Dân nhiều vùng lên Hà Nội “biểu tình đòi đất”Quỳnh Châu Gửi cho BBC từ Londonười dân khiếu kiện đất đai đến từ nhiều vùng miền trong cả nước và thuộc nhiều tầng lớp, lứa tuổi.
Sát ngày khai mạc Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 12, công dân từ nhiều vùng trong cả nước tập trung trước văn phòng trụ sở tiếp dân trung ương ở số 1 Ngô Thì Nhậm, phường Quang Trung, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội để chờ đợi được chính quyền giải quyết các khiếu nại, khiếu kiện.
Họ bất mãn với việc bị thu hồi đất nhưng không được bồi thường thỏa đáng, một số người dân khiếu nại nói hôm 20/1/2016.
Trong đoàn biểu tình này, dù đến từ nhiều vùng trong cả nước, theo lời kể của người trong cuộc, đều đã khiếu kiện kéo dài nhiều năm, không được đảm bảo an sinh, có người phải thuê nhà trọ, đa phần phải ngủ lại vỉa hè, trong khi chờ đợi câu trả lời từ phía chính quyền.
Một người dân hôm thứ Tư nói:
“Khiếu kiện đã 15 năm, từ đời bố mẹ, và giờ là đến thế hệ của con tôi. Chúng tôi từ Tràng Bom, Đồng Nai ra Hà Nội nhiều lần biểu tình trước trụ sở tiếp dân. Gia đình tôi mất trắng không còn gì để sống," bà Trương Vĩnh Phước, một người dân ở lại trụ sở Ngô Thì Nhậm mấy ngày nay chia sẻ.
"Chúng tôi phải ở lại Hà Nội ngủ ngoài vỉa hè, trước cửa trụ sở. Ban đêm thì bị côn đồ, hay công an cũng không biết nữa, đổ nước mắm vào nơi chúng tôi ngủ, giữa trời đông thế này. Chủ nhà quanh đó thấy vậy mới cho gia đình tôi vô”.
“Năm 2007, gia đình tôi nhận được giấy có chữ ký của ông Nguyễn Xuân Phúc đồng ý trả lại đất để khuyến khích tiếp tục sản xuất. Hai công văn đó là 1903 và 767.
"Trong văn bản còn nêu đích danh các cán bộ làm sai phải xử lý. Gia đình cầm giấy về để đợi địa phương xem xét. Nhưng sau đó, đất vẫn bị lấy đi và đơn thư thì không được giải quyết. Họ tự cắt ổ khóa cưỡng chế, tịch thu tài sản khi gia đình không có ai ở nhà.”
“Đất của gia đình tôi giờ là đất mặt tiền, tôi nghi ngờ có tham nhũng ở đây. Người dân các vùng lên biểu tình nhiều vô kể, ước lượng phải gần 500 người”, bà Trương Vĩnh Phước nói thêm.
Lang thang, điêu đứng
Image captionTranh chấp đất đai giữa người dân và quan chức, chính quyền các cấp hiện là một trong những vấn đề khá nóng ở Việt Nam.
Trong số hàng trăm người tập trung biểu tình hôm 20/01, ngày mà Đại hội Đảng 12 họp phiên trù bị, một người dân đến từ Tây Ninh nói rằng:
“Người dân Tây Ninh đến đây do bị chiếm đoạt đất, chính quyền địa phương nói rằng họ muốn lập ra nào là nông trường, công ty, rồi mấy ông lợi dụng chiếm hết của chúng tôi”.
“Người dân từ Bắc xuống Nam lên đây biểu tình vì đất đai dù thuộc sở hữu toàn dân nhưng họ không hề được gì.
"Nhiều năm ai cũng phải lang thang, điêu đứng. Đất đai của gia đình tôi bị thu hầu như không có một văn bản đi kèm nào cả”.
Theo các thông tin được tìm hiểu, nhiều người vẫn sẽ tiếp tục ở lại trụ sợ tiếp dân ở Hà Nội, chờ đợi để được giải quyết thỏa đáng.
Vỉa hè gần đó là nơi ngủ của nhiều người trong những ngày giáp Tết sắp tới.
“Gia đình tôi nói rồi, nếu không được giải quyết sẽ không trở về. Mà giờ cũng không biết về đâu.
"Đã mất trắng rồi, không còn chỗ để nương tựa nữa! Về nhà cũng không có điều kiện. Về thì phải mướn nhà trọ ở, cứ đi ra đi vô thì gia đình tôi không có tiền đâu! Giờ mà về địa phương thì chỗ đâu để ở.”
Người biểu tình đến từ Đồng Nai, vốn không muốn tiết lộ danh tính, chia sẻ thêm về hoàn cảnh của mình.
“Đêm tôi vẫn sẽ đi rửa bát thuê, nướng ngô xoay sở, rồi sáng lại ra phòng tiếp dân để chờ đợi”.
Xem ra, những mâu thuẫn về đất đai từ đó vẫn tiếp tục trở thành căn nguyên của gánh nặng kiếm sống của nhiều hộ dân trong cả nước, và dường như chưa thực sự nhận được sự quan tâm, giải quyết gốc rễ của các lãnh đạo nước nhà.
30 dân oan khiếu kiện đất đai bị bắt về đồn công an
Có khoảng 30 dân oan khiếu kiện đất đai bị bắt về đồn công an vào sáng ngày hôm nay, vài ngày trước khi đại hội đảng 12 diễn ra tại Hà Nội.
Vào sáng hôm nay, khoảng hơn 100 dân oan từ nhiều tỉnh thành của Việt Nam đã tập trung tuần hành ở trung tâm Hà Nội để phản đối các quan chức địa phương đã sử dụng bạo lực để cướp đất của nông dân. Vào khoảng 10 giờ 30 phút sáng, chính quyền Hà Nội đã điều động một chiếc xe buýt tới bắt khoảng 30 người lên xe đưa về đồn công an của thành phố.
Khi lên xe rồi thì họ chở chúng tôi về đồn số 6 Quang Trung. Về đến đó họ bảo chúng tôi xuống nhưng chúng tôi nói các ông đưa chúng tôi đến đây thì phải đưa lệnh bắt ra đây. Ai ra lệnh bắt chúng tôi về đây? Họ không đưa giấy tờ ra mà mưới mấy người ‘dần’ tôi xuống. Đến bây giờ người tôi sưng hết, đau. -Bà Cấn thị Thêu
Bà Cấn thị Thêu, một trong những người bị công an bắt đưa về làm việc trong ngày hôm nay cho biết lại như sau:
“Khi chúng tôi đi ra khỏi 34 Lý Thái Tổ mấy trăm mét thôi, ra Bờ Hồ khoảng 200-300 mét thôi thì có từ 200-300 công an vây chúng tôi; riêng tôi có đến 10 công an vây. Họ dồn, bắt ép chúng tôi lên xe. Khi lên xe rồi thì họ chở chúng tôi về đồn số 6 Quang Trung. Về đến đó họ bảo chúng tôi xuống nhưng chúng tôi nói các ông đưa chúng tôi đến đây thì phải đưa lệnh bắt ra đây. Ai ra lệnh bắt chúng tôi về đây? Họ không đưa giấy tờ ra mà mưới mấy người ‘dần’ tôi xuống. Đến bây giờ người tôi sưng hết, đau.
Rồi họ đưa tôi vào một phòng riêng để xét hỏi, hỏi như hỏi cung. Có hai công an một người tên Trường, một người tên Hải; và sau đó một người tên Tuấn Anh thuộc Công an phường Dương Nội cũng có mặt. Họ dùng những lời lẽ có tính cách côn đồ để làm việc với tôi. Tôi trình bày với họ nổi khổ của nhân dân chúng tôi vì mất đất, mất nhà phải đi khiếu kiện, bày tỏ nguyện vọng của chúng tôi đối với các cấp chính quyền để xem xét, giải quyết cho bà con. Họ nói ‘không biết gì hết, cứ đi ra đây là vi phạm, làm ảnh hưởng, bắt hết, chiều nay cho đi Hỏa Lò hết’. Họ quát nạn tôi như thế. Hai người thi nhau quát nạt tôi nên tôi nói các ông không nắm bắt ‘tâm tư, nguyện vọng’ của nhân dân chúng tôi và sử dụng lời lẽ ‘côn đồ’ với tôi như thế thì tôi không hợp tác làm việc nữa.”
Trước đó, trong cuộc diễn tập chống bạo động bảo vệ đại hội đảng vào ngày 7 tháng 1, lực lượng cảnh sát cơ động Bộ công an đã diễn tập các tình huống khống chế, giải tán đám đông với giả định là có 300 người tụ tập gây rối trước trụ sở ủy ban nhân dân đòi đối chất lãnh đạo thành phố về vấn đề đền bù giải phóng mặt bằng.
Linh mục An Tôn Đặng Hữu Nam trả lời phỏng vấn việc bị hành hung
Linh mục An tôn Đặng Hữu Nam, chánh xứ Phú Yên, hạt Thuận Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An vào ngày 31 tháng 12 vừa qua khi trên đường đi điều trị bệnh về bị một số côn đồ hành hung. Khi sự việc diễn ra có sự chứng kiến của trưởng công an xã ở địa phương. Giáo dân bắt được một kẻ hành hung linh mục giao cho công an và yêu cầu công an điều tra nhóm thủ ác. Tuy nhiên sau hơn hai tuần cơ quan chức năng vẫn chưa trả lời thỏa đáng cho người bị nạn và giáo dân.
Vụ hành hung linh mục An tôn Đặng Hữu Nam không phải là đầu tiên ở Việt Nam, mà trong thời gian qua nhiều linh mục cũng như một số nhà đấu tranh, hoạt động công khai tại Việt Nam chịu tình trạng tương tự.
Gia Minh hỏi chuyện Linh mục An Tôn Đặng Hữu Nam về tình trạng đó và một số thông tin liên quan. Trước hết linh mục Nam trình bày:
Linh mục An tôn Đặng Hữu Nam: Đây là đòn thù của chế độ bởi vì người ta không chấp nhận những người đi ngược lại với chủ trương của họ. Nhất là những người đối lập lại với họ đấu tranh cho sự thật, đấu tranh cho nhân quyền thì họ sẽ sẵn sàng ra tay. Có cả công an mặc thường phục giả dạng côn đồ, có cả côn đồ được thuê mướn để hành hung từ những người đấu tranh cho nhân quyền đến luật sư và bây giờ là linh mục. Đó là chương trình mà họ đang và đã làm nơi chính đất nước Việt Nam này.
Gia Minh: Trước tình trạng đó thì làm thế nào để giải quyết?
Linh mục An tôn Đặng Hữu Nam: Sống dưới một chế độ độc tài toàn trị thì khó để có được một phương án tối ưu. Bởi vì đối với một đất nước đa nguyên, đa đảng thì tất cả người ta sẽ nhắm vào để giải quyết vụ việc cho rốt ráo. Còn đối với chế độ độc tài toàn trị thì người ta sẽ cố dập tắt; và không phải tiếng nói nào đòi công lý cũng được công nhận.
Có một điều là rất nhiều người: những người đấu tranh cho nhân quyền, đấu tranh cho sự thật đã bị đàn áp một cách dã man như vậy. Mới đây thôi luật sư Nguyễn Văn Đài bị đánh đập, bị cướp tài sản rồi chở đi một nơi khác xa hơn, vứt xuống. Vào ngày 9 (tháng giêng), một cựu tù nhân lương tâm trên đường đi dự đám cưới người bạn cũng bị bắt cóc, bị cướp hết đồ đạc; thậm chí bị lột hết đồ trên người rồi bị quăng xuống giữa đường cách xa hiện trường rất xa - vài trăm kilomet. Đó là những hiện tượng chúng ta sẽ thấy thường xuyên; nhưng tất nhiên chúng ta không im lặng mà phải có tiếng nói. Tiếng nói đó dù như vụ của cha Nam hôm nay không được giải quyết, không có sự thật trong đó thì chúng ta cũng phải lên tiếng. Đó là điều cần phải làm.
Tôi đã nói với chủ tịch, phó chủ tịch cũng như trưởng, phó công an huyện Quỳnh Lưu rằng trong vụ việc của tôi - một người khá hiểu rõ về bản chất của cộng sản, tôi cũng dự báo trước kết luận điều tra của công an và của chính quyền: những người hành hung tôi sẽ được nói là những người say rượu, quậy phá, biết đâu vài người trong đó mắc bệnh tâm thần; riêng công an xã An Hòa không hoàn thành nhiệm vụ nên bị kỷ luật bằng cách cảnh cáo, cho rút kinh nghiệm. Biết đâu những vị này được điều chuyển công tác bằng cách đưa lên huyện, đưa lên tỉnh và có thể đưa lên cả trung ương để làm việc. Vì đối với cán bộ của Nhà nước Việt Nam rất nhiều trường hợp sai phạm ở cấp dưới thì được điều chuyển lên cấp trên để có cơ hội ‘sửa sai’.
Trường hợp của tôi thì tôi mời gọi giáo dân, mời gọi những người xung quanh đây, anh em lương dân, kể cả cán bộ công quyền, kể cả chính quyền và công an huyện Quỳnh Lưu xem thử hôm sau các vị kết luận điều tra đó như thế nào; xem thử linh mục Nam có hiểu rõ về bản chất của các vị hay không!
Tôi đã khẳng định chắc chắn họ sẽ không nói ai là người đứng đằng sau, ai như thế nào để dàn xếp trong vụ hành hung tôi; nhưng chắc chắn phải nói lên sự thật để cho người ngoài thấy được hiện tình đất nước.
Gia Minh: Vào ngày 16 tháng 1, một số giáo dân đến huyện Quỳnh Lưu để lên tiếng rồi. Hiện nay đang trong giai đoạn đại hội đảng - một giai đoạn quan trọng đối với người Việt Nam muốn có những đổi thay tốt hơn, công bằng hơn ra sao?
Linh mục An tôn Đặng Hữu Nam: Theo nhận định của riêng tôi hiện tình Việt Nam hiện nay con người Việt Nam vẫn như cũ. Bởi vì đại hội đảng có thay đổi nhân sự, dù phe nào thắng thì người dân vẫn là người bị thua thiệt, dân vẫn vậy; không có thay đổi nào trong tình hình chính trị tại đất nước Việt Nam này. Vì đảng tự bầu, tự sắp xếp chức vụ với nhau; không phải dân đứng ra bầu những người lãnh đạo cho mình.
Gia Minh: Những người dân mà linh mục tiếp xúc có những nhận thức khác trước ra sao không?
Linh mục An tôn Đặng Hữu Nam: Có thể nói từ biến cố 14 thanh niên Công giáo và Tin lành bị bắt và bỏ tù, rất nhiều người trẻ, giáo dân trẻ nhận thức được vấn đề và người ta cũng quan tâm hơn vấn đề chính trị. Có thể qua cách đó người ta biết và tiếp cận sự thật nhiều hơn. Người ta có thể so sánh Việt Nam với những nước chung quanh về mọi mặt đời sống, chính trị, văn hóa, kinh tế nên cũng có thể họ hiểu hơn vài trò của mình. Nhất là đối với thanh niên Công giáo cũng có thể nói được rằng qua những sự kiện như 14 thanh niên Công giáo - Tin Lành, Đinh Nguyên Kha, Phương Uyên, Việt Khang,… thì người ta tìm hiểu nhiều hơn. Có thể nói người trẻ tại Việt Nam nói chung, người trẻ Công giáo nói riêng biết quan tâm hơn đến chính trị, quan tâm hơn đến hiện tình của đất nước và người ta tìm tòi để hiểu biết về sự thật. Đó là một phản ứng ngược về sự đàn áp của chính quyền.