Flows, gọi tắt OOF): cũng do chính phủ Trung Quốc cấp, thường thông qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank) và Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (China Development Bank). Nhưng các dự án này không thuộc mục đích giúp phát triển, hoặc không đủ ưu đãi để gọi là ODA. Một ví dụ OOF là Trung Quốc năm 2003 cung cấp hai khoản vay cho dự án xây dựng Cung Hữu nghị Việt - Trung tại Hà Nội.
Dòng tiền không rõ (AidData gọi là Vague Official Finance, gọi tắt OF): các dự án cũng dùng tiền chính phủ Trung Quốc nhưng AidData không đủ thông tin để xác minh đây là ODA hay OOF.
Một ví dụ về dòng tiền không rõ (OF) là AidData dẫn lại khoản vay 530 triệu Nhân dân tệ (64 triệu đôla) năm 2003 của Trung Quốc, cho Việt Nam hiện đại hóa thông tin tín hiệu đường sắt các tuyến Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Đồng Đăng, Hà Nội - Thái Nguyên và khu đầu mối Hà Nội.
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionAidData thống kê khoản tín dụng ODA 85,5 triệu USD để xây Nhà máy Nhiệt điện Cao Ngạn, Thái Nguyên, của tập đoàn than khoáng sản Việt Nam (Vinacomin)
Theo bảng số liệu mà AidData cung cấp cho bbcvietnamese.com, từ 2000 đến 2013, tổng cộng Việt Nam nhận từ Trung Quốc hơn 4,3 tỉ đôla, trong đó:
Số liệu của AidData về Việt Nam dựa theo 19 dự án ODA, 7 OOF và 9 OF trong giai đoạn 2000-2013.
Việt Nam
ODA
OOF
OF
gần 350 triệu đôla Mỹ
gần 986 triệu đôla
gần 3 tỉ đôla
Tổng cộng: 4,3 tỉ đôla
Để so sánh, sau đây là các con số liên quan một số nước Đông Nam Á nhận tiền từ nguồn chính phủ Trung Quốc:
Campuchia
ODA
OOF
OF
3 tỉ đôla
4,9 tỉ đôla
741 triệu đôla
Tổng cộng: 8,7 tỉ đôla
Indonesia
ODA
OOF
OF
869 triệu đôla
5,5 tỉ đôla
2,9 tỉ đôla
Tổng cộng: 9,3 tỉ đôla
Lào
ODA
OOF
OF
663 triệu đôla
10,9 tỉ đôla
383 triệu đôla
Tổng cộng: 12 tỉ đôla
Myanmar
ODA
OOF
OF
764 triệu đôla
527 triệu đôla
726 triệu đôla
Tổng cộng: 2 tỉ đôla
Thái Lan
ODA
OOF
OF
gần 14 tỉ đôla
1,2 tỉ đôla
Tổng cộng: hơn 15 tỉ đôla
Lãi suất cao
Trong một bài trên BBC News, có mô tả dòng tiền từ Trung Quốc viện trợ hoặc tài trợ cho nước ngoài.
Từ 2000 đến 2014, Trung Quốc tài trợ 4.300 dự án ở 140 nước, trị giá 354 tỉ đôla, so với tổng viện trợ của Mỹ là 394 tỉ đôla trong cùng thời gian.
Số liệu AidData cho thấy Mỹ và Trung Quốc phân phát số tiền gần bằng nhau trong giai đoạn 2000-2014 nhưng theo cách khác nhau.
Chừng 93% viện trợ của Mỹ theo đúng định nghĩa truyền thống về viện trợ. Số tiền có mục đích giúp phát triển kinh tế và phúc lợi. Ít nhất một phần tư số tiền là cho không chứ không phải tiền cho vay.
Còn với Trung Quốc, chỉ có 21% có thể xem là viện trợ truyền thống.
Đa số còn lại là các khoản vay thương mại mà sau này phải trả lại cho Bắc Kinh cùng lãi suất.
Đây là sự thay đổi trong cách cấp viện của Trung Quốc, cả về số lượng và tỷ lệ viện trợ không hoàn lại và tiền cho vai có lãi suất.
Trong một bài hồi 2015 trên Huffington Post, Daniel Wagner, CEO của công ty Country Risk Solutions ở Mỹ nêu con số rằng Trung Quốc viện trợ ra nước ngoài 39 tỷ USD trong sáu thập niên, từ 1950 đến 2009.
Trong khoản này, có 40% là viện trợ, và 60% còn lại là tiền cho vay không lãi suất và cho vay có lãi suất.
Sri Lanka: Viên ngọc sắp vào tay Trung Quốc trước VN
ung Quốc
Bản quyền hình ảnhXINHUAImage captionCông nhân Trung Quốc xây tuyến xe lửa Matara-Kataragama ở phía Nam Sri Lanka. Ảnh của Tân Hoa Xã chụp hồi tháng 1/2018
Trên khắp Đông Nam Á, tại các thành phố cảng và các trung tâm thương mại, sự ảnh hưởng của đồng tiền Trung Quốc ngày càng trở nên rõ nét.
Một khi sáng kiến "Một vành đai, một con đường" khổng lồ của Trung Quốc rót đầu tư vào các dự án, mạng lưới giao thông và thương mại cho hàng hóa nước này sẽ được nâng cao.
Các dự án này tập trung đặc biệt vào Ấn Độ Dương, nơi mà Bắc Kinh tiếp cận bằng cách mua cổ phần kiểm soát tại các cảng dọc theo các tuyến vận chuyển tốt nhất. Chiến lược này được gọi là "Chuỗi ngọc trai".
Một trong những viên ngọc trai đó là Sri Lanka, nơi mà gần đây Tim Luard đã trở lại và ghi nhận những biến đổi tại đây:
Sau gần 50 năm trở lại Sri Lanka, tôi thở phào nhẹ nhõm khi thấy các đoàn tàu vẫn chạy dọc theo bờ biển của Colombo. Bây giờ hành khách có thể ngồi thoải mái ở các toa, chứ không phải ngồi ở trên nóc tàu như trước kia nữa. Những chiếc áo sơ mi trắng và những chiếc sarong như được cuộn mình trong gió ấm.
Tôi bị đánh thức bởi tiếng nhạc phát ra từ xe bán bánh mì, ở đây gọi là nhạc "paan". Bữa ăn sáng bao gồm một bát sữa bò với đường thô (jaggery), ít chuối xanh, đu đủ và bưởi. Trên đường, một cặp vợ chồng đi xe máy chở hai con nhỏ chạy băng băng qua một loạt xe tuk-tuk, và chỉ có mỗi người bố đội mũ bảo hiểm.
Tôi đến thăm Bảo tàng Quốc gia để tìm hiểu thêm về văn hóa Sinhalese hai nghìn năm tuổi của hòn đảo xinh đẹp này - một nền văn hóa hấp thụ những tinh hoa nối tiếp từ các nước Ả Rập, Tamil, Malay, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Vương quốc Anh.
Bảo tàng nằm trong một toà nhà màu trắng trang nhã, dưới những tán cây bồ đề hùng vĩ. Bên trong bảo tàng khá thoáng mát và tối. Tượng phật và các bức tranh đá cổ được trưng bày ở phía trước.
Đập ngay vào mắt tôi là một căn phòng với ánh sáng rực rỡ. Đây là phòng triển lãm đặc biệt về "Con đường tơ lụa trên biển" do Bắc Kinh tài trợ.
Bản quyền hình ảnhXINHUAImage captionTrung Quốc nay đề cao các chuyến viễn du của Trịnh Hòa thời nhà Minh để thúc đẩy dự án 'Con đường Tơ lụa trên biển' trong thế kỷ 21. Triển lãm về đoàn thuyền của Đô đốc Trịnh Hòa ở Malaysia.Bản quyền hình ảnhALAMYImage captionNhững chuyến đi của Trịnh Hòa đưa người Trung Hoa sang Ấn Độ Dương bằng đường biển
Triển lãm tái hiện lại con thuyền mà đô đốc Trịnh Hòa thời nhà Minh của Trung Quốc đã dùng để đến thăm Sri Lanka vào thế kỷ 15 và trưng bày đồ gốm sứ có niên đại lâu đời.
Có mấy cô gái Trung Quốc đứng chụm lại chụp ảnh selfie trong căn phòng rồi cười khúc khích.
Sau vài ngày ở Colombo tôi nhận ra rằng những suy nghĩ của tôi về ảnh hưởng của nước ngoài đối với văn hoá Sri Lanka nay đã lỗi thời.
Hầu hết các du khách đến đây là người Trung Quốc. Tôi còn nhìn thấy một số công nhân tay cầm bát đũa đứng bên cạnh một người phụ nữ bán hàng rong bên đường.
Ở đây còn có sân vận động Tổ chim, tháp Hoa sen, các quán bar karaoke, khách sạn và khu căn hộ chung cư. Tất cả đều là của người Trung Quốc.
Galle Face Green là địa điểm lịch sử nổi bật của Colombo. Các gia đình và các cặp đôi đang hẹn hò thường đến đây để thả diều hay đi bộ dọc theo bờ sông. Phía bên này là khách sạn Galle Face nổi tiếng, nơi mà Công tước xứ Ellington và Công tước xứ Cambridge đã từng ở khi đến thăm Sri Lanka.
Ở đây, bạn có thể dễ dàng nhìn thấy các chú sóc chạy nhảy quanh các ghế sofa khi đang nhâm nhi ly cocktail lúc chiều tà.
Phía bên kia, ngay trên biển, là các cần cẩu và tàu hút bùn phun cát.
Đô thị tô giới của Trung Quốc?
Dường như Thành phố tài chính quốc tế Colombo đã bắt đầu được hình thành trên chính vùng đất hoang sơ rộng lớn này.
Công trường xây dựng khổng lồ này được bao quanh bởi các bảng quảng cáo, tương tự như những gì tôi đã nhìn thấy ở Trung Quốc, cùng với những khẩu hiệu thúc đẩy người dân tiến đến tương lai huy hoàng.
Bản quyền hình ảnhXINHUAImage captionCảng Colombo do Trung Quốc xây dựng ở Sri Lanka
Ví dụ như: "Xây dựng một thành phố đẳng cấp thế giới cho Nam Á", "15 tỷ đô đầu tư" hay "83.000 việc làm".
Phụ trách tài chính và xây dựng của dự án là công ty con của một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Doanh nghiệp này đã bị Ngân hàng Thế giới niêm yết sau khi có các cáo buộc tham nhũng.
Doanh nghiệp được thuê đất 99 năm, giống như cách người Anh từng dùng để chiếm hữu ở Hong Kong vậy.
Sau đó, một khu tự trị mới trong thành phố sẽ được thành lập với hệ thống tài chính và tư pháp riêng, giống như các khu vực ngoài lãnh thổ mà các nước phương Tây từng có ở Thượng Hải và các cảng biển khác của Trung Quốc.
Sri Lanka đã rơi vào bẫy nợ và để thoát ra khỏi cái bẫy này, họ buộc phải bán đi tài sản của mình.
Là một phần của đặc khu kinh tế ở phía Nam, làng chài Hambantota vốn yên bình nay đã trở thành một bến cảng container sầm uất.
Tôi đến khu vực này cùng với một người bạn Sri Lanka sau chuyến đi dài băng qua những bãi biển và đầm có mọc cây dừa nước.
Trên đường đi chúng tôi đã rất thích thú khi nhìn thấy cả voi, khỉ, rùa và thằn lằn.
Tuy nhiên, con đường xinh đẹp này không kéo dài mãi mà sau đó là đoạn nối là đường cao tốc bốn làn nhàm chán.
Bản quyền hình ảnhAFPImage captionHàng trăm nhà hoạt động và các nhà sư Phật giáo phản đối các đầu tư của Trung Quốc tại Hambantota hồi đầu năm 2017
Nó dẫn chúng tôi đến một trung tâm hội nghị và một sân bay quốc tế mới. Một người phụ nữ mặc sari cho chúng tôi biết sau nhiều năm mở cửa thì sân bay này mỗi tuần vẫn chỉ có một chuyến.
Cô ấy không phản đối dự án này nhưng dường như người dân địa phương không được hưởng lợi gì cả. Khi chúng tôi đến sân bay, một bảo vệ tiến đến và nói:
"Hai người không được qua đây. Sân bay này đã được bán cho Trung Quốc rồi."
Bạn tôi nói rằng cô ấy cũng từng bị từ chối như vậy khi đến một nhà hàng Trung Quốc ở Colombo với lý do "nhà hàng không phục vụ khách địa phương."
Bên cạnh những lo ngại về vấn đề môi trường và những vấn đề khác, hai thoả thuận cảng biển lớn cũng đặt ra câu hỏi nghiêm túc về tính chủ quyền.
Vị trí chiến lược của Sri Lanka trên các tuyến thương mại Đông Tây đã làm cho nó trở thành mắc xích quan trọng trong mạng lưới cảng biển - một phần trong sáng kiến "Một vành đai, một con đường" cũng như kế hoạch vươn ra toàn cầu đầy tham vọng của Trung Quốc.
Trong khi đó, Delhi lo ngại rằng, hòn đảo được gọi là "giọt nước mắt" ngay ngoài khơi Ấn Độ này có thể sẽ trở thành một căn cứ quân sự thù địch trong tương lai.
Một số người Sri Lanka gọi Trung Quốc là thực dân và so sánh họ với người Âu trong quá khứ.
Một người đàn ông cho biết đây là 'cuộc xâm lăng khôn khéo' và trong 50 năm nữa có khi đây sẽ là đất nước của người Trung Quốc.
Tim Luard là phóng viên kỳ cựu của BBC World Service, từng sống ở Hong Kong và Trung Quốc. Bài phóng sự'Sri Lanka: Expanding Chinese influence is palpable - locals even barred from some places' của ông đã phát trên kênh BBC Radio 4 ở Anh trong tháng 5/2018.
Vì sao Thủ tướng Canada hủy tiếp Thủ tướng Phúc?
Photo Credit: GettyThiền Lâm
Việt Nam – Cali Today News – Vào giữa năm ngoái, nghe nói Bộ Ngoại giao Việt Nam đã phải trầy trật mới vận động được một cuộc tiếp đón của Thủ tướng Đức Angela Merkel với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Đức. Tại cuộc gặp này, ông Phúc đã đề nghị phía Đức ‘linh hoạt’ để áp giải Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam, bởi cho tới thời điểm đó (và hiện nay vẫn vậy) chưa có hiệp định dẫn độ giữa Đức và Việt Nam.
Bà Merkel đã lắc đầu trước ‘lời đề nghị khiếm nhã’ của ông Phúc.
Chỉ ba tuần sau cuộc gặp trên, thình lình nổ ra vụ ‘bắt cóc Trịnh Xuân Thanh’ váng động cả châu Âu mà đã khiến người Đức phải thẳng tay trục xuất hàng loạt nhân viên của Đại sứ quán Việt Nam tại Đức và đình chỉ luôn Quan hệ đối tác chiến lược giữa Đức và Việt Nam.
Đúng một năm sau đó, vào tối 7/6/2018, Thủ tướng Phúc lên đường dự Hội nghị G7 mở rộng và thăm Canada, tham dự về vấn đề môi sinh môi trường.
Mặc dù được hệ thống báo đảng tuyên truyền như một thắng lợi ‘nâng cao vị thế đối ngoại của Việt Nam trên trường quốc tế’, song lại có một sự thật được tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn của đài RFA Việt ngữ với Thượng nghị sĩ Canada gốc Việt là ông Ngô Thanh Hải.
Trả lời câu hỏi ‘Cuộc gặp của thủ tướng Việt Nam với thủ tướng Canada theo dự kiến đã bị hủy. Thượng nghị sĩ có thể cho biết lý do không ạ?’, Thượng nghị sĩ Ngô Thanh Hải cho biết:
“Chính tôi liên lạc với Bộ ngoại giao Canada và Bộ ngoại giao cho tôi biết rằng thứ nhất là ông Phúc sẽ không gặp ông Trudeau. Họ xác thực với tôi như vậy. Sẽ không có cuộc gặp gỡ song phương giữa ông Trudeau và ông Phúc. Ông Phúc có xin nhưng họ cho biết sẽ không gặp.
Cộng đồng người Việt tại Canada cũng đã gởi văn thư chính thức đến các tòa đại sứ và đến cả Thủ tướng Trudeau cho biết việc mời ông Phúc tham dự G7 là cộng đồng không chấp nhận”.
Vào năm nay, ‘bản lĩnh Việt Nam’ đã phải nhận một cú giáng đau đớn.
Bức ảnh về cuộc gặp trên ở Hà Nội đã thuộc về dĩ vãng. Chẳng bao lâu sau đó, Trudeau (trái) từ chối tiếp Phúc ở Canada. Ảnh: Kiến Thức
Không khó để liên tưởng giữa chủ đề môi sinh môi trường của hội nghị G7 với phong trào bảo vệ môi trường đang dâng lên rất mạnh mẽ ở nhiều quốc gia, trong đó có Canada.
Cũng không khó để liên tưởng giữa phong trào bảo vệ môi trường ở Canada với một thảm họa xảy ra ở Việt Nam nhưng mức độ nguy hiểm và hậu quả của nó lại mang tầm quốc tế: Formosa.
Vậy khi tham dự Hội nghị G7, thủ tướng Việt Nam đang mang theo hành trang gì?
Đầu tiên, đó là “thỏa thuận bí mật” về 500 triệu USD tiền bồi thường giữa Thủ tướng Phúc với Formosa – một thỏa thuận cho có và không thèm hỏi ý dân, đặc biệt không thèm quan tâm đến yêu cầu của hàng trăm ngàn nạn nhân ở miền Trung.
Trong lúc đó, một số chuyên gia phản biện ước tính thiệt hại kinh tế của vụ “cá chết Formosa” phải lên đến 10 tỷ USD, kéo lùi đến 5% GDP của Việt Nam, và con số bồi thường 500 triệu USD của Formosa chỉ bằng 1/20 số thiệt hại ấy.
Rất nhiều ngư dân ở các tỉnh miền Trung lại phải than rằng số tiền bồi thường cho họ là quá ít, họ hoàn toàn không biết sống bằng gì sau “6 tháng hỗ trợ”.
Thủ tướng Phúc đã hứa “cuội” không chỉ một lần. Vào tháng 8/2016, ông ta hứa “tháng Chín ngư dân sẽ nhận được tiền”. Nhưng ngay sau đó, chính phủ lại gia hạn cho chính quyền 4 tỉnh miền Trung về việc “thống kê thiệt hại” do các tỉnh này bê trễ. Phải đến tháng 11/2016, một số ngư dân mới bắt đầu nhận được tiền bồi thường. Nhưng đó cũng là lúc mà phong trào biểu tình miền Trung đang dâng cao và gây áp lực đối với chính quyền địa phương và trung ương. Thử hỏi nếu không có con sóng biểu tình ấy, không hiểu đến lúc nào khoản tiền bồi thường còm cõi mới đến tay những nạn nhân môi trường đã không còn đường sinh sống?
Lối làm việc cực kỳ tắc trách, vô cảm và chỉ chực chờ đàn áp người dân đã khiến “uy tín” của chính phủ và các chính quyền địa phương miền Trung sụt giảm mạnh. Liên tiếp các đợt biểu tình phản kháng của ngư dân – giáo dân vào cận Tết năm 2017 và trong năm 2017 đã chứng thực rằng người dân không còn chút nào niềm tin đối với chính quyền đang cai trị họ.
Sau hơn hai năm kể từ khi nổ ra hậu quả ghê gớm của nạn xả thải Formosa ở 4 tỉnh miền Trung vào đầu năm 2016, cho tới nay phong trào biểu tình phản kháng Formosa và sự bao che của chính quyền, đòi hỏi công lý phải đóng cửa Formosa vẫn dồn dập phẫn uất ở các giáo xứ Hà Tĩnh, Nghệ An và Quảng Bình.
Ngay cả lời hứa “sẽ đóng cửa Formosa nếu tiếp tục vi phạm” của Thủ tướng Phúc cũng không còn giá trị gì nữa, khi đang có nhiều dấu hiệu Formosa tái diễn xả thải. Nạn ô nhiễm biển giờ đây không chỉ nằm trong khu vực biển 4 tỉnh miền Trung, mà đã lan xuống phía Nam – khu vực biển Đà Nẵng. Cứ đà này, chắc chắn vùng biển ở các tỉnh Nam Trung Bộ sẽ bị ảnh hưởng trong không bao lâu nữa.
Trong khi đó, ông Phúc lại dung dưỡng cho một cấp dưới của mình lộng hành vô phép vô thiên: Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Trần Hồng Hà đang vươn lên vị trí số 1 trên thứ tự xếp hạng trong danh sách những quan chức Việt Nam bị dư luận xã hội nghi ngờ nặng nề như ‘nội gián’ của chế độ cộng sản ở Trung Quốc.
Đầu năm 2018, bất chấp tình trạng Formosa vẫn xả khói đầy trời và nước biển tiếp tục bị ô nhiễm trầm trọng, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã gây ra một thách thức rất lớn đối với nhân dân khi không đưa thủ phạm đầu bảng gây ô nhiễm môi trường là Formosa vào danh sách hơn 200 doanh nghiệp sẽ bị thanh tra trong năm 2018. Vụ việc này đã ‘kiến tạo’ thêm một dấu hiệu rất đáng nghi ngờ về việc Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam đã ‘đi đêm’ và ‘ăn bẩn’ với thủ phạm gây ra thảm họa ô nhiễm môi trường ở 4 tỉnh miền Trung- Formosa.
Sau đó, Bộ trưởng Trần Hồng Hà còn phát thêm một thông điệp thách thức dư luận khi luôn dùng cụm từ ‘có thể yên tâm với Formosa’.
Nhưng bất chấp những gì mà giới quan chức Bộ Tài nguyên Môi trường ra sức tuyên truyền và mị dân, cho tới nay nước biển ở một số khu vực các tỉnh miền Trung và cả ở Đà Nẵng vẫn chuyển thành màu xanh thẫm đầy đe dọa, tiếp nối của rất nhiều lần nước biển bị ô nhiễm trầm trọng kể từ đầu năm 2016 mà đã khiến tôm cá nổi xác đầy mặt biển, kể cả gây ra cái chết của một người thợ lặn muốn phát hiện ra nguồn cơn làm cá chết…
Cán bộ CS ăn bám để sống, sống để ăn bám!
Cánh “ăn bám” không chỉ xem ăn bám là phương tiện mà còn là lý tưởng: ăn bám để sống, sống để ăn bám, phấn đấu để ăn bám, chết cũng để được “bám”!
Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Namtrong bài “Cần sớm loại bỏ công chức ăn bám, nói thì hay làm thì dở", [1] có đoạn:
“Cần nhất thể hóa những chức danh ở các cơ quan của Đảng, chính quyền, cán bộ, công chức trong các tổ chức đoàn thể, nhân dân, xã hội thì cần phải tách ra khỏi biên chế công chức của nhà nước, vừa bớt được biên chế của nhà nước, vừa tạo điều kiện tinh giản biên chế công chức để sắp xếp lại bộ máy, thu hút nhân tài”.
Bài trên báo Đảng mới chỉ nói đến “ công chức ăn bám ” song ngay trong lời văn trích dẫn nêu trên còn ẩn chứa hàm ý, rằng lực lượng “ăn bám” không chỉ là loại “công chức nói thì hay làm thì dở” mà còn cả những người mà dân gian gọi là “ăn theo, nói leo”.
Trên thế giới không biết có có nước nào mà ngân sách nhà nước lại phải đài thọ cho hoạt động của các “tổ chức đoàn thể, nhân dân, xã hội” đến mức tờ báo - Cơ quan trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam phải kiến nghị cán bộ, công chức trong các cơ quan này cần “tách ra khỏi biên chế công chức của nhà nước”?.
Đài Tiếng nói Việt Namthì kêu gọi: “Loại bỏ cán bộ ăn bám mới có điều kiện trả lương cho cán bộ tâm huyết”. [2]
Vậy là đến thời điểm này, ngoài “bầy sâu tham nhũng” còn lộ diện “bầy sâu ăn bám”. Người dân đã biết "sâu ăn bám" này lâu lắm rồi, tiếc rằng nói chẳng ai nghe.
May mà khi “ hoàng hôn nhiệm kỳ buông xuống” bên cạnh một số phát biểu vui vẻ của vài vị cấp bộ thì cũng còn những lời tâm huyết mạnh dạn cất lên giữa hội trường Diên Hồng.
Những kẻ ăn bám, chỉ biết căng tròn như con đỉa dưới bắp chân người nông dân, như con vắt trên đôi vai người trồng rừng (Ảnh: vietbao.vn)
Điều đáng tiếc là hiện nay, vũ khí sắc bén vạch mặt chỉ tên ăn bám, tham nhũng là truyền thông lại rơi vào tình trạng mà ông Vũ Ngọc Hoàng - Phó ban thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương nhận xét là: “ sợ viết sai, nói sai, sợ bị định kiến , sợ đụng chạm, sợ bị đánh giá, bị quy chụp quan điểm” dẫn đến “không tìm hiểu, không nghiên cứu, không viết, không phản ánh”. [3]
Báo Infonet.vn [4] gần đây đăng trao đổi của nhà báo Hải Châu với ông Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội Đà Nẵng (phụ trách mảng lao động – việc làm).
Trả lời câu hỏi của nhà báo, nhiều lần ông An nói “tôi không quan tâm”, thậm chí khi nhà báo đề cập chuyện “ giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc xâm phạm trái phép vùng biển Việt Nam”, ông An còn trả lời: “chuyện "Hải Dương Hải diếc" tôi không quan tâm. Quan tâm chi cái chuyện Hải Dương của họ”?
Cứ tưởng Đà Nẵng được xếp hạng nhất toàn quốc về chỉ số cải cách hành chính (Par Index), năm 2014 thành phố này được đánh giá là đạt 92,54% thì lãnh đạo Đà Nẵng phải có nhiều điểm nổi trội hơn nơi khác, sao lại xảy ra nhiều chuyện khiến người dân không dám tin là sự thật?
Cũng vẫn ở Đà Nẵng, chuyện lái xe được đi nước ngoài để “xúc tiến thương mại, du lịch” tận châu Phi, châu Mỹ còn đang khiến dư luận bán tín bán nghi về “tâm” của “quan” thì nay lại đến chuyện “quan” và “tâm” của ông Phó Giám đốc Sở Nguyễn Văn An.
Là “quan” của Đà Nẵng mà ông không để “tâm” đến giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc thì ông dành “tâm” của mình cho cái gì?
“Quan” mà như ông Phó Giám đốc Nguyễn Văn An, không cần biết đến cái "Hải Dương Hải diếc" ngay phía biển ngoài khơi Đà Nẵng thì liệu có tốn cơm của dân không?
Có phải là kẻ “cưỡi lên đầu nhân dân, còn kinh khủng hơn địa chủ, tư sản ngày xưa” (như phát biểu của thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ) để ngồi vào chiếc ghế lãnh đạo không?
Người viết nhận được bức thư sau đây của một bạn trẻ Đà Nẵng, hy vọng bài viết và bức thư sẽ được ông Nguyễn Xuân Anh, tân Bí thư Đà Nẵng đọc, cũng hy vọng ông sẽ mạnh dạn loại bỏ những kẻ ăn bám, sâu mọt hại dân hại nước khỏi bộ máy chính quyền thành phố, để Đà Nẵng xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước mà trước hết là của người dân, cán bộ chiến sĩ thành phố quê hương ông.
Người viết cũng hy vọng Thành ủy, UBND Đà Nẵng sẽ công khai cách thức xử lý những vấn đề mà người dân thành phố và truyền thông cả nước mong được biết.
“Kính gửi: Bác Xuân Dương!
Bác ơi, trong cháu hiện nay, Trung Quốc ép buộc nhân viên người Việt mình phải đi tìm các khách sạn loại nhỏ, để họ thuê hết (thuê để chúng họ quản lý luôn). Họ nói thuê để kinh doanh, Luật không cấm nhưng cháu thấy có cái gì đó không ổn...
Cháu rất mong bác và Báo Giáo dục lưu ý, có bài viết để đánh động... Đảo Lý Sơn suýt chút nữa còn giao cho Trung Quốc làm quy hoạch, nếu không có báo lên tiếng thì giờ thế nào đây bác?.
Kính chúc bác sức khỏe.”
Chuyện về ông Phó Giám đốc sở của Đà Nẵng chắc chắn không phải là trường hợp duy nhất. Những cán bộ “không biết, không nghe, không thấy, không quan tâm”, những người “chỉ mới nghe báo chí nói vậy” còn chúng tôi “sẽ kiểm tra, sẽ xin ý kiến cấp trên, sẽ…sẽ ” hiện diện hàng ngày trên “mọi nẻo đường đất nước” tồn tại để làm gì?
Báo chí, các nhà lý luận đã điểm danh nhiều nhóm lợi ích, chẳng hạn “nhóm lợi ích tư bản thân hữu”, “nhóm lợi ích ngân hàng”, “nhóm lợi ích bất động sản”…
Người viết cho rằng còn một nhóm lợi ích khác đang được chỉ mặt, vạch tên là “nhóm lợi ích ăn bám”. Có thể tìm thấy “ăn bám” nơi đôi chân trần của người nông dân, nơi đôi vai gầy của người gồng gánh, và cả ở những chốn quyền quí, cao sang.
Những kẻ “ăn bám” không chỉ xem ăn bám là phương tiện mà còn là lý tưởng: ăn bám để sống, sống để ăn bám, phấn đấu để ăn bám, chết cũng để được “bám”!
Vậy đâu là nét đặc trưng của “nhóm lợi ích ăn bám”?
Thứ nhất, bám vào bất cứ đối tượng nào có thể bám, kẻ ăn bám không trừ bất kỳ ai, từ người tàn tật, trẻ cô đơn, mẹ Việt Nam anh hùng, nông dân nghèo,…, chỉ cần có thể bám vào kiếm lợi là họ xúm vào kể cả khi người ta đã gần đất xa trời.
Thứ hai, ăn bất kỳ thứ gì có thể ăn, từ gạo, mỳ tôm, bò, dê, giống cây trồng, phân bón, đến đất cát, xăng dầu…, thậm chí họ ăn” cả quy trình, chủ trương, nghị quyết.
Không phải ngẫu nhiên khi bị phanh phui, nhiều đối tượng không đưa trả tiền bạc đã “thó” được của dân, của công quỹ mà lại chìa ra quy trình, chủ trương, nghị quyết, xem đó là thứ họ đã “trót lấy” để làm của riêng.
Thứ ba, không giấu diếm, không ngại ngùng khi thể hiện “tài năng” ăn bám của mình.
Tại Nha Trang, Khánh Hòa, cựu Giám đốc công ty môi trường đô thị Lương Khánh Thuận lương tháng 105 triệu đồng, nghĩa là hơn 1 tỷ đồng một năm. Trong khi đó, thu nhập bình quân của công nhân lao động trong công ty cao nhất chỉ 7,7 triệu một tháng. Tại TP.Hồ Chí Minh, có thời Giám đốc công ty thoát nước nhận lương 2,6 tỷ đồng một năm.
Chủ tịch TP.Hồ Chí Minh, Lê Hoàng Quân phải thốt lên: "Mấy ông làm ăn giỏi vậy thì cần gì đến ngân sách. Rõ ràng là bớt lương công nhân để làm giàu lãnh đạo”.
Thứ tư, “tập hợp lực lượng ăn bám”.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Quyền nhận xét: “Trong bộ máy nhà nước đúng là chúng ta đang trả lương cho một bộ phận không làm được tích sự gì, nuôi “báo cô” nhưng đồng thời chúng ta cũng có tội với những người làm được việc”. [5]
Đang có ý kiến xóa nợ cho các doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ. Xóa nợ tức là lấy thuế của dân, của doanh nghiệp khác bù đắp cho những doanh nghiệp không biết làm ăn, cho những kẻ bất tài ngồi chơi ở đó hưởng lương gấp hàng chục lần người khác, tức là tạo điều kiện cho những kẻ ăn bám tiếp tục cuộc “ăn bẩn” mà không lo bị trừng phạt .
Có người còn bảo, cuộc “tập hợp lực lượng ăn bám” có thể thấy qua phong trào xây trụ sở hành chính rộ lên vừa qua.
Lợi dụng chiêu bài đổi đất lấy “trụ sở”, nhiều nơi quyết xây trụ sở mới thật hoành tráng với kinh phí dự kiến từ việc bán trụ sở cũ, kết quả là trụ sở cũ không bán được và kinh phí lại lấy từ ngân sách.
Minh chứng cho điều này báo Tuoitre.vn ngày 10/6/2015 viết: “Trung tâm hành chính Đà Nẵng được thiết kế như một ngọn hải đăng với 34 tầng nổi, hai tầng hầm với tổng vốn đầu tư 1.981 tỉ đồng.
Một lãnh đạo UBND TP.Đà Nẵng cho hay đến thời điểm này số tiền đầu tư xây dựng hoàn toàn là tiền ngân sách bỏ ra”.
Bên cạnh Đà Nẵng, báo này cũng điểm mặt những địa phương khác như Lâm Đồng, Bà Rịa-Vũng Tàu,…
Nếu có ai đó nghi ngờ chuyện xây trụ sở gắn với “ăn bám” thì xin đọc kết luận sau đây đăng trên Vietbao.vn ngày 18/12/2005: “Trong vòng 2 năm, Thanh tra chuyên ngành xây dựng tổ chức thanh tra 31 dự án (tổng số vốn 17.300 tỉ đồng) thì cả 31 dự án đều có sai phạm với số tiền thất thoát, lãng phí lên tới 2.070 tỉ đồng”.
Còn tại Quốc hội những ngày này, Đài tiếng nói Việt Nam dẫn lời Bộ trưởng Xây dựng Trịnh Đình Dũng: “Hiện nay chưa có số liệu chính xác để biết được thất thoát trong xây dựng là bao nhiêu phần trăm, nhưng vấn đề thất thoát là có thật và là vấn đề gây bức xúc. Các cơ quan chuyên môn về xây dựng đã tiến hành tính toán con số này”. [6]
Số tiền gọi là “thất thoát” ấy dẫu có mọc cánh cũng không thể bay lên trời, nó chỉ có thể biến thành bò sát để chui vào túi, và vì thế nếu có cái dự án cỡ 10.000 tỷ thì theo tỷ lệ số tiền nêu trên mà quy ra, nhẹ nhàng cũng ...không ít.
Đã hơi muộn để nói về “văn hóa xấu hổ” , “văn hóa từ chức” bởi lẽ những kẻ ăn bám, chỉ biết căng tròn như con đỉa dưới bắp chân người nông dân, như con vắt trên đôi vai người trồng rừng, làm gì có xấu hổ mà từ chức.
Đã đến lúc phải nói về “văn hóa ăn bám”, ăn của dân không chừa một thứ gì. Từ năm 2016 đến nay, hồ sơ thảm họa Formosa đã được các tổ chức xã hội dân sự độc lập ở Việt Nam lập chi tiết và gửi đến chính phủ các nước phương Tây, trong đó có Canada. Hẳn đó là lý do vì sao Thủ tướng Canada Trudeau không thể bỏ qua lời yêu cầu của cộng đồng người Việt ‘không tiếp đón những quan chức tiếp tay gây thảm họa môi trường ở Việt Nam’.
Hiện tượng thật sự và rất lạ lùng bao trùm Việt Nam từ nam chí bắc, từ đông sang tây: Một người đàn ông chơi gái, mà khiếnchođến mấy triệu người sướng.
Bức tranh video sống động khắp các miền. Máu đã chảy… “Lửa uất hận đã tràn tuôn tới căm hờn ngút trời”! Ngày 10.6.2018 mở đầu trang sử mớichodân tộc ...
Các chuyên mục 
