Hà Nội thành phố có chỉ số cạnh tranh thấp nhất của VN
18.04.2015 15:33
Hà Nội được ưu ái, tại sao vẫn kém? Đất Việt thứ Bảy, 18/04/2015 07:44 Hà Nội được để lại tới 41% thu ngân sách nhưng kết quả xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) lại bị cho là thành phố kém năng động nhất.
Ngày 17/4, các đại biểu Quôc hội chuyên trách đã thảo luận về dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước. Phó đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, ông Trần Du Lịch đã phải thốt lên: "Tại kỳ họp rồi, cử tri hỏi, tại sao Hà Nội để lại 41%, TP.HCM chỉ để lại 23%, tôi không biết trả lời thế nào. Nếu minh bạch ra không ai so bì”, ông nói và nhận định có thể Hà Nội phải làm nhiệm vụ chi cho trung ương cao hơn. “Phải giảm tối đa cơ chế xin-cho... Làm sao để Quốc hội kiểm soát ngân sách thực sự, nếu không dù Quốc hội có quyền lực cao thế nào thì cũng chẳng có quyền thực sự gì”, Thời báo Kinh tế Sài Gòn dẫn lời ông Lịch. Dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) dự kiến sẽ được đưa ra Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp tới. Về bội chi ngân sách địa phương và mức dư nợ vay của chính quyền địa phương, Ủy ban Tài chính Ngân sách và cơ quan soạn thảo là Bộ Tài chính đồng tình mức dư nợ tối đa vốn vay cho địa phương như sau: Đối với TP. Hà Nội và TP.HCM không vượt quá 150% vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong nước hàng năm của ngân sách cấp tỉnh; Các địa phương có điều tiết về ngân sách trung ương không vượt quá 100% vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) trong nước hàng năm của ngân sách cấp tỉnh; Các địa phương nhận bổ sung cân đối nhỏ hơn hoặc bằng 50% tổng chi cân đối ngân sách địa phương, mức dư nợ không vượt quá 50% vốn đầu tư XDCB trong nước hàng năm của cấp tỉnh; Các địa phương nhận bổ sung cân đối trên 50% tổng chi cân đối ngân sách địa phương, mức dư nợ không vượt quá 30% vốn đầu tư XDCB trong nước hàng năm của cấp tỉnh. Hà Nội đứng thứ 26 trong bảng xếp hạng PCI nhưng được coi là thành phố chậm thay đổi nhất trong điều hành. Nhìn vào những con số trên, có thể thấy, Hà Nội - thủ đô của cả nước được ưu ái rất nhiều. Tuy nhiên, theo bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2014 do Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) và tổ chức USAID (Hoa Kỳ) đã công bố, Hà Nội tuy đứng thứ 26 trong bảng xếp hạng nhưng lại là thành phố được coi là chậm thay đổi nhất trong điều hành. "Hà Nội dường như lại là địa phương ít năng động nhất trong việc giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp FDI, có lẽ là do việc gần gũi với chính quyền trung ương nên khó đưa ra được những giải pháp độc lập", báo cáo nêu rõ. Cũng theo báo cáo, Hà Nội là địa phương có tần suất tham nhũng trong quá trình đấu thầu các hợp đồng với cơ quan nhà nước cao hơn đáng kể so với các tỉnh thành khác. Bên cạnh đó, theo kết quả khảo sát về thời gian chờ để doanh nghiệp FDI đủ điều kiện đi vào hoạt động trên địa bàn các tỉnh, Hà Nội bị nhận điểm số kém về khía cạnh này với ít hơn 30% doanh nghiệp FDI đồng ý rằng họ hoàn tất mọi thủ tục pháp lý để hợp pháp hoá hoạt động trong vòng 1 tháng. Thậm chí, cùng với một số tỉnh như Bắc Ninh, Hưng Yên, Hà Nội bị các doanh nghiệp cho rằng bắt buộc phải trả thêm chi phí để đẩy nhanh quá trình thực hiện thủ tục cao hơn so với các tỉnh khác với cùng thời gian chờ đợi như vậy. An Nhiên
Thương hiệu’ kém năng động: Hà Nội 10 năm chậm tiến
- Thủ đô lọt TOP 10 tỉnh có các lĩnh vực bị chấm điểm tệ nhất nước. Mặc dù đứng thứ 26, tăng 7 bậc, thuộc hạng khá trong bảng xếp hạng về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, nhưng Hà Nội vẫn bị chê là kém năng động nhất cả nước.
Kém năng động, gia tăng tham nhũng
Chia sẻ sáng 16/4, tại Lễ công bố bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế, VCCI cho biết, nếu được lựa chọn lại địa phương để đầu tư, 1 trong 10 tỉnh, thành mà các doang nghiệp thường nhắc tới luôn có thành phố Hà Nội.
Tuy nhiên, nhìn vào các chỉ số PCI hiện nay, Hà Nội chưa bao giờ là điểm sáng trong bảng xếp hạng này.
Năm 2014, mặc dù đã tăng hạng đáng kể so với năm 2013, nhưng thủ đô Hà Nội đã bị chấm điểm đứng đội sổ trong 63 tỉnh, thành về tính năng động. Đây là một trong 10 lĩnh vực thể hiện chất lượng điều hành kinh tế mà PCI điều tra, khảo sát.
Tính thang điểm 10 thì Hà Nội chỉ được đúng 3,08 điểm về lĩnh vực này, nghĩa là sự sáng tạo của chính quyền thành phố trong thực thi các quy định còn kém, các sở ban ngành, huyện xã thực hiện quy định còn chưa đúng, bị đánh giá thấp.
Trong khi đó nhìn vào vị trí dẫn đầu về tính năng động là Đồng Tháp ở Đồng bằng sông Cửu Long, nơi mà thua xa Hà Nội về hạ tầng, nhân lực hay cơ hội kinh doanh.
Thủ đô lọt TOP 10 tỉnh có các lĩnh vực bị chấm điểm tệ nhất nước
Ngoài ra, kết quả điều tra từ hơn 900 doanh nghiệp FDI đã cho thấy, ở Hà Nội năm 2014 đã gia tăng cao đáng kể tần suất tham nhũng trong quá trình đấu thầu các hợp đồng với các cơ quan Nhà nước.
Chưa kể, Hà Nội cũng nhận điểm kém về lĩnh vực gia nhập thị trường năm 2014, khi chưa đến 30% doanh nghiệp FDI có thể đi vào hoạt động trong vòng 1 tháng sau khi nhận được giấy phép kinh doanh.
Với vấn đề cấp giấy phép lao động, các doanh nghiệp FDI cũng phàn nàn về Hà Nội là kém. Ở Thủ đô, một lao động người nước ngoài sẽ phải mất tới 30 ngày để được cấp phép, thua xa Bắc Giang, Tây Ninh, trong khi theo quy định, chỉ phải chờ 15 ngày để có giấy tờ này.
Có tới 43% nhà đầu tư FDI cho rằng thủ tục này thực hiện khó ở Hà Nội, 15% DN FDI nói rằng rất khó và 2,2% nói rằng, khá khó để xin phép lao động ở Hà Nội.
Điệp khúc chậm tiến
Xâu chuỗi lại 10 năm qua, kể từ khi bảng xếp hạng này ra đời PCI, Hà Nội chưa bao giờ lọt vào TOP 10 - được coi là nhóm "tốt", và đương nhiên, cách xa TOP 5 các tỉnh thành có chất lượng điều hành "rất tốt".
Tuy nhiên, loại trừ 2 năm đầu tiên vì chưa có đủ các tỉnh thành tham gia, chỉ nhìn lại 8 năm vừa qua, thứ hạng của Hà Nội đều chỉ ở nhóm khá và trồi sụt rất thất thường.
Hà Nội bị chê là kém năng động nhất cả nước
Cụ thể, thứ hạng 26 năm 2014 được coi là khá nhất trong 8 năm qua, nhưng thực chất, cũng chỉ là nhỉnh hơn đúng 1 bậc so với năm 2007.
Năm tệ nhất của Hà Nội là năm 2012, khi đang từ thứ hạng 36, Hà Nội rớt thê thảm 15 bậc xuống thứ 51. Trước nữa, năm 2010, Hà Nội cũng tụt một lúc 10 bậc, từ 33 của năm 2009 xuống thứ 43.
Đáng chú ý, nhìn lại trong 4 năm gần đây, từ 2011-2014, Hà Nội có 4 lĩnh vực bị giảm sút lớn, trong đó, giảm mạnh nhất là lĩnh vực gia nhập thị trường, kế đến là vấn đề tiếp cận đất đai, chi phí bôi trơn, cạnh tranh bình đẳng. Cùng đó, không chuyển biến nhiều ở thủ đô là tính minh bạch của chính quyền, chi phí thời gian của doanh nghiệp và thiết chế pháp lý.
Rõ ràng, với một quá trình chậm tiến như vậy nên các đánh giá thấp của doanh nghiệp đối với Hà Nội như tần suất tham nhũng, thủ tục giấy phép lao động, sự năng động như trên là có cơ sở.
Thủ đô chỉ có đúng 2 lĩnh vực được chấm điểm là chuyển biến khá trong 4 năm qua, là dịch vụ hỗ trợ DN và đào tạo lao động.
Lý giải về những sự yếu kém của Hà Nội, GS. TS Edmund Malesky, Trưởng nhóm nghiên cứu PCI cho biết, Hà Nội là thủ đô nên có những khó khăn riêng, khó độc lập hoàn toàn, vì họ không chỉ giải quyết vấn đề riêng của địa phương mình, mà còn giải quyết cho các các cơ quan hành chính trung ương.
Cùng đó, phải kể đến việc sáp nhập các tỉnh lân cận vào Hà Nội như Hà Tây cũ, một phần của Hoà Bình, Vĩnh Phúc, nên việc thực hiện các đường lối, chính sách ở cấp huyện sẽ có những khó khăn mà Hà Nội phải đối mặt.
Riêng về chi phí không chính thức ở Hà Nội, ông Edmund cho rằng, vấn đề này không phải chỉ riêng ở Hà Nội mà cả Việt Nam đều gặp phải và cần giải quyết đồng bộ, một cách hệ thống.
"Tuy nhiên, tôi tin tưởng rằng, Hà Nội hoàn toàn có thể giải quyết được các vấn đề đặc thù của mình", GS Edmund bày tỏ.
Chủ tịch VCCI, ông Vũ Tiến Lộc nhìn nhận: "Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Trách nhiệm đối với sự phát triển, thịnh vượng của Hà Nội không chỉ là trách nhiệm của bộ máy chính quyền Thủ đô mà còn là trách nhiệm của tất cả người dân Việt Nam nói chung và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nói riêng"
"Hà Nội có thể tận dụng những lợi thế sẵn có như vị trí địa lý thuận lợi, cơ sở hạ tầng phát triển, nguồn nhân lực có chất lượng cao, thị trường có lớn..., cùng với việc tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, thủ tục hành chính thông thoáng hơn nữa sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Hà Nội trong tương lai", ông Lộc nhấn mạnh.
Ông cho rằng, kết quả điều tra PCI của Hà Nội những năm qua chưa cao cũng chính là thể hiện kỳ vọng, mong muốn của của các doanh nghiệp đối với bộ máy chính quyền của thành phố rất lớn. Kinh nghiệm cho thấy có nhiều địa phương, lãnh đạo cấp cao của tỉnh, thành phố có thể rất quyết tâm nhưng cản trở chủ yếu lại nằm ở hệ thống bộ máy vận hành bên dưới.
Phạm Huyền
Hà Nội là thành phố chậm thay đổi nhất
- Đà Nẵng đã giữ được "phong độ" và "đẳng cấp" khi tiếp tục bảo vệ thành công vị trí số 1 trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2014.
"Ai cũng công nhận rằng văn hóa phục vụ ở Hà Nội kém xa Sài Gòn"
(GDVN) - "Tôi là người miền Bắc nhưng tôi công nhận một điều, văn hóa mua bán phục vụ ở các tỉnh phía Bắc kém xa miền Nam. Tuy nhiên, người miền Bắc vẫn thanh lịch, mến khách và rất chân tình...”, độc giả Lê Phong chia sẻ.
Sau khi Báo điện tử Giáo dục Việt Nam đăng tải loạt bài viết xung quanh vấn đề văn hóa ứng xử và văn hóa phục vụ, mới đây là bài viết của độc giả Nguyễn Thanh Tâm: "Một lần ra Hà Nội, chị gái tôi đã bị một 'cú sốc văn hóa' quá nặng", Báo điện tử Giáo dục Việt Nam đã nhận được hàng trăm phản hồi của độc giả. Nhiều độc giả bày tỏ mình cũng gặp phải những tình huống tương tự người chị gái của độc giả Nguyễn Thanh Tâm.
Bán hàng như "ăn cướp".
Độc giả Nguyễn Thu Hương kể lại: “Từ hồi sinh viên, tôi và người bạn thân sau mấy tháng tiết kiệm được chút tiền ra phố Khâm Thiên để mua một chiếc áo ấm. Khi hai đứa đang lơ ngơ trên vỉa hè thì một chị bán hàng đon đả mời chào. Thấy vậy, chúng tôi dừng lại xem thử có áo nào hợp để mua. Chị bán hàng rất xởi lởi bảo hai đứa thử áo. Sau khi chúng tôi thử nhưng thấy mặc vào không hợp nên quyết định không mua để tìm chỗ khác.
Chợ Ngã Tư Sở. Ảnh: Internet.
Lúc này, chị bán hàng mới lồng lên, bảo chúng tôi đã thử áo làm cho áo cũ rồi nên phải mua chứ không được trả lại. Cuối cùng chúng tôi bị ép mua với giá cả đắt đỏ. Chúng tôi tiếc đứt ruột số tiền mà những sinh viên nghèo như mình tích cóp mãi cuối cùng bị người ta 'ăn cướp' trắng trợn”.
Độc giả này cũng bày tỏ quan điểm “sau này ra trường, thỉnh thoảng tôi cũng ra Hà Nội công tác, thăm người thân nhưng tôi không bao giờ mua sắm ở đây. Kiểu “văn minh” bán hàng đó chỉ giúp những người bán hàng cướp người khác được một lần mà thôi”.
Trong khi đó, độc giả có địa chỉ email ronalnguyen10@... cho biết: “tôi thường xuyên đi công tác từ Bắc vào Nam. Tôi quá hiểu văn hóa ấy, theo tôi, những chuyện như vậy chỉ có thể tồn tại được ở Hà Nội mà không thể tồn tại được ở bất cứ nơi nào trên thế giới”.
Người Hà Nội gốc cũng bị "sốc"
Nhiều độc giả sinh ra và lớn lên ở Hà Nội cũng không thể chấp nhận được văn hóa ứng xử của những người bán hàng dành cho các “thượng đế”. Độc giả Minh Hoa chia sẻ “tôi sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, đi học xa nhà rồi quay về đây công tác và sinh sống cùng gia đình. Nhưng gần nửa đời người qua đi, tôi vẫn luôn sốc và tìm cách né tránh những nơi như chợ Hôm hay những quán ăn (cháo, phở...) có tiếng.
Ở những nơi đó, dù báo chí có ca ngợi ngất trời về mùi, vị và sự tài ba pha chế của chủ quán thì tôi vẫn không thể nuốt nổi. Tôi rất ngại những ánh mắt, những câu nói của chủ quán như ném thức ăn vào mặt khách, dù khách mất tiền mua. Thậm chí ở Hà Nội, nhiều quán ăn Nhật, người phục vụ mặc trang phục Nhật Bản nhưng phong cách phục vụ lại “rất Hà Nội”.
Một quán bún được mệnh danh là "bún mắng" Hà Nội.
Độc giả có địa chỉ email huyendoan201086@... cảm thấy xấu hổ thay cho những người bán hàng. Độc giả này nhận định “tôi sinh ra và lớn lên ở miền Bắc nhưng lại học tập và công tác tại miền Nam. Hai phong cách văn hóa khác nhau hoàn toàn. Tôi cũng từng bị sốc như chị gái của độc giả Nguyễn Thanh Tâm. Đó cũng là lý do tại sao người miền Nam có ác cảm với người miền Bắc. Tôi là người miền Bắc còn bị sốc, huống chi là người miền Nam”.
Còn độc giả Duy Hưng cho biết “tôi đang sinh sống tại Đà Nẵng, quê ngoại của mẹ tôi là ở Hà Nội. Thỉnh thoảng, tôi cũng có dịp trở về thủ đô, nhưng mỗi lần về đó thực sự là chán. Đường phố bụi bặm và đông đúc, người dân thì coi thường pháp luật (đi xe kẹp 3, không gắn biển số, không đội mũ bảo hiểm...).
Ngoài ra, khi đi mua hàng, nghe giọng tôi không phải giọng Bắc thì những người bán hàng ra sức chặt chém. Tôi nói không phải chê bai, nhưng sự thật Hà Nội bây giờ kém xa Đà Nẵng và Sài Gòn. Người dân sống ở Hà Nội thiếu ý thức trầm trọng, thử hỏi khi dân Hà Nội vào du lịch ở Đà Nẵng và Sài Gòn thì có khi nào bị đối xử như vậy không?”.
Trong khi đó độc giả Lê Phong lý giải “tôi là người miền Bắc nhưng tôi công nhận một điều, văn hóa mua bán phục vụ ở các tỉnh phía Bắc kém xa miền Nam và cụ thể là cung cách phục vụ ở Hà Nội kém xa Sài Gòn. Tuy nhiên, người miền Bắc vẫn thanh lịch, mến khách và chân tình như cái gốc của nó. Nếu có thể, bạn hãy về quê hoặc đến gặp một vài người bạn quen biết thì sẽ thấy được văn hóa thực sự của người Bắc”.
Độc giả này cũng bày tỏ mong muốn “các cơ quan quản lý về chuyên môn cũng cần có cách quản lý về văn hóa hàng quán ở giữa thủ đô. Nếu cần có thể tẩy chay, cấm kinh doanh khi những cửa hàng này có hành vi thiếu văn hóa với khách hàng”.
Hà Nội có nhiều hộ nghèo hơn Đà Nẵng, Bình Dương và Đồng Nai
(GDVN) - Tỉ lệ hộ nghèo ở Hà Nội là 1,01%, xếp thứ 6 trong các tỉnh có số hộ nghèo thấp nhất trong cả nước, tính đến hết năm 2013 và chưa rõ năm nay có được cải thiện?
Qua điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2013 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hiện cả nước còn 1.797.889 hộ nghèo (7,8%), giảm 1,8% so với năm 2012. Tổng số hộ cận nghèo là 1.443.183 hộ (6,32%), giảm 0,25% so với năm 2012.
Trong đó, miền núi Tây Bắc có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất với 25,86%, tiếp đến là vùng miền núi Đông Bắc với 14,81%; Tây Nguyên 12,56%; Bắc Trung Bộ 12,22%; Duyên hải miền Trung 10,15%; Đồng Bằng sông Cửu Long 7,41%; Đồng bằng sông Hồng 3,63%; Đông Nam Bộ 0,95%.
8 địa phương có tỷ lệ hộ nghèo thấp hoặc không còn hộ nghèo là: Thành phố Hồ Chí Minh (0%), Bình Dương (0%), Đồng Nai (0,66%), Thành phố Đà Nẵng (0,77%), Bà Rịa – Vũng Tàu (0,95%), Hà Nội (1,01%), Tây Ninh (1,67%), Quảng Ninh (2,42%).
Tuy là thủ đô nhưng số hộ nghèo ở Hà Nội cao hơn so với nhiều tỉnh thành khác. Ảnh VIẾT CƯỜNG
Tuy nhiên, một số tỉnh có tỷ lệ hộ nghèo còn cao như: Điện Biên (35,22%), Lai Châu (27,22%), Sơn La (27,01%), Hà Giang (26,95%), Yên Bái (25,38%), Cao Bằng (24,2%)…
Về số hộ cận nghèo, vùng có tỷ lệ hộ cận nghèo cao nhất là miền núi Tây Bắc (12,92%), tiếp đến là Bắc Trung Bộ (12,06%). Vùng có tỷ lệ hộ cận nghèo thấp nhất là Đông Nam Bộ 1,05%.
Kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2013 tại 64 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP cho thấy còn có những huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao trên 60% như: Trạm Tấu, Mù Cang Chải (Yên Bái); Kỳ Sơn (Nghệ An); Nam Trà My (Quảng Nam), Tây Trà (Quảng Ngãi)…
Hà Nội còn trên 45.000 hộ nghèo
Theo chuẩn nghèo, cận nghèo của Thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015, tại thời điểm tháng 01/2014, toàn Thành phố có 45.732 hộ nghèo với 147.589 nhân khẩu, chiếm tỷ lệ 2,66% tổng số hộ dân cư, trong đó:
Khu vực thành thị (phường, thị trấn) có 5.851 hộ nghèo (tỷ lệ 0,86%); khu vực nông thôn (xã) có 39.811 hộ nghèo (tỷ lệ 3,84%). Số hộ nghèo khu vực nông thôn chiếm trên 90% tổng số hộ nghèo toàn Thành phố.
Có 17.373 hộ nghèo theo chuẩn Trung ương (thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng trở xuống ở khu vực thành thị và thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng trở xuống ở khu vực nông thôn), chiếm 37,99% tổng số hộ nghèo của Thành phố và chiếm 1,1% tổng số hộ dân cư;
Có 9 hộ nghèo có thành viên đang hưởng trợ cấp hàng tháng diện người có công với cách mạng tại 03 huyện, gồm: Sóc Sơn (4 hộ), Mê Linh (3 hộ) và Gia Lâm (2 hộ).
Có 16.075 hộ nghèo có thành viên đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng tại cộng đồng, chiếm 35,2% tổng số hộ nghèo, phần lớn không có khả năng thoát nghèo.
Đặc biệt, có 2.556 hộ nghèo tại 14 xã vùng dân tộc, miền núi, chiếm tỷ lệ 5,6% tổng số hộ nghèo và 9,35% tổng số hộ dân cư của 14 xã miền núi, dân tộc.
Có 43.718 hộ cận nghèo, với 160.577 nhân khẩu, chiếm tỷ lệ 2,55% tổng số hộ dân. Trong đó có 222 hộ cận nghèo có thành viên đang hưởng trợ cấp hàng tháng thuộc diện người có công và 6.505 hộ có thành viên đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Về tỷ lệ hộ nghèo của các quận, huyện, thị xã; xã, phường, thị trấn:
Có 09 quận có tỷ lệ hộ nghèo dưới 1%. Đơn vị có tỷ lệ hộ nghèo thấp nhất là quận Thanh Xuân (0,23%). Đơn vị có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất là huyện Ba Vì (7,92%).
Có 04 phường, thị trấn không còn hộ nghèo (Phường Phú La - quận Hà Đông; phường Quảng An, phường Tứ Liên quận Tây Hồ; thị trấn Sóc Sơn huyện Sóc Sơn); Có 128 xã, phường, thị trấn có tỷ lệ hộ nghèo dưới 1%; 03 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 15% đến dưới 25%; 01 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 25% trở lên (xã Ba Vì, huyện Ba Vì tỷ lệ 35,73%)
Sân bay Nội Bài, Việt Nam (HAN) tệ nhất Á Châu
Sân bay ngay tại thủ đô Hà Nội bị du khách than phiền quá hỗn loạn và bẩn thỉu. Hệ thống điều hòa cũng là một vấn đề đáng lo ngại, khi khí hậu vốn đã nóng cộng thêm đám đông ồn ào khiến nơi đây càng thêm nóng bức.
Nhà chờ trong sân bay Nội Bài - Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Hệ thống thông tin chuyến bay và biển báo hiệu quá nghèo nàn. Sân bay bị nhận xét thiếu quầy đổi ngoại tệ và ghế ngồi quá ít. Du khách phát hiện muốn có wifi phải đi bộ lên khu nhà hàng ở tầng 3, dù không có nhu cầu ăn uống.
Mới đây, sân bay Nội Bài đã cho lắp đặt 14 buồng ngủ có tính phí; tuy nhiên, phải đóng cửa ngay sau đó do dư luận cho rằng sân bay cố tình moi tiền những hành khách bị hoãn hoặc hủy chuyến.
Vì sao Hà Nội là địa phương kém năng động, chậm thay đổi nhất?
Thời gian để 1 doanh nghiệp tại Hà Nội thực hiện đăng ký DN lên tới 15 ngày và một nửa thời gian này dành cho việc sửa đổi hồ sơ để hợp lệ, trong khi thời gian trung bình chỉ là 12 ngày.
Đó là một trong những điểm bất cập rút ra từ khảo sát thực tế của DN khi đánh giá mức độ cải thiện, tính năng động của chính quyền Hà Nội, được nêu lên trong bảng báo cáo xếp hạng chỉ số năng lực cạnh cấp tỉnh (PCI) 2014 vừa được Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố.
Bảng xếp hạng PCI 2014 năm nay đánh dấu sự thay nỗ lực vươn lên của nhiều địa phương, trong đó có Thủ đô Hà Nội, khi thứ bậc xếp hạng tăng 7 bậc, từ vị trí 33 năm 2013 lên vị trí 26. Nhưng dù thăng hạng, trong con mắt đánh giá của các doanh nghiệp (DN) cả trong và ngoài nước, Hà Nội vẫn được coi là kém năng động và chậm thay đổi nhất trong điều hành của chính quyền địa phương.
Kết quả điều tra PCI năm 2014 cho thấy, trung bình 1 DN chuẩn bị thành lập mất 12 ngày để có được giấy đăng ký DN. Tuy nhiên, nếu xét ở góc độ DN, tổng thời gian bỏ ra để thực hiện đăng ký vẫn dài, chưa có dấu hiệu được rút ngắn, đặc biệt là khâu chuẩn bị, sửa đổi bộ hồ sơ cho đến khi được coi là hợp lệ. Trong đó, Hà Nội dẫn đầu trong danh sách các tỉnh, thành có thời gian thực hiện đăng ký DN lâu nhất, tới 15 ngày và một nửa thời gian này dành cho việc sửa đổi hồ sơ để hợp lệ.
Và trong khi Đà Nẵng là địa phương đứng đầu về mức độ cởi mở với các nhà đầu tư nước ngoài, thì Hà Nội lại là địa phương ít năng động nhất trong việc giải quyết vướng mắc cho DN FDI, với tỷ lệ 39% trì hoãn, xin ý kiến và chờ cơ quan trung ương giải quyết. Chưa kể, Hà Nội cũng nhận điểm kém về lĩnh vực gia nhập thị trường, khi chưa đến 30% DN FDI có thể hoàn thiện thủ tục pháp lý để có được giấy phép kinh doanh.
Cải thiện thứ bậc xếp hạng PCI, nhưng Hà Nội vẫn bị đánh giá là kém năng động và chậm cải thiện nhất trong số các tỉnh, thành phố
Không chỉ các DN dân doanh tham gia khảo sát “kêu” về mức độ “chậm chạp” cải thiện của Hà Nội, mà kết quả điều tra từ các DN FDI cũng cho thấy, Hà Nội tuy là địa phương có tỷ lệ chung các DN nộp chi phí không chính thức thấp, nhưng lại gia tăng cao đáng kể tần suất tham nhũng “vặt” trong quá trình đấu thầu các hợp đồng với cơ quan Nhà nước.
Lý giải về những yếu kém của Hà Nội – dù là Thủ đô của cả nước, nhưng lại thua những tỉnh, thành khác về mức độ năng động của chính quyền, GS.TS Edmund Malesky - Trưởng nhóm nghiên cứu PCI cho rằng, “tình hình Hà Nội có những điểm đặc thù, khó khăn hơn các tỉnh, thành khác. Bởi đây là nơi đặt các cơ quan hành chính trung ương, diện tích hành chính lại rộng, do sáp nhập với tỉnh Hà Tây (cũ) và gồm một phần tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc … nên chính quyền địa phương gặp khá nhiều khó khăn trong việc quản lý, cũng như đưa ra được những giải pháp độc lập hoàn toàn”.
Riêng về chi phí không chính thức, phí “bôi trơn” thì GS. Malesky thừa nhận, đúng là Hà Nội đang là địa phương chậm cải thiện nhất do liên quan tới sự gia tăng chi phí không chính thức mà DN phải chi trả. Không cần phải đi đâu xa mà ngay những dữ liệu mà nhóm nghiên cứu có được trong quá trình khảo sát cũng đủ để minh chứng.
Theo ông, một số nhà đầu tư có thể không cảm thấy phiền khi phải trả chi phí “bôi trơn”, song điều này lại phản ánh thực tế khá tiêu cực. Và đa số các DN FDI này không phải là DN làm ăn hiệu quả, họ chấp nhận mất phí để có được hợp đồng làm ăn kinh doanh trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn đây lại là “con dao hai lưỡi”.
“Các nhà đầu tư nước ngoài làm ăn chân chính tại Việt Nam không muốn phải đưa hối lộ cho quan chức, chính quyền địa phương, cơ quan Nhà nước… mà họ muốn được cạnh tranh trong môi trường thực sự minh bạch, lành mạnh. Nhiều DN buộc phải chấp nhận trả phí này để chờ đợi môi trường được cải thiện hơn”- ông nói.
Đồng tình với GS. Edmund Malesky về vấn đề tham nhũng “vặt”, phí bôi trơn đang nhũng nhiễu và gây phiền hà cho DN cả trong nước và nước ngoài, ông Đậu Tuấn – Trưởng phòng Pháp chế VCCI cho rằng, chi phí không chính thức vẫn không ngừng tăng lên, DN phải thường xuyên đối mặt và chi “khống” những khoản chi phí này sẽ ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh của Việt Nam. Đây không chỉ là vấn đề của riêng Hà Nội, mà Việt Nam phải giải quyết.
Vị này khuyến nghị, cần thêm nhiều sáng kiến mang tính chính thống, bao quát hơn để giảm thiểu chi phí “bôi trơn” không đáng có cho DN.
Trường Giang
PCI 2014: Vì sao Hà Nội thua Đà Nẵng, TP.HCM?
BizLIVE - Đà Nẵng tiếp tục đứng đầu PCI 2014 trong khi TP.HCM, lần đầu tiên trong 10 năm, bước vào nhóm 5 tỉnh, thành có chất lượng điều hành tốt nhất cả nước, còn Hà Nội dù đứng ở thứ 26 nhưng vẫn bị chê là kém năng động nhất cả nước.
Hà Nội xếp hạng 26 về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2014
Bảng báo cáo xếp hạng chỉ số năng lực cạnh cấp tỉnh (PCI) 2014 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy theo đánh giá của các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, Hà Nội đã thăng hạng tuy nhiên vẫn bị coi là kém năng động và chậm thay đổi nhất trong điều hành của chính quyền địa phương.
Cụ thể, trung bình 1 doanh nghiệp chuẩn bị thành lập mất 12 ngày để có được giấy đăng ký doanh nghiệp.
Tổng thời gian bỏ ra để thực hiện đăng ký vẫn dài, chưa có dấu hiệu được rút ngắn, đặc biệt là khâu chuẩn bị, sửa đổi bộ hồ sơ cho đến khi được coi là hợp lệ. Trong đó, Hà Nội dẫn đầu trong danh sách các tỉnh, thành có thời gian thực hiện đăng ký doanh nghiệp lâu nhất, tới 15 ngày và một nửa thời gian này dành cho việc sửa đổi hồ sơ để hợp lệ.
Hà Nội cũng là địa phương ít năng động nhất trong việc giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp FDI, với tỷ lệ 39% trì hoãn, xin ý kiến và chờ cơ quan trung ương giải quyết.
Thậm chí, Hà Nội cũng nhận điểm kém về lĩnh vực gia nhập thị trường, khi chưa đến 30% doanh nghiệp FDI có thể hoàn thiện thủ tục pháp lý để có được giấy phép kinh doanh.
Về chi phí không chính thức, phản ánh từ các doanh nghiệp FDI cũng cho thấy, Hà Nội tuy là địa phương có tỷ lệ chung các doanh nghiệp nộp chi phí không chính thức thấp, nhưng lại gia tăng cao đáng kể tần suất tham nhũng “vặt” trong quá trình đấu thầu các hợp đồng với cơ quan Nhà nước.
Trong khi đó, Đà Nẵng năm thứ 2 liên tiếp đứng đầu bảng xếp hạng PCI. Lý do được ông Võ Duy Khương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Đà Nẵng lý giải do Đà Nẵng đã cải cách thủ tục hành chính, đưa ra phương án giải quyết khi thấy các tiêu chí thành phần ở mức thấp trong những năm trước đó.
Năm vừa qua Đà Nẵng đã thực hiện "Năm Doanh nghiệp 2014", khơi dậy tinh thần khởi nghiệp của doanh nhân làm mọi doanh nhân có trách nhiệm hơn với thành phố.
Đặc biệt, ông Khương cũng cho biết, năm vừa qua Đà Nẵng có những giải pháp sáng tạo, quyết liệt hơn so với chủ trương của Trung ương.
Chiến lược của tỉnh trong việc giải quyết vấn đề chính sách kinh doanh phản ánh từ doanh nghiệp FDI
Ông Khương dẫn chứng việc thành lập Quỹ tín dụng bảo lãnh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong khi Quyết định của Thủ tướng quy định có 3 thành phần tham gia vốn gồm ngân sách của nhà nước, đóng góp của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại nhưng ngân hàng thương mại không đóng góp, doanh nghiệp khó khăn vốn thiếu nên đóng mức độ do đó, Hội đồng nhân dân thành phố đã có Nghị quyết bổ sung vốn ngân sách thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng.
Việc TP.HCM lần đầu tiên trong 10 năm công bố PCI đã bước vào nhóm 5 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất cả nước cũng được đánh giá cao.
Vì sao Hà Nội kém năng động nhất?
Lý giải về những kết quả vừa nêu liên quan đến chỉ số PCI của Hà Nội, GS.TS Edmund Malesky, Trưởng nhóm nghiên cứu PCI cho rằng, tình hình Hà Nội có những điểm đặc thù bởi đây là nơi đặt các cơ quan hành chính trung ương, diện tích hành chính rộng, do sáp nhập với tỉnh Hà Tây (cũ) và gồm một phần tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc… nên chính quyền địa phương gặp khá nhiều khó khăn trong việc quản lý, cũng như đưa ra được những giải pháp độc lập hoàn toàn.
Trên thực tế lý trên đã được đề cập đến nhiều lần khi lý giải về kết quả chỉ số PCI của Hà Nội trong những năm vừa qua.
GS.TS Edmund Malesky cũng cho biết, về chi phí không chính thức, Hà Nội đang là địa phương chậm cải thiện nhất do liên quan tới sự gia tăng chi phí không chính thức mà doanh nghiệp phải chi trả.
"Một số nhà đầu tư có thể không cảm thấy phiền khi phải trả chi phí “bôi trơn”, song điều này lại phản ánh thực tế khá tiêu cực. Đa số các doanh nghiệp FDI này không phải là doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, họ chấp nhận mất phí để có được hợp đồng làm ăn kinh doanh trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn đây lại là con dao hai lưỡi", GS. TS Edmund Malesky cho hay.
Ông Edmund Malesky cũng nhấn mạnh rằng, đây không phải vấn đề của riêng Hà Nội mà là vấn đề mà Việt Nam cần phải giảu quyết, để giảm thiểu chi phí "bôi trơn" này. Và Hà Nội hoàn toàn có thể giải quyết được các vấn đề đặc thù đó.
Ông Đậu Tuấn, Trưởng phòng Pháp chế VCCI cũng cho biết, chi phí không chính thức vẫn không ngừng tăng lên, doanh nghiệp phải thường xuyên đối mặt và chi “khống” những khoản chi phí này sẽ ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh của Việt Nam.
Về vấn đề này, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI cho biết, kết quả điều tra PCI của Hà Nội những năm qua chưa cao thể hiện kỳ vọng, mong muốn của các doanh nghiệp đối với bộ máy chính quyền của thành phố rất lớn.
"Kinh nghiệm cho thấy có nhiều địa phương, lãnh đạo cấp cao của tỉnh, thành phố có thể rất quyết tâm nhưng cản trở chủ yếu lại nằm ở hệ thống bộ máy vận hành bên dưới", ông Lộc cho hay.
TÂM AN
Hà Nội lên tiếng việc thua kém về năng lực cạnh tranh
Theo ông Trần Ngọc Nam, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư Hà Nội, sở dĩ Hà Nội thua Đà Nẵng về chỉ số năng lực cạnh tranh là do còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, Hà Nội là Thủ đô của cả nước nên việc phát triển đều phải thông qua một quá trình chọn lọc gắt gao.
Theo báo cáo do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố ngày 16.4 về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Hà Nội thăng hạng 7 bậc trên bảng xếp hạng, từ vị trí thứ 33 năm ngoái tiến lên vị trí 26 năm nay.
Tuy nhiên, Hà Nội vẫn xếp sau Đà Nẵng đến 25 bậc về năng lực cạnh tranh và bên cạnh những chỉ số khả quan thì những chỉ số liên quan đến đất đai, tính năng động trong điều hành, tính minh bạch,... còn khá trầm lắng.
Ông Trần Ngọc Nam - Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội (KH-ĐT) cho biết, sở dĩ chỉ số năng lực cạnh tranh của Hà Nội thấp là do gặp nhiều khó khăn.
"Những khó khăn đó không phải chỉ riêng trong năm nào mà đó là khó khăn mang tính chất thời kì. Ví dụ như khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội thì mọi thứ về diện tích, dân cư,... cũng thay đổi, theo đó công tác quy hoạch cũng phải điều chỉnh lại cho phù hợp", ông Nam phân trần.
Ông Trần Ngọc Nam
Ông Nam cũng cho rằng, vấn đề quy hoạch của Hà Nội hiện nay chưa thống nhất cũng đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự đầu tư của doanh nghiệp, từ đó dẫn đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác cũng bị ảnh hưởng và thay đổi theo.
"Đó là một phần nguyên nhân dẫn đến những chỉ số năng lực cạnh tran có phần trầm lắng” – ông Nam nói.
Bên cạnh đó, Trần Ngọc Nam chỉ ra rằng, Hà Nội hiện nay tăng được một vài chỉ số cũng là điều khá khó khăn bởi khi phát triển đến mức tiệm cận nào đó thì sự tăng trưởng không thể có biên độ lớn như trước. Khi quy hoạch xong xuôi 180 đồ án về quy hoạch ngành, quy hoạch vùng, lĩnh vực… đang trong kế hoạch thì chắc chắn tình hình sẽ được cải thiện hơn rất nhiều.
Lý giải cho sự kém năng động trong quá trình điều hành đã được nhiều doanh nghiệp chỉ ra, ông Nam cho rằng ghi nhận này là không đúng, bởi vì năng lực điều hành còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố xã hội xung quanh từ kinh tế, thể chế,...
“Nhiều khi chính sách đúng đắn, chỉ đạo quyết liệt nhưng có nhiều vướng mắc trong khi úa trình thực thi thì hiệu quả không được như kỳ vọng cũng không phải là điều khó hiểu” - ông Nam nói.
Riêng vấn đề các doanh nghiệp “kêu ca” rằng gặp khó trong việc tiếp cận đầu tư ở Hà Nội, thể hiện ở một trong những chỉ số PCI là tính minh bạch không cao và hỗ trợ doanh nghiệp chưa tốt, ông Nam cho rằng, bất kỳ một Thủ đô nào đó khi phát triển đều phải thông qua một quá trình chọn lọc gắt gao.
"Hiện nay Hà Nội không phải gây khó khăn hay ngăn trở doanh nghiệp mà mỗi doanh nghiệp đầu tư đều phải đáp ứng được những yêu cầu về công nghệ, môi trường, khả năng cạnh tranh, phục vụ dân sinh …của thủ đô.
Có như thế thì mới có thể đầu tư, còn không thì khó có cơ hội bởi yêu cầu ngày càng cao ở Thủ đô là điều hiển nhiên, cũng mong các doanh nghiệp hết sức thông cảm” – ông Nam cho biết.
Sẽ cố gắng cải thiện trong năm tới!
Bên cạnh những lý giải về chỉ số năng lực cạnh tranh của Hà Nội, ông Nam cũng đưa ra những phương hướng cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp trong năm 2015.
Theo đó, ông Nam cho biết, trong khi Luật Doanh nghiệp quy định từ 1.7.2015 thực hiện giảm thời gian đăng ký thành lập doanh nghiệp từ 5 ngày xuống còn 3 ngày, thì Hà Nội đã đi đầu thực hiện từ ngày 1.1.2015.
Bên cạnh đó, năm 2015 là thời điểm một loạt các văn bản luật về doanh nghiệp, đầu tư, đấu thầu,... có hiệu lực, cũng sẽ mang đến nhiều sự thay đổi cho việc hoạt động của các doanh nghiệp.
Từ đó, ông Trần Ngọc Nam cam kết rằng phía Sở KH-ĐT Hà Nội sẽ tích cực hơn nữa để tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật cho doanh nghiệp.
“Từ năm 2013, Sở đã phát hành các tài liệu cẩm nang hướng dẫn doanh nghiệp gia nhập thị trường và có tín hiệu phản hồi tốt từ phía doanh nghiệp. Sở KH-ĐT với vai trò thường trực phối hợp với các sở, ngành tiếp tục cải cách, cố gắng giảm tối đa những thủ tục không cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường” – ông Trần Ngọc Nam khẳng định.
Ông Nam cũng nói thêm, Sở KH-ĐT sẽ đầu tư thêm cơ sở vật chất, công nghệ thông tin kết nối với các ngành cũng như với doanh nghiệp để tạo được sự vận hành thuận lợi hơn trong quá trình hoạt động kinh tế của doanh nghiệp cũng như việc phục vụ doanh nghiệp của chính quyền.
Song song với đó, Sở KH-ĐT Hà Nội cũng đẩy mạnh hỗ trợ thị trường, giải quyết tồn kho, vay vốn, hỗ trợ lãi suất, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh tuyên truyền…
"Chúng tôi sẽ thường xuyên tổ chức họp liên ngành gồm KH-ĐT, tài chính, thuế, hải quan, TN&MT... xem khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp ở đâu để tập trung tìm ra hướng tháo gỡ.
Trong phạm vi thẩm quyền, Sở sẽ cố gắng giải quyết nhanh chóng, nếu vượt quá thẩm quyền của liên ngành, báo cáo Thành phố để kịp thời tháo gỡ cho doanh nghiệp”, ông Nam khẳng định.
Đồng thời, ông Nam cũng xác định năm 2015 là năm hướng về doanh nghiệp, năm của doanh nghiệp, do đó, yêu cầu các cán bộ phải thực hiện tốt nhiệm vụ, kỷ cương trong hành chính, nâng cao hơn chất lượng phục vụ doanh nghiệp. Trong tất cả các lĩnh vực từ công nghiệp, nông nghiệp, thương mại - dịch vụ... đều có kế hoạch phát triển cụ thể, thành lập ban chỉ đạo, sát sao thực hiện.
“Mỗi người, mỗi bộ phận làm tốt phần việc của mình sẽ góp phần không nhỏ cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao PCI của thành phố” - ông Nam nhận định.
Tôi còn nhớ sau năm 75, lần đầu tiên ra viếng thăm Hà Nội, giáo sư Nguyễn Ngọc Lan có viết bài nói về những cảnh mắt thấy tai nghe và cảm xúc của mình trong một bài viết tựa đề là “Hà Nội tôi thế đấy!"
Tác gỉa “chơi chữ” nên để chữ tôi, không có dấu và tùy người đọc sau khi đọc xong sẽ bỏ dấu để trở thành “tội, tồi, tối”…hầu diễn tả cảm xúc của mình về một Hà Nội tội nghiệp, môt Hà Nội tồi tệ, hay một Hà Nội tối tăm..Tôi không có cao vọng như giáo sư đề nêu lên khái quát tất cả những khác biệt giữa Sàigòn và Hà Nội Tôi viết lại những dòng này chỉ nhằm ghi lại những cảm nghĩ của một người Sàigòn khi ra thăm Hà Nội với những điều mắt thấy tai nghe, nhằm giúp các bạn hiểu biết thêm chút ít về Hà Nội và “mua vui” thư giản tinh thần chốc lát.
Khi ra đón tôi ở phi trường Nội Bài, cô Hồng, hướng dẩn viên đi cùng với một thanh niên trẻ, khi gặp tôi cô giới thiệu: “Đây là anh phụ trách khuân vác hành lý của công ty, cô cứ đưa tất cả valy, túi xách cho anh ấy lo” và để “minh họa” cho lời giới thiệu của cô Hồng, anh thanh niên ấy dành lấy mọi thứ từ tay tôi “Cô để em xách hết cho !” Ra tới ngoài, Hồng gọi di động cho bác tài đem xe tới đón. Sau khi lên xe mini van, Hồng giới thiệu tiếp : bác tài và 2 thanh niên trẻ khác trên xe: “hai anh này đi theo em để training vì họ mới vào làm việc với công ty. Hôm nay cô là VIP, tất cả mọi người đều phục vụ cô”. Tôi thầm thắc mắc sao công ty này chơi sang thế ? Có lẽ nhìn thấy bộ mặt “thật thà” dễ tin và ngây ngô của tôi khi nghe Hồng nói, bác tài bèn phá ra cười:
_ Cô ơi chúng nó “chém gió” đấy!
Tôi ngơ ngác chả hiểu gì cả:
- “chém gió” là cái gì?
- Đúng cô không phải là dân Hà Nội, vì dân Hà Nội nói chém.gió là họ hiểu ngay! Rồi bác từ từ giải thích:
- Dân Hà Nội thường xuyên phải nghe các đồng chí lảnh đạo lên diễn đàn, lên tivi nói chuyện liên miên, mà đồng chí nào khi nói chuyện cũng đưa ra bao nhiêu là “quyết tâm” khẩu hiệu to lớn và để minh họa cho quyết tâm cao độ của mình, các đồng chí thường đưa tay chém gió, 10 vị như 1, ai cũng thích chém gíó cả!
Tôi vẫn còn hiểu lờ mờ:
- Thế tóm gọn lại “chém gió “ là gì?
Mọi người cùng cười rộ lên:
_ là “bốc phét” cô ạ! Vì các quyết tâm và khẩu hiệu ấy có bao giờ thực hiện đâu! Chỉ toàn “bốc phét” thôi, nên các vị cứ tha hồ họp đại hội, họp quốc hội, tha hồ ngủ gật, tha hồ diễn thuyết, tha hồ chém.gió, dân chả ai nghe cả!
Ồ! Thôi tôi hiểu ra rồi! Bây giờ Hồng mới “thật thà” khai báo anh chàng khuân vác hành lý cho tôi là Việt kiều Canada, 2 anh còn lại là em của anh ấy. Cả 3 người ra phi trường đón tôi để thành group 4 người cùng đi du lich Yên tử Hạ Long. Các tour du lịch khi không kiếm đủ người, họ thường “cắt ghép” khách như thế! Nên theo chương trình tour, tôi sẽ đi thăm Hà Nội trước, nhưng bây giờ lại thay đổi . Như vậy mới đặt chân đến phi trường Nội Bài tôi đã học được một từ thông dụng ở Hà Nội “chém gió”.
Trên đường đến chùa Yên Tử, chúng tôi ghé thăm cơ sở sản xuất bánh in đậu xanh nổi tiếng Hải Dương, uống nước trà xanh,ăn bánh in đậu xanh thơm ngát, theo đúng điệu thưởng thức của dân Bắc., rồi mua một ít về làm qùa đặc sản miền Bắc ...
Đường xa lộ khá rộng, xe chạy nhanh, hai bên đường thỉnh thoảng có những tấm bảng quảng cáo các món ăn, nghe lạ tai như ngổng cỏ, gà đồi, lợn cắp nách.. Hỏi thăm thì mới biết là các loại ngổng, gà nuôi theo lối thiên nhiên chúng chạy trên đồng cỏ, trên đồi chứ không phải trong chuồng trại, kiểu như bên Mỹ chúng ta gọi là “gà đi bộ”, ”heo sữa” Đến chùa Yên Tử, chúng tôi phải leo một con dốc khá dài mới lên đến sân chùa. Lên đến nơi nghe nhạc Thiền lan tỏa cả không gian, bỗng thấy lòng mình yên ả nhẹ nhàng.. cái mệt mỏi hình như cũng tan biến! Qủa là âm nhạc có sức mạnh riêng của nó,đặc biệt là đối với tâm trí con người!Mỗi lần mệt mỏi mà nghe được một bản nhạc ưa thích thì tâm hồn cảm thấy nhẹ nhàng biết bao! chính vì thế mà tôi rất yêu âm nhạc!
Hồng cho biết đã đặt cơm sẳn trước rồi, nên đi loanh quanh sân chùa để ngắm cảnh, chụp hình, rồi vào rửa mặt nghỉ ngơi để dùng cơm trưa. Bữa cơm trưa đầu tiên ở chùa lạị là bữa cơm ngon nhất trong hành trình du lịch miền Bắc lần này của tôi., tuy chẳng phải” cao lương mỹ vị” gì nhưng là những thứ “ngon miệng” không tìm được ở những nơi khác.
Bữa cơm dọn ra tuy ở chùa nhưng trông khá tươm tất, có 4,5 món nhưng tôi chỉ thích nhất món đậu phụ chiên do chùa làm, ăn vừa thơm vừa béo của đậu nành nguyên chất, tiếp đến là món gà đồi luộc với lá chanh xắt nhỏ chấm nước mắm gừng tươi gỉa nhỏ, chưa kể đến món măng trúc là đặc sản của địa phương ăn cũng khá ngon. Trước sân chùa nhiều hàng quán bán những hủ măng chua, đẳc sản của vùng này, mua về nấu canh chua thì tuyệt, nhưng làm sao mang được !?
Ăn xong Hồng cho biết, muốn lên thăm chùa trên đỉnh núi thì phải mua vé đi cáp treo, gồm có 2 chặng. Hồng đề nghị tôi chỉ đi một chặng thôi, vì lên trên cao nữa phải đi bộ và leo dốc nhiều mệt lắm! Qủa đúng như lời Hồng nói, khi đi cáp treo lên tới chặng môt, lại phải leo dốc, rồi leo rất nhiều bậc thang dốc mới đến chùa Yên Hoa ở lưng chừng núi, nơi đây có nhiều cây cổ thụ tuổi thọ trên 700 năm. Tôi ngồi lại nghỉ xả hơi để cho bọn trẻ đi tiếp chặng 2. Đi loanh quanh triền núi, ngắm cảnh núi rừng mênh mông với mây trắng phủ là đà như sương khói, thấy tâm hồn mình cũng trở nên nhẹ nhàng, chợt nhớ tới 2 câu thơ của cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm mà thấy thấm thía:
“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao..”
May mắn tôi lại tìm thấy một cái võng để ngã lưng, nằm võng đong đưa nghĩ mệt, hưởng cảnh gió mát hiu hiu, ngắm cảnh thiên nhiên trãi rộng tầm nhìn, rồi gọi di động cho cô bạn thân ỏ Sàigòn huyên thuyên “tả cảnh tả tình” trên núi Yên Hoa, như vậy cũng hạnh phúc và mãn nguyện rồi ! như nhà thơ Nguyễn công Trứ đã từng nói:
“ Tri túc, tiện túc,đãi túc, hà thời túc, Tri nhàn, tiên nhàn , đãi nhàn hà thời nhàn..”
Biết bằng lòng với cái mình hiện có là đủ, là hạnh phúc rồi! đâu cần phải leo cao lên đỉnh chi nữa! Sau này xuống núi, ngồi đợi bọn trẻ hơn 2 tiếng, mới thấy lò dò trở về và ngồi thở dốc vì mệt qúa! Tôi thầm nghĩ may là mình không bon chen đòi đi theo lên tận đỉnh núi, nếu không thì chết! Trong cuộc sống đôi khi phải biết bằng lòng với những “hạn chế” của mình để không làm gì quá sức gây nguy hại, mà trong lớp Yoga chúng tôi thường hay nói đùa: “Đừng cố quá mà thành quá cố! ” Vây mà trong thực tế lại trở thành sự thật với câu chuyện phóng sự cảm động: “Vẫn có em bên đời” mà tôi mới đọc được trên nhật báo Viễn Đông. Câu chuyên kể về một chàng thanh niên 30 tuổi mắc bệnh “hụt hơi”, nên mỗi lần bị mệt anh phải dừng lại nghỉ, hít dưỡng khí ôxy vào phổi để thở. Một hôm ở công viên, anh thi chạy đua với vợ, khi sắp bắt kịp vợ thì anh bị “hụt hơi”, nhưng anh nghĩ chẳng lẽ sắp vượt vợ ,rồi dừng lại chiụ thua sao? Thế là anh rán vượt lên chạy qua mặt vơ, rồi anh té cái “rầm”. Kết qủa anh bị gảy 2 đốt xương cổ, chạm vào dây thần kinh quan trong, nên sau ca mổ cấp cứu, anh đã bị liệt toàn thân vĩnh viễn!.Bây giờ anh rất hối hận, chỉ vì 1 phút nông nỗi không chiụ dừng lại trước “hạn chế” của mình mà anh đã phải trả giá qúa đắt cho 1 thảm kịch bi đát vô tận của cuộc đời mình và cả cuộc đời của vợ con anh!.May là anh ở Mỹ nên còn nhận được trợ cấp tàn tật của chính phủ hàng tháng!
Rời chùa Yên Tử, chúng tôi sang thăm chùa Trúc Lâm cũng ở gần đó! Ngay lối vào Chùa có trồng cây cổ thụ nhỏ, bên cạnh có tấm bia đá khắc tên người trồng : Đại tướng công an Trần hồng Anh. Thú thật tôi chẳng biết ông này là ai? Sao lại chen chân vào chốn Thiền môn để dựng bia đá như thế này ?Tương tự như vậy ỏ bên chùa Yên Tủ có một cây đa nhỏ trồng bên cạnh bia đá khắc tên Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng. Không biết đây có phải là “cái mốt” để bia tiếng cho đời sau của các vị lảnh đạo nhà nước hiện nay chăng ? Nếu qúy vị muốn để bia thơm cho đời, xin hãy làm những việc ích quốc lợi dân, chứ đừng dùng quyền lực hiện có để dựng bia đá cho mình, nhất là nơi chốn chùa chiền là hoàn toàn không thích hợp một chút nào, mà còn làm mất vẻ thanh tịnh an lành nơi cửa Thiền!
Xin đề nghị các vị sư trụ trì nên cương quyết giữ vững lập trường, đừng để những thế tục chính trị chen chân vào chốn thiền môn làm ô uế cửa Thiền. Nếu qúy vị e sợ quyền lực của họ hiện nay,thì đợi vài năm nữa khi họ hết chức, hết quyền, thì xin nhớ “bứng” dùm những tấm bia “không đúng chỗ” này ra khỏi cửa thiền, để bà con viếng cảnh chùa giữ được lòng thanh tịnh bình an.
Bên cạnh lối đi vào chùa có một rừng Trúc nhỏ xinh xắn dễ thương, lần đầu tiên tôi mới được nhìn thấy. chỉ tiếc là tấm bia đá của ông đại tướng công an nào đó làm lòng tôi bị xao động khi bước vào cửa thiền. Vì cứ nhắc đến công an là tôi lại nhớ đến những vụ công an đánh chết dân, công an đàn áp đánh đập dân dã man dân chúng trong các vu Thái Hà, Đồng Chiêm..Công an thường mệnh danh là “bạn dân” nhưng trông thấy các ông ai cũng “ngán” không muốn đến gần thì sao gọi là “bạn” được. Nói tới đây tôi lại nhờ tới lần đi qua cửa khẩu Lào Cai để sang chơi Trung Quốc. Các ông công an Trung Quốc mặt cũng “hình sự” như công an VN,( đúng là anh em láng giềng có khác ) trong khi đứng đợi người đi trước làm thủ tục, tôi thấy cô ta cứ bấm lia chia vào cái nút trước mặt. Tôi thăc mắc không biết đó là nút gì? để lát nữa tới phiên mình còn biết đường mà bấm. Đến phiên tôi thì tôi hiếu ra, chắc là bị nhiều người than phiền về thái độ phục vụ thiếu vui vẻ, hạch sách làm mất thời giờ khách hàng, nên cấp trên thiết kế một bảng đèn điện tử có 4 nút để cho khách có thể đánh giá ngay thái độ phục vụ: Rất hài lòng / Hài lòng / Thời gian chờ đợi lâu / Thái độ không tốt / Nhưng khi thấy ánh mắt “hình sự” của các công an nhìn mình, ai cũng muốn cho nhanh chóng qua truông, nên đều lo bấm lia chia vào nút “rất hài lòng” (với khuôn mặt cười toe) Vậy là hệ thống điện tử tối tân này cũng không phản ánh được đúng thực tế, chỉ còn có cách gỉa dạng ‘ thăm dân cho biết sư tình” như ngày xưa là thương sách...
Lối lên chùa Trúc Lâm có nhiều bậc thang đưa lên cao, nơi sân chùa có môt qủa cầu màu hồng bằng đá ‘garito’ đánh bóng nặng đến 6 tấn. Bác Tài giới thiệu với chúng tôi, bên hông chùa có các tượng “Phật nhìn theo”, nghĩa là mình di chuyển hướng nào Phật vẫn đưa mắt nhìn theo. Tôi không tin, nhưng khi thử nghiệm thì tôi thấy qủa thật dù mình sang trái, phải..đi đâu Phật vẫn cứ đưa mắt nhìn theo! Không biết họ thiết kế ra sao, nhưng nhìn kỹ tôi thấy mặt Phật được khắc lõm vào bên trong. Tôi thấy các tượng Phật này nên nhân rộng ra và đặt ở mọi nơi, đặc biệt là ở các đồn công an, để người ta bớt làm điều gian ác, vì biết rằng mọi việc bất chính mình làm đều bi Phật “giám sát” chặt chẽ. Nếu đặt ở nhà thì “Ánh mắt trông theo” của Phật sẽ giúp người ta mau tinh tấn hơn trên con đường tu hành và sống tốt hơn với mọi người chung quanh…
Hà Nội, những ngày tôi đến thăm gần giống như lời một bài hát:
“ Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa, Cái rét đầu đông hiu hiu gió lạnh”.
Đường phố vẫn đông nghịt người, nhất là vào giờ cao điểm,dù là đường đã được mở rộng hơn nhiều, so với lần viếng thăm Hà Nội 20 năm trước. Người,xe máy, xe hơi đông hơn rất nhiều, nhưng có lẽ vẫn không bằng Sàigòn.
“ Hà Nội 36 phố phường” vẫn còn đấy, nhưng đa số không còn bán hàng theo đúng tên gọi của nó như xưa nữa, và các hàng quán lề đường cũng khá nhiều.
Mở đầu chương trình du lịch Hà Nội, Hồng mời tôi đi uống cà phê trứng“Giảng” rất tuyệt mà chỉ có giới sành điệu Hà Nội mới biết.Tôi không phải là dân nghiện café, lai ngại cholesterol cao nên nghe tới trứng là sợ, nhưng Hồng bảo cô nên uống thử một lần cho biết, vì nó rất độc đáo, bởi họ có nghệ thuật đánh trứng thế nào mà lúc uống café chỉ thấy mùi thơm và không hề thấy mùi tanh của trứng. Hồng rất ghiền món cafe này nên từng tập đánh trứng ở nhà, nhưng chịu thua không thể làm được. Quán Giảng nằm trong một con hẽm nhỏ của đường Nguyễn hữu Huân, nhưng khá đông khách. Họ có mảnh sân phía dưới và một gác nhỏ phía trên. Quán bày biện một số cây cảnh nên trông có vẽ café vườn. khung cảnh khá yên tĩnh.! Những người có thú uống café buổi sáng, lại rãnh rỗi có thể tới đây ngồi nhâm nhi với bạn bè hoặc một mình.
Café mang ra, được đựng trong một ly thủy tinh nhỏ, bỏ vào trong một cái bát nhỏ có nước ấm, có lẽ để giữ cho ly .café được ấm lâu. Tôi nếm màu nâu ở phần trên, như một dạng kem xốp, phần dưới là café đen hơi đắng. Khuấy đều lên thì vừa, uống có mùi thơm và không thấy tanh mùi trứng như Hồng đã giới thiệu, nhưng vì tôi không phải là dân ghiền café nên cũng không mặn mà tấm tắc khen như Hồng.
Sau đó Hồng đưa tôi đi ngắm Hồ Gươm hay còn gọi là hồ Hoàn Kiếm. Nói chung cảnh vật nhìn vẫn như xưa, vẫn cầu Thê Húc màu đỏ nổi bật trong sương sớm ban mai với một số cành liễu rũ bên hồ, trông tha thướt và lãng mạn. Hà Nội may mắn có những cảnh đẹp thiên nhiên ( Hồ Gươm, Hồ Tây..), không bị thay đổi di dời với thời gian, làm biểu tượng cho mình, nên Hà Nội vẫn còn giữ được cái “hồn” của mình, giữa bao nhiêu thăng trầm, thay đổi lớn lao chung quanh.Vào thăm đền Ngọc Sơn, thấy có cụ Rùa rất to 300 năm tuổi, được ướp xác và bỏ vào lồng kính để mọi người có thể ngắm nhìn và tha hồ chụp ảnh với cụ, khác với thăm lăng Hồ chủ tịch,( máy ảnh bị cấm mang theo) mà tôi đã yêu cầu “cắt bỏ” cùng với những thứ liên quan đến cụ Hồ, ra khỏi chương trình thăm Hà Nội của tôi . Nhìn cụ Rùa,tôi thầm nghĩ, nay mai chắc cụ sẽ có thêm người bạn đồng hành, vì tin tức cho biết một cụ Rùa khác thương tích đầy mình, thường hay nổi lên mặt hồ như để kêu cứu, nhưng người ta còn mãi bàn bạc, nên chưa biết đến khi nào cụ mới được cứu chữa?
Dọc theo bờ hồ là những tấm bảng to “Chào mừng 1000 năm Thăng Long Hà Nội”, thỉnh thoảng vẫn còn những lẳng hoa tươi với bồn hoa nhỏ chung quanh, có lẽ là dư âm còn sót lại của Đại lễ 1000 năm Thăng Long Chúng tôi băng sang đường đến thăm khu vườn hoa Vua Lê Thái Tổ với bức tượng của Ngài đứng giữa, nhưng nhìn vua VN sao tôi lai thấy giống một vị sư Tây Tạng đi thỉnh kinh bên Trung Quốc, không có nét gì gần gũi với người VN cả?
Tôi rũ Hồng dẫn tôi đến các gian hàng sách, vì tôi rất mê đọc sách, đối với tôi một cuốn sách hay là một người bạn thú vị và tuyệt vời. Hồng dẫn tôi đến những hiệu sách nhỏ và các gian hàng sách lề đường và bảo tôi “Mua ở những nơi này rẻ hơn, vì được bớt đến khoảng 20-30% theo gía bìa. Họ có đủ mọi loại sách có khi có cả sách cấm nữa, phục vụ thì nhanh nhẹn, ân cần chu đáo. Đừng vào những hiệu sách Nhân Dân to tướng kia, cô phải mua đúng gía bìa, phục vụ thì kiểu nhà nước, nên chẳng mấy ai vào đấy cả !” Vậy là tôi lại có thêm một kinh nghiệm về mua sách! Sau khi đi một vòng các gian hàng sách với cái túi sách mỗi lúc một nặng hơn! Hồng đề nghị trở lại khu phố Tràng Tiền là khu phố nổi tiếng của Hà Nội để thử món “kem Tràng Tiền” có tiếng ở Hà Nội, nhưng sao tôi ăn chả thấy gì là đặc biệt còn thua xa kem foremost bán ở các tủ kem ở Sàigòn.Khu phố Tràng Tiền nổi bật có lẽ là nhờ nguyên khu phía truớc mặt đồi diện với Hồ Gươm được sơn toàn màu hồng rực rỡ.
Nhìn đồng hồ thấy đã trưa rồi nên Hồng hỏi tôi: “ Bây giờ cô cháu mình đi ăn bún chả Hàng Mành, ngon nổi tiếng ở đây nhé!” Tôi gật đầu vì thấy “kiến cũng đã bò bụng rồi” Hồng lấy di động ra gọi, tôi tưởng Hồng gọi bác tài, nên tôi hơi thắc mắc vì hôm nay chúng tôi đã cho bác tài nghỉ xả hơi, để cô cháu tôi đi chơi tự do, tha hồ ăn qùa vặt Hà Nội, thoải mái với nhau! Đi bộ khoảng 5 phút, thì thấy một chiếc cyclo đạp trờ tới và ngừng lại, thì ra Hồng đã gọi di động cho bác cyclo quen.Như vậy thì Hà Nội văn minh thật, ngay cả bác cyclo cũng có di động để giao dịch Nhìn chiếc cyclo lịch sự có rèm che với chữ Hồ Gươm, có lẽ thường dùng để chở khách du lịch, tôi bước lên xe mà thấy thích thú vì lâu lắm tôi mới được ngồi cyclo,.nhớ lại thời xưa đi dạy, chuyên đi cyclo tháng! Hơn nữa khi đi thăm phố cổ Hà Nội ngồi cyclo thích thú hơn vì đường phố nhỏ, cyclo chạy chậm, mình có thể ung dung tận hưởng một không gian Hà Thành đặc trưng , thoải mái ngắm cảnh phố xá hai bên đường, lại thoáng mát hơn là ngồi xe hơi. Chạy qua các phố Hàng Ngang, Hàng Đào….bác cyclo đưa chúng tôi đến góc phố Hàng Mành dừng ngay trước quán Bún Chả, rồi xin từ gỉa với lời dặn dò “ Khi nào ăn xong, cô gọi cho biết, vài phút sau tôi sẽ có mặt ngay”.
Quán bún chả này diện tích khá nhỏ, nên có tới 2 gác, mỗi gác đều có người trực sẳn để phụ vụ khách hàng nhanh chóng. Chúng tôi leo cầu thang nhỏ quanh co để lên gác 2., vừa ngồi vào bàn là có người đến lấy order ngay, sau đó bún, rau được mang ra luôn. Nhìn dĩa rau tươi xanh thấy phát mê, nhưng nhìn đến dĩa bún tươi đầy “tú hụ” tôi phát sợ, làm sao mà ăn cho hết nỗi ? Phải nói mãi họ mới chịu cho đổi dĩa nhỏ hơn, vì tôi không muốn phí phạm vứt thúc ăn đi trong khi còn bao nhiêu người đói.! Một lát sau họ mang lên một khay gồm có thịt nướng miếng, thịt chả bằm nướng, bỏ chung vào chén có nước mắm và đồ chua sẳn ở dưới. Ngoài ra có thêm đĩa nem rán ( trong Nam gọi là chả giò).Món thịt nướng thì ăn cũng ngon, nhưng món chả giò thì thua xa món chả giò của bà “bún chả” hàng xóm nhà tôi ở Sàigòn trước kia,.vì chả giò của bà có rất nhiều cua tươi Bà hàng xóm này là dân Bắc di cu 54 chuyên bán bún chả ở chợ An Đông có tiếng, nên cả xóm đặt cho bà cái tên bà “Bún chả”, và bà cũng hoan hỉ chấp nhận cái tên đó luôn. Bà chỉ bán hàng chợ, nhưng một mình nuôi 3 đứa con nên người, sau này còn xây nhà 2 tầng lầu. Tôi nhớ hồi Tết Mậu thân, sợ VC pháo kích cháy nhà, bà vác một thùng đạn ( trong đựng cả trăm lượng vàng) mang sang nhà tôi gửi và phải khai thực là chứa vàng trong đó để nhà tôi tìm chỗ dấu cho an toàn dùm bà. Cả đời cần kiệm , ăn không dám ăn, tiêu không dám tiêu., chẳng dám đi chơi đâu bao giờ, bà chỉ lo mua tích trữ vàng để dành. Đó là thói quen “tích tiểu thành đại”của đa số dân VN thời xưa. Ngược lại dân Mỹ làm được đồng nào tiêu hết đồng đó, thậm chí còn nợ thẻ tín dụng dài dài. Kỳ lương nào mà ngân hàng trục trặc hệ thống trả chậm một ngày là họ bát nháo cả lên!Tôi thì chủ trương không nên tiêu xài thoải mái qúa, đến khi bất ngờ hữu sự, lại không có đồng xu dính túi. Nhưng cũng không nên hà tiện qúa đáng, không dám tiêu xài, không dám đi chơi, chỉ lo còng lưng đi cày, rồi để dành tiền thì cuộc sống chẳng còn gì là thú vị! Ky cóp làm gì lỡ có “ra đi” bất chợt thì cũng chỉ mang theo 2 bàn tay trắng vì “Đời là vô thường”.như vụ động đất kinh hoàng và sóng thần ở Nhật Bản mới vừa xảy ra: trong phút chốc, tất cả đều tan tành! Hãy nhớ lại rằng :
“Khi anh đến, hai bàn tay không Khi tôi đến,đôi chân trụi trần Ta chẳng có chút gì đeo mang Sao bây giờ nặng gánh trần gian?” ( Thơ và Nhạc Du Miên Đà Lạt )
ĐẢNG CSVN NGỒI XUỐNG
CHO DÂN ĐỨNG LÊN
* Phạm Trần.
Phát biểu của Lãnh đạo tại chức và cũ nhân dịp đảng CSVN kỷ niệm 85 năm thành lập ((03/02/1930 - 03/02/2015)) và 70 năm cầm quyền (1945 – 2015) đã chứng minh đảng không còn bản lĩnh để cầm quyền, vì đảng viên đã lấy tham nhũng, suy thoái đạo đức và bóc lột dân làm kim chỉ nam cho mọi hành động.
Trước hết, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: “Công tác xây dựng Đảng vẫn còn rất nhiều việc phải làm, nhất là việc đấu tranh chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá"; tệ tham nhũng, lãng phí, quan liêu, xa dân.”(Diễn văn tại Lễ kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 02/02/015)
Nhưng đã 23 năm qua đảng liên tục thất bại, năm sau cao hơn năm trước kể từ Nghị quyết “Một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng” ngày 29-6-1992 Hội nghị Trung ương 3 (khóa VII) thời Tổng Bí thư Đỗ Mười.
Đến thời ông Lê Khả Phiêu lên thay, Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) (khóa VIII) lại ra Nghị quyết “Một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” rồi mọi chuyện vẫn đâu lại hòan đó.
Sau 10 năm cầm quyền của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh liên tục 2 khoá đảng IX và X (2001 –2011) đảng viên vẫn tiếp tục tham nhũng, lãnh phí của công, suy đồi đạo đức, chia rẽ, trên bảo dưới không nghe, chạy chức chạy quyền, bằng gỉa người thật tiếp tục trăm hoa đua nở.
Tình trạng này đươc Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh thuật lại : “Mặc dù đã có nghị quyết riêng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng song trong Đảng vẫn còn những khuyết điểm nghiêm trọng, kéo dài, chậm được khắc phục, với những diễn biến phức tạp, chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, làm giảm sút lòng tin của Nhân dân đối với Đảng; làm suy giảm vị trí, vai trò, sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng. Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) đã thảo luận và ban hành Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” (ngày 16-01-2012) (trích Tạp chí Cộng sản, 29/01/2015)
NGHỊ QUYẾT CHỒNG LÊN NGHỊ QUYẾT
Nghị quyết 4 viết về tình trạng cán bộ, đảng viên, nhất là những kẻ có chức có quyền đã xuống cấp như thế này: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc...”
Không ai biết “bộ phận không nhỏ” là bao nhiêu trong số 4 triệu đảng viên, nhưng đã rõ là chuyện cán bộ hư đốn mỗi ngày một lên cao. Theo lời ông Vũ Ngọc Hoàng - ủy viên Trung ương Đảng, phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo trung ương thì :” Qua nhiều nghị quyết, từ chỗ nhận định “một số cán bộ thoái hóa”, sau đó là “một bộ phận thoái hóa”, đến bây giờ là “một bộ phận không nhỏ” và “trong bộ phận không nhỏ có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý suy thoái”. Như vậy, cứ theo thời gian thì chúng ta thấy tình hình cấp bách hơn.” (Phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ , 03/02/2015)
Nhưng “cấp bách” hay là đảng càng “chỉnh” thì càng có thêm cán bộ “đốn” hơn theo thời gian ?
Do đó không có gì lạ khi ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục bảo : “Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI về xây dựng Đảng đã khẳng định phải tiến hành xây dựng, chỉnh đốn Đảng với tinh thần tích cực và kiên quyết, mạnh mẽ, nhằm tạo ra một bước chuyển biến rõ rệt trên các mặt, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái, củng cố sự kiên định về mục tiêu, lý tưởng cách mạng; tăng cường sự thống nhất ý chí và hành động; củng cố tổ chức chặt chẽ; tăng cường mối liên hệ mật thiết với nhân dân; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, coi đây là vấn đề sống còn của Đảng ta, chế độ ta.” (Diễn văn ngày 02/02/2015)
Nhưng đâu phải đảng mới hô hào đảng viên làm tốt hơn, hay sự “sống còn của đảng” vừa mới lộ ra từ khi ông Trọng lên cầm quyền mà đã có từ đảng khoá VII cơ mà ?
Hồi đó Trung ương đã có những vấn đề :
“- Tổ chức và kỷ luật của Đảng lỏng lẻo. Hệ thống tổ chức có những khâu trì trệ, ách tắc, chưa bảo đảm được sự lãnh đạo thông suốt trên tất cả các lĩnh vực. Một số tổ chức cơ sở đảng rệu rã, tê liệt, không giữ được vai trò lãnh đạo. Tổ chức và hoạt động của nhiều đoàn thể nhân dân còn nặng về hình thức, kém hiệu quả. Tình trạng mất đoàn kết xảy ra nghiêm trọng ở một số nơi.
- Trong Đảng có một bộ phận giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt lý tưởng, dao động, mất lòng tin, trong đó một số chịu ảnh hưởng của khuynh hướng cơ hội, xét lại, muốn đưa đất nước đi con đường khác; thậm chí đã có người phản bội, đầu hàng. Không ít cán bộ, đảng viên bị chủ nghĩa cá nhân thực dụng cuốn hút, trở nên thoái hoá, hư hỏng. Tệ tham nhũng, hối lộ, buôn lậu, ăn chơi vung phí tài sản của nhân dân rất nghiêm trọng và kéo dài. Những hiện tượng đó gây tác hại lớn, làm tổn hại thanh danh, uy tín của Đảng.
- Chậm đổi mới phương thức lãnh đạo, hoạt động của không ít cấp uỷ lúng túng trước tình hình mới. Bệnh quan liêu xa thực tế, xa quần chúng rất nặng. Nhiều cán bộ, đảng viên nói không đi đôi với làm, sống xa dân, thậm chí cách biệt với cuộc sống của người lao động.” (trích Nghị quyết số 03- NQ/TW của Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng/khoá VII)
Qua Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2), đảng ra lệnh cho đảng viên phải:
- Học, nắm vững và tổ chức thực hiện nghiêm túc Pháp lệnh cán bộ, công chức, Pháp lệnh chống tham nhũng, pháp lệnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật khiếu nại, tố cáo.
- Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, quy chế tiếp dân, chế độ công khai tài chính,
- Thực hiện kê khai tài sản theo quy định của Đảng và Nhà nước,
- Thực hiên nghiêm các vǎn pháp quy về đấu thầu va công khai hoá về dự toán, quyết toán xây dựng các công trình, mua sắm thiết bị;
- Công khai hoá và thực hiện đúng các chế độ, chính sách được hưởng đối với cán bộ (như sử dụng xe, nhà đất...);
- Thực hiện quy định những việc đảng viên không được làm.
5. Tập trung chỉ đạo cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu có hiệu quả.
- Các cấp uỷ đảng và người đứng đầu các cấp, các ngành từ Trung ương đến cơ sở phải chịu trách nhiệm chống tham nhũng ở nơi mình phụ trách. Bộ Chính trị phân công một số Uỷ viên Bộ Chính trị, các cấp uỷ phân công uỷ viên ban thường vụ trực tiếp chỉ đạo chống tham nhũng, lãng phí quan liêu.
Khi xảy ra tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng tiêu cực ở địa phương, ngành cơ quan, đơn vị mình phụ trách thì tuỳ theo mức độ và tính chất vi phạm của vụ việc mà xem xét hình thức kỷ luật đối với cấp uỷ và người đứng đầu về chế độ trách nhiệm.
(trích Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 (lần 2) Ban Chấp hành Trung ương Đảng/khoá VIII)
Trong số những điểm nêu trên, có 2 việc Khoá đảng VIII thời ông Lê Khả Phiêu đã thất bại nổi bật: 1)Không dám công bố cho dân biết các bản kê khai tài sản của đảng viên, nhất là các cấp lãnh đạo. 2) Đảng viên vẫn làm những việc bị cấm.
Khoá VIII cũng chỉ làm hình thức công tác “phê bình và phê bình trong Đảng.” Bây giờ, 3 năm sau thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá XI), ông Nguyễn Phú Trọng vẫn nói huyên thuyên : “Phương hướng chung của việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay là phải tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, giữ vững và tăng cường bản chất cách mạng và tính tiên phong của Đảng, xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức, tổ chức, cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân, bảo đảm cho Đảng đủ sức lãnh đạo sự nghiệp của đất nước không ngừng phát triển.”
“Đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân” ư ?
ĐỔI MỚI CÁI GÌ ?
Dân đã nghe hai chữ “đổi mới” từ năm 1986 thời Tổng Bí thư đảng khoá VI Nguyễn Văn Linh mà tại sao dân càng ngày càng xa đảng?
Hẳn phải có lý do phải không ?
Hãy nghe ông Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng nói về kết qủa sau 4 năm đảng ra lệnh phải học tập và làm theo điều được gọi là “tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, trong đó có vấn đề buộc đảng viên phải biết “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”: “ Ở một số đảng bộ, chi bộ, việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chuẩn mực đạo đức của cơ quan, đơn vị theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh còn chậm, nội dung còn dài. Tổ chức sinh hoạt chuyên đề tại chi bộ còn lúng túng về nội dung và hình thức, chất lượng chưa cao. Nội dung đăng ký học tập còn chung chung, thiếu cụ thể. Việc lựa chọn và giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm chưa thực sự tích cực, kiên quyêt.
Đáng chú ý, vẫn còn nhiều biểu hiện quan liêu, xa dân, tham nhũng; suy thoái về tư tưởng chính trị đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên. Do vậy, niềm tin của nhân dân vào việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, và Nhà nước chưa được cải thiện; tính thuyết phục, sức lôi cuốn của việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh có phần suy giảm.” (Phát biểu tại Hà Nội ngày 28-10-2014)
Ngoài vấn nạn chẳng ai thèm học theo Bác vì tệ nạn “có học mà không hành, nói nhưng không làm” của cấp lãnh đạo đã chướng tai gai mắt nhân dân nhiều năm rồi nên ông Rứa có nói thêm cũng chỉ làm khổ lỗ tai người nghe mà thôi vì ai cũng bảo :” biết rồi khổ lắm nói mãi”.
Nhưng đảng viên CSVN, nhất là giới cầm quyền bây giờ không chỉ nghiện tham nhũng, ham lãng phí, kiên quyết sống trên lưng người dân mà còn kèn cựa, tranh dành quyền lợi, tổ chức phe nhóm để ăn chia trong xã hội.
Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã nhìn thấy như thế khi ông nói : “ Vấn đề đoàn kết trong nội bộ Đảng vẫn còn là một điểm yếu diễn ra ở mức độ này, mức độ khác, ở nơi này hoặc nơi khác chưa tốt vì chưa thực hiện được tốt chế độ tự phê bình và phê bình như Bác dạy: “Giữ gìn đoàn kết như con ngươi của mắt mình” cho nên sức chiến đấu của Đảng chưa phát huy được, Đảng cũng chưa thật làm tốt hạt nhân cho sự đoàn kết toàn dân.” (trích Phỏng vấn của đài Tiếng nói Việt Nam, VOV (Voice of Vietnam ngày 02/02/2015) Tại sao dân không đòan kết với đảng, hay đảng viên đã quên câu thề phải tận tụy phục vụ nhân dân, phải làm tròn nhiệm vụ là “đầy tớ trung thành của nhân dân” , duy trì “quan hệ máu thịt với dân” hoặc là “cán bộ đi trước làng nước theo sau” ?
Trả lời đơn giản vì dân vẫn còn thiếu ăn, thiếu mặc, phải lao động đầu tắt mặt tối để cho cán bộ làm giầu. Đa số trong 90 triệu dân vẫn thuộc thành phần chưa ăn bữa sáng đã lo bữa tối trong khi vô số kể đảng viên thì nhà giầu nứt vách, vung tiền vào một bữa nhậu bằng người dân làm cả năm chưa bằng.
Do đó không ai ngạc nhiên khi được nghe ông Lê Khả Phiêu “vạch áo đảng cho người xem lưng”: ”Thử thách lớn nhất chính là bản thân Đảng: những cái yếu kém, khuyết điểm, nhược điểm nổi lên là bản lĩnh, năng lực và phẩm chất, phương thức lãnh đạo của một Đảng cầm quyền, những căn bệnh như quan liêu, cửa quyền, xa dân, không tôn trọng dân, vô cảm trước những hành động vi phạm đến quyền dân chủ và lợi ích chính đáng của nhân dân, cá nhân chủ nghĩa, nạn tham nhũng, tham quyền, nhóm lợi ích. Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ đảng viên, sự lõng lẽo trong chấp hành các nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng: tự phê bình và phê bình, tập trung và dân chủ… Tình hình đó nói lên sức chiến đấu của Đảng đang giảm sút, lòng tin của dân đối với Đảng ngày một phai nhạt. Những tồn tại, yếu kém đó, mặc dầu đã đấu tranh nhiều lần ở trong Đảng nhưng vẫn chưa khắc phục được.”
Như vậy là đảng đã “nát” rồi “còn gì nữa đâu mà khóc với cười ?” (từ Ca khúc Nghìn trùng xa cách của Phạm Duy).
Do đó ông Phiêu, người thất bại với Nghị quyết 6 (lần 2) còn bồi thêm mấy cú đấm ngọan mục khi ông nói với VOV: “Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức, tác phong Bác Hồ chưa thật thấm nhuần, còn hình thức giữa lời nói và việc làm thường trái ngược nhau, những căn bệnh như: quan liêu, tham nhũng, lãng phí, cá nhân chủ nghĩa, xa dân, thiếu tôn trọng dân… Những đảng viên như vậy rõ ràng không xứng đáng là học trò, là đồng chí của Bác. Đây là một vấn đề mà mọi đảng viên và cấp ủy các cấp phải thực hiện một cách đầy đủ tinh thần của lời thề. Từ những cán bộ cấp cao cũng như cán bộ phụ trách côngviệc ở các cơ sở phải nhìn nhận, đánh giá mình một cách nghiêm túc và phải có biện pháp khắc phục hiệu quả.”
Nhưng ông Phiêu phải là người biết rõ hơn ai về nội tình “bất trị” của đảng viên mới đúng. Ông khuyên cán bộ lãnh đạo hãy “đánh giá mình” để khắc phục hiệu qủa là ông hãy còn thương các đồng chí của mình, dù ai cũng biết tòan thân họ đã bị đồng tiền và xa hoa làm tê liệt từ lâu rồi.
Ngay đến Nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Phan Diễn cũng phải thốt lên trong cuộc phỏng vấn của báo Lao Động ngày 30/01/2015: “Trong 30 năm đổi mới, có những cái chúng ta tiến lên nhưng cũng có những cái suy thoái so với trước khiến chúng ta phải day dứt. Vấn đề tiêu cực, tham nhũng, trật tự, kỷ cương kém trước rất nhiều… có những việc chúng ta làm được nhưng nhìn chung công cuộc đổi mới và chỉnh đốn Đảng này chưa thành công.”
Ông nói thêm : “Theo tôi, Đảng phải tự kiểm điểm mình trên 3 lĩnh vực tôi đã nói - 3 lĩnh vực trước đây chúng ta thành công, mang lại uy tín tuyệt đối cho Đảng - đó là: Đường lối chủ trương xây dựng đất nước xã hội; chất lượng cán bộ, đảng viên; phương pháp lãnh đạo của Đảng.
Cùng với đó, đổi mới và chỉnh đốn Đảng không chỉ thực hiện bằng những cái bề nổi, mà phải xem lại từ những cái rất căn bản như cách xây dựng Đảng, làm công tác cán bộ cho đến phương thức hoạt động, lãnh đạo của Đảng. Chúng ta phải dám nhìn thẳng vào sự thật mới mong tìm ra nguyên nhân đúng và giải pháp đúng.”
Sau cùng, ông Vũ Mão, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng các khoá V, VI, VII, VIII, IX, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Đối ngoại Quốc hội cũng nói về tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ là Đảng viên hiện nay:” Những năm gần đây, chúng ta đã nghe nhiều về vấn đề xây dựng Đảng, chống suy thoái đạo đức, lối sống, chống tham nhũng với cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan công quyền. Năm nào các báo cáo cũng chỉ ra rằng, công tác phòng chống tham nhũng chưa đạt được một số hiệu quả, chưa đạt đáp ứng được lòng mong muốn của nhân dân. Vậy thì bao giờ kết quả chống tham nhũng mới đáp ứng được mong đợi của nhân dân? Tôi thấy chưa ai trả lời dứt khoát về chuyện này.
Phải nói thẳng rằng, chống tham nhũng, chống chạy chức chạy quyền là phải nhằm vào một nhóm cán bộ Đảng viên đang giữ các vị trí cao trong hệ chống chính quyền, chứ còn Đảng viên là cán bộ công nhân viên chức bình thường thì họ làm gì tham nhũng được. Vì vậy, trong công tác điều hành, nhất là trong công tác tuyển chọn và đào tạo cán bộ, Đảng ta cần phải thật nghiêm túc, thật chính xác, phải minh bạch thì mới giữ được lòng tin của nhân dân. Còn nếu chỉ nói cho hay mà thực tế lại chẳng làm được bao nhiêu thì dân sẽ mất lòng tin, các thế lực phản động sẽ tận dụng cơ hội phá hoại đất nước ta. (báo Giáo dục Việt Nam/02-02-2015)
Tại sao “các thế lực phản động” phải “tận dụng cơ hội phá hoại đất nước” khi những điều ông nói và các cựu viên chức lãnh đạo đảng phát biểu là những căn bệnh đã hết thuốc trị đồi với đảng CSVN.
Đâu cần phải “rung cây dọa khỉ” thì đảng mới tan, nhưng khi ông Vũ Mão lại vu cáo viển vông để đánh đồng chuyện chống đảng cũng là chống lại “nhân dân ta” hay chống “ đất nước ta” như Ban Tuyên giáo vẫn thường hô hoán là ông đã tiếp tay che đậy khuyết tật cho đảng rồi đấy.
NHỮNG CÁI ĐẦU ĐÁ SẠN
Nhưng não trạng của đảng đã tê liệt như chứng minh trong nội dung 126 bài tham luận đưa ra tại Hội nghị “Nâng cao vị thế, vai trò và trách nhiệm cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay” do Tạp chí Cộng sản và Tỉnh uỷ Quảng Ninh tổ chức ngày 28/01/2015, tại Thành phố Hạ Long.
Tại Hội nghị này, theo lời Tạp chí Cộng sản : “Các ý kiến tham luận đều cho rằng, tính tất yếu cầm quyền của Đảng ta như là một vấn đề có tính quy luật - quy luật vận động của thời đại và xã hội nước ta, nhu cầu về tư tưởng, tình cảm của nhân dân ta, trực tiếp là sự phát triển của giai cấp công nhân, của phong trào yêu nước cách mạng và được thể hiện qua hoạt động của Đảng ta trong 85 năm qua.
Đảng cầm quyền có nghĩa là Đảng lãnh đạo chính quyền, lãnh đạo Nhà nước, chứ không phải tự mình biến thành Nhà nước và thâu tóm vào tay mình mọi quyền hành của Nhà nước, như một số thế lực chống đối và thù địch bôi nhọ.
Lý luận “tính tất yếu cầm quyền” của đảng CSVN là cực kỳ phản động và phản dân chủvì nhân dân Việt Nam chưa hề bao giờ bỏ phiếu hay yêu cầu đảng lãnh đạo, nhất là “độc quyền lãnh đạo”.
Do đó, Hội nghị đã lừa bịp cả thế giới khi tuyên truyền rằng : “Đảng cầm quyền nhưng mọi quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân; Nhân dân là người chủ và làm chủ đất nước; Nhà nước của ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền làm chủ thông qua hoạt động của Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và các hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện. Đảng cầm quyền là để nhân dân là chủ và làm chủ.”
Nhân dân làm chủ mà để cho cán bộ, đảng viên tự do tham nhũng, tự do cường quyền và tự do bóc lột đến tận xương tủy à ?
Hãy nghe vài lời phát biểu thẳng thắn tại Hội nghị Quảng Ninh, theo tường thuật của báo Lao Động ngày 29/01/2015:
“Thiếu tướng Vũ Quang Đạo - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự - cho rằng, ngay trẻ em đã được dạy cái gì không phải của mình thì không lấy. Vậy nhưng, trong thực tế, nhiều cán bộ đảng viên tham ô, tham nhũng, biến của công thành của nhà. Vì thế, theo ông Đạo, đảng viên muốn làm được những điều lớn lao hơn, trước hết hãy làm một công dân tốt. “Cán bộ càng to thì đức phải càng lớn, tài càng cao thì dân mới tin”.
“Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Ngọc Lâm: “Nhân dân nói có tiêu cực, kiểm điểm thì bảo không, tuyên giáo thì bảo vừa không vừa có, kiểm tra thì nói không tìm ra tiêu cực, tổ chức thì bảo đã làm rất đúng quy trình, dân vận cho biết vẫn ổn định tình hình, nhưng các cụ lo chứng nào tật ấy. Đấy là tiếng lòng của dân”.
Như thế thì đã đến lúc đảng phải ngồi xuống cho dân đứng lên chưa hay cứ đóng đinh vào ghế để cho dân khổ, nước nghèo mãi?
Phạm Trần (02/015)
Muốn thay đổi một chế độ – phải để cái thối nát đến chỗ tận cùng
Cách mạng ở Ukraine (on the net)
“Đất nước Việt Nam là tài sản chung của dân tộc Việt Nam, không phải của riêng cá nhân hay dòng họ Hồ, Nguyễn, Lê, tập thể nào, đảng phái nào…Cái thối nát quan trọng nhất về mặt chính trị là Đảng CSVN đã dành thưởng công cho Đảng quyền độc tài cai trị.”
Lenin đã từng nhiều lần nhấn mạnh đối với những học trò cộng sản chuyên nghiệp của ông: Muốn thay đổi một chế độ, thì phải để cái thối nát đến chỗ tận cùng.
Rất tiếc ông đã không còn sống để tận mắt thấy chủ nghĩa cộng sản tệ hại và lạc hậu cỡ nào. Chính cái tàn độc của chế độ bạo quyền này đã đẩy đảng CS Nga đi vào chỗ bị tiêu hủy. Đối với VN, không rõ các nhà lãnh đạo đảng có đủ nhạy cảm để lượng định được mức độ thối nát của chế độ đã đến chỗ tận cùng chưa? Liệu có đúng như lời tiên đoán của Lenin hay không?, người cộng sản vĩ đại và đời đời của họ.
Về bản chất, các chế độ cộng sản giống nhau. Chuyên chính vô sản ở Liên Bang Sô Viết, Trung Quốc, Cộng sản Đông Ấu hay tại Viêt Nam đều là một sự rập khuôn. Nó chỉ là sự trá hình của chủ nghĩa độc tài đảng trị, mục đích chính nhằm tiêu diệt và chận đứng các tiếng nói đối lập chính trị. Đảng cộng sản nào cũng ngụy danh chuyên chính vô sản để biện minh cho các hình thức trấn áp của Đảng. Đảng này, tiêu biểu qua các nhà lãnh đạo, mượn danh vô sản nhưng thực chất hữu sản hơn tất cả những nhà tư bản khác. Tiếm danh Dân Chủ và tìm mọi cách che đậy, dấu diếm bản chất phi dân chủ, tuy nhiên nhiều lúc cũng cần phải công khai xác nhận bản chất độc quyền để có được tính hợp hiến.
So sánh bản Hiến Pháp của nước Cộng Hoà Liên Bang Sô Viết Nga trước cách mạng Đông Ấu và bản Hiến Pháp của Đảng CSVN thì sẽ thấy rất rõ nhu cầu phải minh thị bản chất độc tài của hai Đảng. Chương 1, phần cấu trúc của hệ thống chính trị nước Nga qua điều 6 xác nhận:
- Đảng Cộng Sản Liên Sô, lực lượng tiên phong và là trọng tâm của các cơ chế chính trị, bao gồm tất cả các hệ thống chánh quyền và cơ quan công cộng. Đảng Cộng Sản Liên Sô hiện hữu vì nhân dân và phục vụ cho nhân dân. Đảng Cộng Sản Liên Sô vũ trang với chủ nghĩa Mac-Lenin, quyết định mọi đường lối liên quan đến việc phát triển xã hội và các chính sách đối nội lẫn đối ngoại, xây dựng những kiến trúc vĩ đại vì nhân dân Sô Viết, hoạch định mọi kế hoạch, hệ thống hoá và lý luận hoá cho cuộc đấu tranh vì thắng lợi của chủ nghĩa cộng sản. Tất cả những tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ qui định Hiến Pháp của nước Cộng Hoà Liên Bang Sô Viết.
Điều 4 Hiến Pháp của Đảng CSVN không khác gì điều 6 Hiến Pháp của đảng CS Nga. Tuy đơn giản hơn nhưng ngược lại việc minh thị vị trí độc quyền của Đảng rõ ràng và quyết liệt:
- Đảng CSVN, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến Pháp và pháp luật.
Cái thối nát quan trọng nhất về mặt chính trị là Đảng CSVN đã dành thưởng công cho Đảng quyền độc tài cai trị. Quyền này, như điều 4 Hiến Pháp đã ghi rõ Đảng CSVN là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Đảng được quyền đơn phương quyết định mọi chính sách, đường lối liên quan đến tương lai của đất nước và dân tộc Việt Nam.
Quyền lực này đã diễn ra trong quá khứ, hiện hữu qua hiện tại và sẽ nối tiếp trong tương lai, kéo dài từ thế hệ này đến thế hệ khác. Quyền lực này chỉ chấm dứt khi nào điều 4 được bỏ đi hoặc thay đổi bằng một quy điều khác trong Hiến Pháp hoặc qua những đột biến của lịch sử, vị trí của đảng CSVN không còn tồn tại nữa.
Điều 4 Hiến Pháp đã và đang chính là một tai họa cho Việt Nam. Một dân tộc thông minh, có đủ bản lãnh để đưa đất nước ra khỏi cảnh lạc hậu, nghèo đói. Một quốc gia với hơn 90 triệu người, có biết bao nhân tài trong và ngoài nước, có biết bao tinh hoa của dân tộc lại cứ phải tiếp tục cúi đầu dưới ách thống trị của một đảng CS tự đời này sang đời khác sao? Đảng CS Nga đã đưa đất nước họ phiêu lưu trong hơn 70 năm cầm quyền. Hậu quả đã để lại cho nhiều thế hệ sau phải cưu mang một nước Nga nghèo, hỗn loạn, ngày càng bị bỏ rơi trước trào lưu văn minh của thế giới.
Trước đây, khi đối diện với viễn ảnh sắp sửa bị tiêu diệt, điều 6 Hiến Pháp đã được đảng CS Nga vội vã tu chính để chấp nhận chia sẻ quyền lực. Tuy nhiên quá muộn, cuộc biến động tại Nga không dừng lại ở đó mà đã cuốn phăng cả một hệ thống đảng CS quốc tế đi vào chỗ tận cùng.
Nhìn lại Việt Nam, bài học đó những người lãnh đạo đảng chừng nào mới thuộc. Liệu dân tộc Việt Nam, còn phải chịu đựng những độc đoán của chế độ cực quyền này bao nhiêu lâu nữa? Liệu chúng ta cứ tiếp tục nhẫn nhục, sợ hãi, chấp nhận và cho phép cái thối nát của Đảng CSVN cứ tự tung tự tác mãi trên đất nước Việt Nam sao?
Đất nước Việt Nam là tài sản chung của dân tộc Việt Nam. Không phải của riêng cá nhân hay dòng họ Hồ, Nguyễn, Lê, tập thể nào, đảng phái nào. Do đó, đảng CSVN cho dù có công khai quốc công thần đi chăng nữa cũng không thể vượt qua các giới hạn trên. Khi quy định ra điều 4 trong Hiến Pháp, CSVN đã tự cho phép đảng đứng lên trên tất cả mọi hệ thống chính trị, trở thành chủ nhân ông, độc quyền cai trị Việt Nam vĩnh viễn. Vì vậy, những đòi hỏi chính đáng nhằm đưa đất nước ra khỏi cảnh nghèo túng, những tranh đấu ôn hòa kêu gọi dân chủ hóa đều bị đặt ra ngoài vòng pháp luật. Trong bối cảnh sinh hoạt chính trị bệnh hoạn và phản tiến bộ như vậy, Việt Nam muôn đời thuộc quyền sở hữu chủ của Đảng CSVN.
1- Đã đến lúc bạo lực không thể vĩnh viễn là chỗ dựa vững chắc của các cơ chế độc tài và phản tiến bộ. Lòng sợ hãi chỉ làm cho dân tộc càng lúc càng tụt hậu. Quyền lực và sức mạnh của quần chúng đủ sức lật đổ tất cả bạo quyền. Những cuộc cách mạng đòi tự do dân chủ tại các nước Cộng Sản và ở các quốc gia Trung Đông, đã minh chứng một luận cứ vững chắc – Dân là Nước, Chế độ là Thuyền – Nước chở Thuyền thì Nước cũng có thể lật Thuyền.
2- Đã đến lúc điều 4 Hiến Pháp phải được hủy bỏ hoặc bởi chính những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam để Nhân Dân Việt Nam thực sự có cơ hội đóng góp vào sinh hoạt chính trị trong bối cảnh tự do và dân chủ. Hoặc phải bị vứt bỏ bởi các Lực lượng Dân chủ tiến bộ để Tự do Dân chủ có cơ hội nẩy mầm trên đất nước Việt Nam.
3- Đã đến lúc quyền lực phải được trả về cho Nhân Dân, để hơn 90 triệu người Việt Nam được quyền tham dự vào mọi sinh hoạt chính trị một cách Tự do Dân chủ để đóng góp công sức và trí tuệ, hầu đưa đất nước đến chỗ thịnh vượng phú cường.
Đã hơn 3 thập kỷ trôi qua, làm ăn cực nhọc là thế, thành tựu không thể nói là nhỏ, thế mà khoảng cách phát triển của VN so với thế giới sao vẫn xa vời! Không định thần nhìn nhận lại tất cả, không khéo chúng ta sẽ ngày càng đi sâu vào con đường đi làm thuê, đất nước có nguy cơ trở thành đất nước cho thuê với triển vọng là bãi thải công nghiệp của các quốc gia khác! Giữa lúc thế giới đang bước vào thời kỳ kinh tế trí thức.
150 năm đã trôi qua, nhưng bài học này nguyên vẹn. Đó là 80 năm nô lệ, 40 năm với cuộc chiến tranh lớn (Pháp, Mỹ, Cam Bốt, Tàu) trong đó có 3 thế hệ liên tiếp gánh chịu những hy sinh khốc liệt, 35 năm xây dựng trong hòa bình với biết bao nhiêu lận đận và hôm nay VN vẫn còn là một nước chậm tiến.
Thảm kịch của đảng cộng sản thực ra đã bắt đầu ngay từ ngày 30/4/1975. Sự bẽ bàng còn lớn hơn vinh quang chiến thắng. Hòa bình và thống nhất đã chỉ phơi bày một miền Bắc xã hội chủ nghĩa thua kém miền Nam, xô bồ và thối nát về mọi mặt. “Tính hơn hẳn” của chủ nghĩa Mác-Lênin trở thành một trò cười. Sự tồi dở của nó được phơi bày rõ rệt cùng với sự nghèo khổ cùng cực của đồng bào miền Bắc.
Nhìn lại sau hơn nữa thế kỷ dưới chế độ CS, hàng loạt các câu hỏi được đặt ra:
Năm 1954 sau khi thắng Pháp, tại sao hơn 1 triệu người Bắc phải bỏ lại nhà cửa ruộng vườn di cư vào Nam?
Sau năm 1975, tại sao dân miền Nam không ồ ạt di cư ra Bắc sinh sống để được hưởng những thành quả của CNXH mà chỉ thấy hàng triệu người Bắc lũ lượt kéo vào Nam lập nghiệp?
Tại sao sau khi được “giải phóng” khỏi gông cùm của Mỹ-Ngụy, hàng triệu người phải vượt biên tìm tự do trong cái chết gần kề, ngoài biển cả mênh mông?
Tại sao nhân viên trong các phái đoàn CS đi công tác thường hay trốn lại ở các nước tư bản dưới hình thức tị nạn chính trị? Tất cả thành thành phần nêu trên, họ muốn trốn chạy cái gì?
Tại sao đàn ông của các nước tư bản Châu Á có thể đến VN chọn vợ như mua một món hàng?
Tại sao Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ?
Tại sao lại có cách biệt một trời một vực giữa Đông Đức và Tây Đức? Giữa Nam hàn và Bắc Hàn?
Tại sao nước ta ngày nay phải quay trở lại với kinh tế thị trường, phải đi làm công cho các nước tư bản?
Tại sao các lãnh tụ CS lại gởi con đi du học tại các nước tư bản thù nghịch?
Hỏi tức trả lời, người VN đã bỏ phiếu bằng chân từ bỏ một xã hội phi nhân tính. Mọi lý luận phản biện và tuyên truyền của nhà nước côïng sản đều trở nên vô nghĩa.
Sự thật đã quá hiển nhiên nhưng đảng cộng sản không thể công khai nhìn nhận. Họ không thể nhìn nhận là đã hy sinh 4 triệu sinh mệnh trong một cuộc chiến cho một sự sai lầm. Nếu thế thì họ không còn tư cách gì để nắm chính quyền, ngay cả để hiện diện trong sinh hoạt quốc gia một cách bình thường.
Nhìn nhận một sai lầm kinh khủng như vậy, đòi hỏi một lòng yêu nước, một tinh thần trách nhiệm và một sự lương thiện ở mức độ cao đối với người lãnh đạo cộng sản. Hơn nữa, họ đã được đào tạo để chỉ biết có bài bản cộng sản, bỏ chủ nghĩa nầy họ chỉ là những con số không về kiến thức. Cũng phải nói là trong bản chất con người, ít ai chịu từ bỏ quyền lực khi đã nắm được.
Thế là sau cuộc cách mạng long trời lở đất với hơn 30 năm khói lửa, máu chảy thành sông, xương cao hơn núi, Cộng Sản Hà Nội lại phải đi theo những gì trước đây họ từng hô hào phá bỏ tiêu diệt. Từ ba dòng thác cách mạng chuyên chính vô sản, hy sinh 4 triệu mạng người, đi lòng vòng gần nửa thế kỷ, Cộng Sản Hà Nội lại phải rập khuôn theo mô hình tư bản để tồn tại.
Hiện tượng “mửa ra rồi nuốt lại” này là một cái tát vào mặt các nhà tuyên giáo trung ương.
Cách mạng cộng sản đã đưa ra những lí tưởng tuyệt vời nhất, cao cả nhất, đã thực hiện những hành động anh hùng vô song, đồng thời cũng gieo vào lòng người những ảo tưởng bền vững nhất.
Nhưng thực tế chuyên chính vô sản đã diễn ra vô cùng bạo liệt, tàn khốc, chà đạp man rợ lên đạo lý, văn hóa và quyền con người ở tất cả các nước cộng sản nắm chính quyền. Sự dã man quỷ quyệt mánh lới và sự bất nhân khéo che đậy của Cộng sản chưa hề thấy trong lịch sử loài người.
Con người có thể sống trong nghèo nàn, thiếu thốn. Nhưng người ta không thể sống mà không nghĩ, không nói lên ý nghĩ của mình. Không gì đau khổ hơn là buộc phải im lặng, không có sự đàn áp nào dã man hơn việc bắt người ta phải từ bỏ các tư tưởng của mình và “nhai lại” suy nghĩ của kẻ khác.
Nền chuyên chính vô sản này làm tê liệt toàn bộ đời sống tinh thần của một dân tộc, làm tê liệt sự hoạt động tinh thần của nhiều thế hệ, làm nhiều thế hệ con người trở thành những con rối, những kẻ mù chỉ biết nhai như con vẹt các nguyên lý bảo thủ giáo điều…
Công dân của nhà nước cộng sản luôn luôn sợ hãi, luôn luôn lo lắng không biết mình có làm gì sai để khỏi phải chứng minh rằng mình không phải là kẻ thù của chủ nghĩa xã hội.
Cơ chế quyền lực công sản tạo ra những hình thức đàn áp tinh vi nhất và bốc lột dã man nhất. Vì vậy công dân trong các hệ thống cộng sản hiểu ngay điều gì được phép làm, còn điều gì không. Không phải là luật pháp mà là quan hệ bất thành văn giữa chánh quyền và thần dân của nó đã trở thành “phương hướng hành động” chung cho tất cả mọi người.
Cơ chế hiện nay đang tạo kẽ hở cho tham nhũng, vơ vét tiền của Nhà nước. Nhưng cái mà chúng ta mất lớn nhất lại không phải là mất tiền, mất của, dù số tiền đó là hàng chục tỉ, hàng trăm tỉ. Cái lớn nhất bị mất, đó là suy đồi đạo đức. Chúng ta sống trong xã hội mà chúng ta phải tự nói dối nhau để sống…
Bác và đảng đã gần hoàn thành việc vô sản hóa và lưu manh hóa con người VN (vô sản lưu manh là lời của Lê Nin). Vô sản chuyên chính (đảng viên) thì chuyển sang làm tư bản đỏ, còn vô sản bình thường (người dân) trở thành lưu manh do thất ngiệp, nghèo đói.
Nền kinh tế Việt Nam bây giờ chủ yếu là dựa trên việc vơ vét tài nguyên quốc gia, bán rẻ sức lao động của công nhân và nông dân cho các tập đoàn kinh tế ngoại bang, vay nước ngoài do nhà nước CS làm trung gian.
Huyền thoại giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp do cộng sản Việt Nam dày công dàn dựng đã tan thành mây khói, khi giai cấp “vô sản” âm thầm lột xác trở thành các nhà Tư bản đỏ đầy quyền lực đô la.
Do vậy, lý thuyết CS dần dần mất đi tính quyến rủ hoang dại. Nó trở nên trần trụi và lai căng. Tất cả điều đó đã làm cho các ĐCS trên toàn thế giới dần dần chết đi. Dù GDP có tăng lên, nhiều công trình lớn được khánh thành do vay mượn quỹ tiền tệ Quốc Tế nhưng đạo đức xã hội cạn dần. Thực tế cho thấy rằng sức mạnh không nằm ở cơ bắp. Vũ khí, cảnh sát và hơi cay chỉ là muổi mòng giữa bầu trời rộng lớn nếu như lòng dân đã hết niềm tin vào chánh quyền.
Học thuyết về xây dựng một xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa chỉ là một loại lý tưởng hóa, nó là chiếc bánh vẽ để lừa gạt dân, không hơn không kém; đảng nói một đằng làm một nẻo.
Chẳng hạn đảng nói “xây dựng xã hội không có bốc lột” thì chính những đảng viên lại là những người trực tiếp tham nhũng bóc lột người; đảng nói “một xã hội có nền dân chủ gấp triệu lần xã hội tư bản” thì chính xã hội ta đang mất dân chủ trầm trọng; đảng nói “đảng bao gồm những người tiên phong nhất, tiên tiến nhất” nhưng thực tế thì đảng đầy những người xấu xa nhất, đó là những kẻ đục khoét tiền bạc của nhân dân.
Sở dĩ ĐCSVN còn cố giương cao ngọn cờ XHCN đã bị thiêu rụi ở tất cả các nước sản sinh ra nó vì chúng đang còn nhờ vào miếng võ độc “vô sản chuyên chính” là… còng Số 8, nhà tù và họng súng để tồn tại!
Nhân dân đang hy vọng rằng Đảng sớm tự ý thức về tội lổi tầy trời của mình. Đảng sẽ phải thẳng thắn sám hối từ trong sâu thẳm chứ không chỉ thay đổi bề ngoài rồi lại tiếp tục ngụy biện, chấp vá một cách trơ trẻn.
Người dân chẳng còn một tí ti lòng tin vào bất cứ trò ma giáo nào mà chính phủ bé, chính phủ lớn, chính phủ gần, chính phủ xa đưa ra nữa.Họ nhìn vào ngôi nhà to tướng của ông chủ tịch xã, chú công an khu vực, bà thẩm phán, ông chánh án, bác hải quan, chị quản lý thị trường, kể các vị “đại biểu của dân” ở các cơ quan lập pháp “vừa đá bóng vừa thổi còi” mà kết luận: “Tất cả đều là lừa bịp!”
Do đó XHCN sẽ được đánh giá như một thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử Việt Nam. Con, cháu, chút, chít chúng ta nhắc lại nó như một thời kỳ…đồ đểu! Vết nhơ muôn đời của nhân loại.
Một thời kỳ mà tâm trạng của người dân được thi sĩ cách mạng Bùi Minh Quốc tóm tắt qua 2 vần thơ: “Quay mặt phía nào cũng ghìm cơn mửa! Cả một thời đểu cáng đã lên ngôi!”
Chẳng lẽ tuổi thanh xuân của bao người con nước Việt dâng hiến cho cách mạng để cuối cùng phải chấp nhận một kết quả thảm thương như thế hay sao?
Chẳng lẽ máu của bao nhiêu người đổ xuống, vàng bạc tài sản của bao nhiêu kẻ hảo tâm đóng góp để cuối cùng tạo dựng nên một chính thể đê tiện và phi nhân như vậy?
Tương lai nào sẽ dành cho dân tộc và đất nước Việt Nam nếu cái tốt phải nhường chỗ cho cái xấu?
Một xã hội mà cái xấu, cái ác nghênh ngang, công khai dương dương tự đắc trong khi cái tốt, cái thiện phải lẩn tránh, phải rút vào bóng tối thì dân tộc đó không thể có tương lai! Một kết cục đau buồn và đổ vỡ là điều không thể tránh khỏi.