Các chuyên mục 
Năm nay 47 tuổi, ông Thanh Phạm, một người vô gia cư, xin tiền trước cửa tiệm bánh mì Cali trong khu chợ ABC, Westminster, cho biết ông bắt đầu cuộc sống không nhà năm ông 32 tuổi.
“Năm 1999, một trận bão kéo dài từ ngày 2 đến ngày 8 Tháng Năm tại Oklahoma đã cuốn mất vợ tôi và hai con còn rất nhỏ,” ông hồi tưởng trong nỗi nghẹn ngào.
Năm đó, vợ ông, bà Bùi Thu Trâm, vừa được 29 tuổi.
Ông cố dằn xúc động, nói: “Con gái tôi, bé Kiều lên 4 (tuổi) và con trai tôi, bé Tuấn vừa lên 2 (tuổi).”
Như người mất hồn, ông không thể nào trở lại cuộc sống bình thường được nữa. Ông bắt đầu lang thang đây đó, kiếm tiền một cách bấp bênh. “Tôi đến Galveston ở Texas làm nghề đánh cá.”
Ông ngập ngừng: ”Nhưng một thời gian sau, chán quá, tôi lại bỏ đi. Đi mà không biết đi đâu. Nhớ vợ quá, nhớ con quá, cái đầu tôi muốn nổ tung và con mắt tôi nóng rần và tôi bị ngộp thở.”
Ông mong cái chết sẽ giúp ông thoát khỏi cảnh cô đơn và nỗi nhớ nhói tim, quặn lòng. “Nhưng sao mà bao nhiêu lần bệnh tật suýt chết, tôi lại vẫn ngồi đây, nhớ gia đình như máu, như thịt của mình,” ông than thở.
Ông bị cao áp huyết nặng và khi vợ con còn sống, ông đã uống thuốc ba lần một ngày và hai tuần phải gặp bác sĩ một lần. Vậy mà ông vẫn phải đi cấp cứu ba lần ngay đầu năm 1999. “Trước đó, tôi cũng vô bệnh viện để họ giảm áp huyết. Thuốc không đủ cho tôi,” ông nói.
“Không hiểu vì lý do gì mà từ 1999 đến giờ, không uống một viên thuốc nào, tôi vẫn chưa chết được,” ông tâm sự.
Ông nói: “Tôi không biết vì sao ông trời không cho tôi chết chung với vợ con tôi. Nhiều lần tôi nhảy ra đường nhưng người ta thắng kịp, chỉ đụng gãy chân tôi thôi.”
Có lần ông ra xa lộ, định nhảy từ cao xuống nhưng bị cảnh sát bắt vô nhà thương tâm thần.
“Lễ Tạ Ơn là lúc tôi nhớ gia đình nhất. Vợ tôi hay chiên chim cút thay vì ăn gà Tây, bởi vì thấy nó bự quá, nhìn thấy sợ,” ông nhớ lại.
Đêm Lễ Tạ Ơn, vợ ông thường cám ơn trời đất và nói nếu không có ông, chắc bà sẽ chết mất. Bà xin luôn ở bên ông để nhắc ông uống thuốc.
“’Đàn ông gì mà sợ viên thuốc nhỏ xíu xiu,'” ông nức nở khi nhắc lại lời vợ ông thường động viên khi ông uống thuốc.
Sống với nhau năm, sáu năm, vợ chồng ông chưa một lần lớn tiếng với nhau. “Tụi tôi có giao hẹn với nhau là không giận nhau qua đêm. Chuyện gì cũng phải giải quyết trước khi đi ngủ,” ông nói trầm buồn.
Lễ Tạ Ơn năm nay, nếu xin được đủ tiền, ông sẽ mua bốn chai rượu volka hiệu Popov để đỡ nhớ vợ con. Ông lấy trong túi nylon ra một cái vỏ chai đang đựng nước để khoe.
“Mỗi chai giá $6.5. Bây giờ tôi chỉ có nó để giải sầu,” ông chia sẻ. “Vừa giải sầu, vừa cho bớt lạnh. Ban đêm trời rất lạnh mà cái túi ngủ của tôi vừa bị người ta lấy mất rồi. Thôi kệ, họ cần hơn mình thì họ lấy.”
Ông thành thật nói: “Tôi xin cám ơn mọi người đã giúp tôi sống qua ngày. Nhưng nếu không ai cho (tiền) nữa, để tôi chết đói hay chết cóng, tôi cũng xin cám ơn luôn.” (Đằng-Giao)
Cuộc sống bần hàn của những người sống tại nơi nghèo nhất nước Mỹ
Những căn nhà thuê xiêu vẹo cùng những con người đang ngày đêm oằn mình để tìm kế mưu sinh là hình ảnh chung tại mảnh đất được mệnh danh là nơi nghèo nhất của nước Mỹ.
Delta Mississipi từ lâu đã được xem là khu vực nghèo nhất của nước Mỹ. Tại đây nghèo đói đã tồn tại dai dẳng, đeo bám người dân suốt hàng chục năm qua.
Công việc khan hiếm. Hàng chục ngàn hộ gia đình phải nhờ đến trợ cấp thực phẩm và bảo hiểm y tế của chính phủ để duy trì cuộc sống. Trường học cũng phải vật lộn đấu tranh tìm nguồn quỹ để tiếp tục hoạt động.
Bà mẹ đơn thân ở một vùng quê nghèo
Otibehia Allen sinh ra và lớn lên tại một vùng quê nghèo nằm giữa những cánh đồng bông và đậu tương ở khu vực Delta, hạt Sunflower, tiểu bang Mississipi, Mỹ.
Ở tuổi 32, cô là một bà mẹ đơn thân của 5 đứa con nhỏ. Với đồng lương ít ỏi từ công việc nhập dữ liệu và vận chuyển hàng hóa cho một trạm y tế ở địa phương, việc đảm bảo cuộc sống cho các con luôn là gánh nặng mỗi ngày của Allen.
Allen luôn phải vật lộn với cuộc sống mỗi ngày để có thể một mình nuôi 5 đứa con nhỏ
Cô và các con hiện phải sống trong một căn nhà di động thuê lại từ người khác với điều kiện sống vô cùng thiếu thốn. Vào mùa hè, cả căn nhà như biến thành một cái lò lửa vì máy điều hòa nhiệt độ đã hỏng từ lâu.
Có đêm, cô cùng 5 người con của mình phải đến nhà bạn bè hoặc người thân ngủ nhờ để tránh nóng. Nhưng cũng có đêm, cả gia đình phải ngủ lại tại nhà, chịu đựng cái nóng với một chiếc quạt máy nhỏ nhưng cũng không giúp ích được gì.
Căn nhà của cô có 2 phòng ngủ. Cô để dành một phòng cho những đứa con trai, một phòng cho những cô con gái còn bản thân thì thường xuyên ngủ lại trên ghế.
Allen làm việc 30 giờ một tuần tại một trạm y tế ở địa phương để có thu nhập nuôi các con.
Với đồng lương ít ỏi, Allen không thể có được một chiếc xe để di chuyển và phải bỏ tiền thuê người chở nếu muốn đi đâu đó.
Allen không có xe vì thế mỗi lần muốn đi đến cửa hàng tạp hóa ở Clarkdale cách nhà khoảng 21 km để mua sắm hay đơn giản là trở về nhà sau ngày làm việc cô đều phải nhờ người chở đi vì không có phương tiện công cộng ở khu vực này. Mỗi lần như thế cô tốn khoảng 20 USD (450.000 đồng).
"Một mình nuôi 5 đứa trẻ là một chuyện không hề dễ dàng. Không ai bắt tôi phải có nhiều con nhưng tôi đã chọn như thế và điều đó đồng nghĩa với việc tôi phải chịu trách nhiệm với chúng", Allen nói cố ngăn những giọt nước mắt sắp tuôn trào.
Lưng và cánh tay Allen thường xuyên đau nhức nhưng cô không dám đi khám bác sĩ. Cô nói: "Tôi không muốn phải nhìn thấy những hóa đơn mà tôi không thể trả."
Những đứa con của Allen, từ 9 đến 14 tuổi đều đang nhận tài trợ từ chương trình Medicaid. Cách đây vài tháng Allen cũng đã được tăng lương – khoảng 40 cent một giờ, nhưng với chừng ấy tiền, cô chỉ có thể đảm bảo cho bản thân có thể sống mà không cần trợ cấp từ chính phủ.
Allen nghẹn ngào chia sẻ về hoàn cảnh của mình giữa những giọt nước mắt.
Những câu chuyện của một vị bác sĩ ở vùng quê nghèo
Bác sĩ nhi khoa Barbara Ricks - 49 tuổi cũng là một người con sinh ra và lớn lên tại vùng Delta nghèo khó. Trước đây, gia đình bà từng phải nhận tem phiếu thực phẩm để duy trì cuộc sống.
Bà đã phải tự chi trả cho việc học đại học của mình nhờ vào các khoản học bổng và tiền kiếm được từ việc làm thêm. Sau khi tốt nghiệp đại học, bà trở về quê và bắt đầu hành nghề y ở Greenville - một trong những thành phố lớn của Delta với dân số 31.500 người năm 1999.
Bác sĩ nhi khoa Barbara Ricks cũng được sinh ra và lớn lên trong nghèo khó ở Delta.
Ricks cho biết khoảng 95% bệnh nhân của bà đều là những người thuộc diện được nhận trợ cấp y tế Medicaid của chính phủ. Trong đó có những người đến từ những cộng đồng nhỏ ở rất xa, cách nơi bà làm việc từ 60-80 km.
"Những bệnh nhân đến từ những gia đình có nguồn tài chính ổn định thường có sức khỏe tốt hơn những người thường xuyên sống trong nghèo đói vì những người này họ phải thường xuyên đối mặt với stress, béo phì và tiểu đường", Ricks nói.
Một trong những bệnh nhân để lại ấn tượng sâu đậm với bà là một cậu bé 11 tuổi bị hen suyễn nặng. Cậu bé hiện đang sống với bà ngoại vì người mẹ đơn thân của cậu đang thất nghiệp và đã quá kiệt sức khi phải nuôi cả 5 anh chị em của cậu.
Ricks bắt đầu hành nghề y, chăm sóc sức khỏe cho trẻ em ở những vùng nông thôn nghèo khó từ năm 1999.
Cậu bé nhập viện vì bệnh trở nặng do không không được thường xuyên thực hiện các biện pháp chữa trị vì người bà còn bận chăm sóc cho một người họ hàng khác cũng đang mắc bệnh.
Một bệnh nhân khác là một đứa trẻ sơ sinh có mẹ là một học sinh 15 tuổi. Mặc dù quyết tâm sẽ học hành chăm chỉ để thi vào đại học nhưng người mẹ vẫn phải thường xuyên cúp học một vài ngày hay thậm chí vài tuần để ở bên chăm sóc cho con mình.
Ricks nói: "Nghèo đói không chỉ là một vấn đề của xã hội mà nó còn là một vấn đề của y học. Những đứa trẻ này có quá nhiều thứ phải đối mặt. Và mặc dù kết quả của nghèo đói là điều có thể dự đoán được, nhưng chúng ta tuyệt đối không được phép chấp nhận nó như một điều hiển nhiên."
Nghèo đói đã tồn tại dai dẳng ở Delta Mississipi suốt nhiều thập kỉ qua, nguyên nhân một phần là do những nhà lãnh đạo của tiểu bang không sẵn lòng chi tiền cho cộng đồng dân cư nơi đây.
Lí tưởng chưa kịp thực hiện của thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy
Cách đây 50 năm, hai thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ là Robert F. Kennedy ở New York và Joe Clark ở Pennsylvania đã từng có chuyến thăm đến khu vực này. Họ đã tận mắt chứng kiến sự nghèo khổ của nơi đây qua hình ảnh của những ngôi nhà đổ nát và những đứa trẻ đang lả người vì đói.
Cùng tham gia vào chuyến hành trình còn có Curtis Wilkie – một phóng viên trẻ của tờ the Clarksdale Press Register. Hồi tưởng lại những điều đã nhìn thấy trong chuyến hành trình, ông nói: "Chúng tôi nhìn thấy một đứa bé đang bò trên sàn nhà. Trên người bé chỉ mặc mỗi một chiếc tả bẩn.
Cậu bé bò quanh nhà để nhặt và ăn những hạt cơm rơi vãi trên sàn nhà bẩn. Nhìn thấy cảnh tượng này, thượng nghị sĩ Kennedy đã quỳ xuống bên cạnh bé, mắt ngấn lệ nhưng không thể thốt lên được lời nào, ông chỉ biết vuốt ve má và trán của cậu bé."
Đa số người dân ở Delta đều phải sống nhở vào khoản trợ cấp của chính phủ.
"Chuyến đi đã để lại một ảnh hưởng to lớn đối với thượng nghị sĩ Kennedy. Sau khi trở lại Washington, ông đã trở thành một trong những người ủng hộ và nhiệt tình đấu tranh cho quyền lợi của những người nghèo ở nông thôn", Wilkie cho biết.
Năm 1968, Kennedy đã ra tranh cử tổng thống để thực hiện lí tưởng của mình nhưng vào khoảnh khắc giành chiến thắng tại vòng bầu cử sơ bộ của bang California, ông lại bị ám sát.
Marian Wright - người sáng lập ra Quỹ bảo trợ Trẻ em năm 1973.
Cùng tham gia vào chuyến đi của Kennedy và Clark còn có Marian Wright, một luật sư trẻ chuyên đấu tranh cho quyền lợi của người dân ở Mississipi. Năm 1973, sau khi kết hôn, bà đã thành lập nên Quỹ Bảo trợ Trẻ em – một nhóm ủng hộ các dịch vụ xã hội cho người nghèo trên phạm vi cả nước.
Thời gian gần đây, Marian đã trở lại Mississipi để tìm hiểu về những ảnh hưởng của nghèo đói lên đời sống những cư dân ở đây như trường hợp của bà mẹ đơn thân Allen.
Hiện cả Edelman và Ellen đều cho biết họ vô cùng lo lắng việc chính quyền của tổng thống Donald Trump sẽ thực sự ra lệnh cắt giảm các khoản dịch vụ xã hội trợ giúp cho người nghèo. Nếu điều đó xảy ra, cuộc sống của những cư dân ở Delta sẽ càng khó khăn hơn nữa.
Tổ chức Quỹ Bảo trợ trẻ em là một nhóm ủng hộ, vận động cho các dịch vụ xã hội hỗ trợ người nghèo trên phạm vi cả nước.
Những tư tưởng đối lập
Trong lúc Kennedy tìm cách hỗ trợ cho người dân nghèo ở nông thôn thì những nhà lãnh đạo của Mississipi lại làm điều ngược lại.
Năm 1967, đoàn đại biểu Quốc hội của Mississipi dẫn đầu là các thượng nghị sĩ của Đảng Dân chủ James Eastland và John Stennis cùng thượng nghị sĩ Jamie Whitten thuộc Đảng Cộng hòa đã đồng loạt bỏ phiếu chống, phản đối việc thành lập quỹ liên bang hỗ trợ thực phẩm cho người nghèo.
Mississipi là một trong 19 tiểu bang từ chối mở rộng chương trình Medicaid của tổng thống Obama.
Bên cạnh đó, những đại biểu này còn ra sức phản đối chương trình Head Start – một chương trình giáo dục mầm non dành cho trẻ em nghèo người da đen vì lo sợ chương trình sẽ đe dọa đến quyền lực của những người da trắng.
Phil Bryant - Thống đốc bang Mississipi được sinh ra trong một gia đình bình dân ở khu vực Delta năm 1954. Ông thường nói rằng ông không muốn người dân phải phụ thuộc quá nhiều vào chính phủ.
Dưới thời của ông, Mississipi là 1 trong 19 tiểu bang từ chối mở rộng chương trình Medicaid – chương trình bảo hiểm y tế của liên bang và tiểu bang dành cho người nghèo, theo luật chăm sóc sức khỏe do cựu tổng thống Barack Obama kí.
Bryant đã ra sức ủng hộ cho tổng thống Donald Trump vì ông cho rằng tạo ra công việc mới là cách tốt nhất để chống lại đói nghèo.
Mặc dù cuộc sống đã được cải thiện trong hơn 50 năm qua, nhưng Delta vẫn là khu vực nghèo nhất ở Mỹ.
Trong thời gian ông tại nhiệm, Mississipi đã thành công thu hút 2 nhà máy sản xuất lốp xe – một cái đã được vận hành và một cái đang xây dựng tạo thêm nhiều việc làm cho người dân. Nhưng đáng tiếc là không có cái nào nằm ở khu vực Delta.
Mặc dù cuộc sống đã được cải thiện ít nhiều trong hơn 50 năm qua nhưng Delta vẫn là một trong những khu vực nghèo nhất ở Mỹ. Trong khi tỉ lệ nghèo đói của cả nước chỉ khoảng 15%, thì ở Mississipi lại là 22% và ở những hạt khác của khu vực Delta, tỉ lệ này lại lên đến 30% – 40%.
Trong khi tỉ lệ nghèo đói của cả nước chỉ dừng ở mức 15% thì ở Delta tỉ lệ này lại lên đến 30-40%.
Trí Thức Trẻ
Việt kiều nghèo chật vật sống ở Little Saigon
| Đằng sau những tiện nghi sẵn có trong khu thương mại quận Cam, nhiều Việt kiều vẫn phải đối mặt với các vấn đề nan giải liên quan đến chỗ ở. Ảnh: LA Times. |
Vince Bui muốn ở trong ngôi nhà hai tầng, với 3 phòng ngủ sang trọng, treo những bức tranh vẽ biển, nơi ông ở cùng vợ và 2 cậu con trai chung sống.
Nhưng đó chỉ là giấc mơ mà Bui chưa thể thực hiện. Căn phòng mà cả gia đình ông đang sống không hề có cửa sổ, thay vì treo những bức tranh đẹp như trong mộng, bức tường hiện tại chỉ toàn những nét vẽ nguệch ngoạc của con trẻ. Không gian chật hẹp chỉ đủ kê một cái giường Ikea, bàn làm việc và khoảng trống nho nhỏ để đặt bình ga và nấu ăn tạm bợ.
Máy tính xách tay của Bui đặt cạnh vài gói mỳ tôm, một bình nước chanh và mấy quả chuối.
Góc tối giữa khu thương mại sầm uất
Mỗi tháng ông Bui phải trả 500 USD tiền thuê nhà. Hai cụ già người Việt sống ở phòng bên cạnh. “Tôi muốn có tấm bằng cử nhân nhưng không có tiền để học nên chỉ có thể chọn cách này mà thôi”, Bui nói. Ông vẫn chỉ là một công nhân xây dựng khi đã ngoài 50 tuổi.
Khu Little Saigon ở quận Cam nhộn nhịp với các trung tâm mua sắm đồng thời là thiên đường ăn uống của du khách trong vùng. Quận Cam là nơi sinh sống của cộng đồng người Việt lớn thứ 3 trên đất Mỹ, với khoảng 600.000 người.
Nhiều Việt kiều cũng góp mặt trong Ủy ban Giám sát quận Cam, với những ảnh hưởng về kinh tế và chính trị nhất định. Nhưng đằng sau những ảnh hưởng này, nhiều Việt kiều khác đang phải đấu tranh để tồn tại. Họ cảm thấy bị thụt lùi phía sau nền kinh tế đang phát triển chóng mặt và làm những công việc có mức lương thấp khiến họ không có cơ hội thăng tiến.
Nghiên cứu của Hiệp Hội Phát Huy Công Lý người Mỹ Gốc Á Châu và Cộng đồng người châu Á Thái Bình Dương ở quận Cam cho thấy 57.000 người Mỹ gốc Á sống ở quận Cam dưới mức nghèo khổ do giá nhà đắt đỏ.
Ông Bui cũng nằm trong số đó. Những căn phòng nói lên số phận của những người Mỹ gốc Việt phải chịu đựng cuộc sống nghèo khổ để đeo đuổi tương lai tốt đẹp hơn cho bản thân và gia đình.
Số lượng những ngôi nhà cho thuê chung như thế này ở Litte Saigon hiện chưa được thống kê đầy đủ. Thông tin cho thuê nhà dễ dàng được tìm thấy trên các mục quảng cáo trên báo bằng tiếng Việt. Một số người Mỹ gốc Việt còn đầu tư vào những ngôi nhà cũ ở khu vực Garden Grove, Fountain Valley, Santa Ana và Westminster để tu sửa lại thành những căn phòng cho thuê như thế này.
Một quán ăn Việt Nam ở khu Little Saigon. Ảnh: Foodgressing.
Chung sống bằng niềm tin
Khoi Nguyen, chủ cho thuê nhà trọ 42 tuổi, dành phòng ngủ đẹp nhất trong nhà ở Garden Grove để cho thuê. Ông chọn người thuê trọ dựa trên phong cách giao tiếp.
“Điều khó nói ở đây không phải là vấn đề tuổi tác. Đối với chúng tôi, ban đầu họ có thể từ tốn nhưng không biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu họ mất thu nhập. Họ có thể lật lọng”, Nguyen cho hay.
Theo người đàn ông này, thuê phòng khác thuê nhà. “Không cần hợp đồng, bạn cần giữ lời hứa. Tôi muốn nắm rõ về người sẽ về ở chung với mình. Đó là suy nghĩ chung của người Việt”, ông bộc bạch.
“Phải có độ tin cậy nhất định để sống theo cách này, đơn giản vì giữa các bên không bị ràng buộc bằng hợp đồng”, Karthick Ramakrishnan, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học California Riverside, cho biết. “Lối sống như thế này chỉ có thể tồn tại trong một khu dân cư thưa thớt, nơi người dân biết nhau”.
Đắn đo đủ đường
Việt kiều sống trong những ngôi nhà như thế này cũng gặp nhiều bất lợi. “Chúng tôi không thể tụ tập bạn bè vì không có chỗ”, Nhan Pham, một quay phim 54 tuổi sống cùng nhà với Khoi Nguyen, nói.Huong Nguyen, một gia sư 44 tuổi, chia sẻ tiêu chí để cô cân nhắc trước khi chuyển đến những căn nhà như thế này là “phòng tắm sạch sẽ”. “Chúng tôi không có chỗ để nấu ăn nên chỉ có thể nấu trong nhà tắm và cần bật quạt thông gió”.
Căn phòng của Việt kiều ở khu Little Saigon. Ảnh: The Los Angeles Times.
Cô từng chuyển nhà nhiều lần để tìm nơi ở an toàn nhất, gần nơi làm việc của người chồng ở Litte Saigon và nhà thờ ở Fountain Valley. Quá trình đi tìm nhà của hai vợ chồng khá chật vật. Ngôi nhà đầu tiên khó ở vì tấm thảm mốc gây dị ứng, tiền nhà rơi vào khoảng 550 USD mỗi tháng… Cuối cùng, cô ở trong căn phòng mà mẹ cô từng sống nhiều năm trước đây.
Trong khi đó, Dan Nguyen, một sinh viên mới tốt nghiệp, lại rất thận trọng trong chuyện chọn bạn cùng nhà. “Tôi cố gắng chọn ở cùng phụ nữ. Chúng tôi thường không gặp nhau vì bận bịu công việc nhưng vẫn phải cảm thấy an toàn. Việc liên lạc với chủ nhà chỉ thông qua điện thoại, không có văn phòng cụ thể để bạn tìm đến khi cần cứu trợ khẩn cấp”.
Mặt khác, những người thuê nhà cao tuổi không thể lái xe trên đường cao tốc. Họ chỉ có thể đi bộ đến các siêu thị, phòng khám và những nhà thuốc tây gần khu nhà trọ.
Hiep Bui, một cụ già 67 tuổi đã nghỉ hưu ở Garden Grove, cho biết khi đến một đất nước xa lạ, người già nên chọn sống với những người trẻ để có thể nhờ sửa chữa đồ đạc hỏng hóc khi cần.
Phu Vo, một người chủ cho thuê nhà với giá 350 USD/phòng ở Oklahoma, cho biết ông muốn đầu tư vào dịch vụ cho thuê nhà ở khu Little Saigon. Vo quảng cáo trên các trang web rằng mô hình nhà cho thuê như thế này rất phù hợp đối với những đối tượng không có đủ tiền mua cả một căn hộ.
“Ai có thể mua nhà ở California cơ chứ?”, ông nói. “(Trong khi) với những phòng trọ, bạn có thể chuyển đi bất cứ lúc nào”.
Theo Zing
